Íbúi búsetu­kjarna fyrir geð­fatl­aða við Miklu­braut í Reykja­vík segir í sam­tali við Stundina að eng­inn aðdrag­andi hafi verið að mann­dráp­inu sem þar var framið í gær. Maðurinn segir jafn­framt að hinn látni og meintur ger­andi hafi báðir verið mjög rólegir menn og lista­menn, hvor á sínu sviði. „Þeir voru búnir að vera hérna lengi. Þeir voru báðir rólegir menn. Það var eng­inn aðdrag­andi að þessu, þetta gerð­ist bara skyndi­lega,“ segir mað­ur­inn sem sagði að íbúar búsetu­kjarn­ans reyndu að halda ró sinni þrátt fyrir ótíð­indin. „Ég kunni vel við þá báða.“

Líkt og greint frá í morgun er annar íbúi búsetu­kjarn­ans í haldi lög­regl­unnar grun­aður um að hafa orðið öðrum íbúa að bana í gær­kvöldi. Hinn hand­tekni er á fer­tugs­aldri en mað­ur­inn sem lést var á sex­tugs­aldri.

Lögreglu var til­kynnt um alvar­lega lík­ams­árás kl. 21.55. Þegar hún kom á stað­inn örskömmu síðar var mað­ur­inn úrskurð­aður lát­inn. Hann hafði orðið fyrir alvar­legri lík­ams­árás en lög­reglan lagði hald á egg­vopn, sem grunur leikur á að notað hafi verið við verkn­að­inn.

Meintur ger­andi var leiddur fyrir dóm­ara í Hér­aðs­dómi Reykja­víkur upp úr hádegi í dag. Hann hefur verið úrskurð­aður í tveggja vikna gæslu­varð­hald á meðan rann­sókn máls­ins fer fram, eða til 6. nóv­em­ber.

 „Það eru tveir nýfarnir, hinn dó úr lungna­bólgu. Það eru fimm eftir, en við vorum átta.“

Fimm eftir af átta

Sam­býl­ingur þeirra seg­ist ekki hafa orðið vitni að atvik­inu. „Það komu upp átök á milli tveggja manna, en ég vissi ekk­ert um það þar sem ég var í her­berg­inu mínu.“

Að hans sögn eru íbúar slegnir en halda ró sinni. Þeir hafi nýverið misst annan félaga sinn vegna veik­inda. „Þeir eru tveir sem eru nýfarnir, hinn dó úr lungna­bólgu. Við erum fimm eftir en vorum átta. Maður átti ekki vona á þessu, en verður að taka þessu með ró,“ segir hann.

Hann vissi ekki til þess að íbúar búsetu­kjarn­ans hefðu fengið áfalla­hjálp, utan þess sem þeir áttu fund með starfs­fólk­inu í morgun. Hann furðar sig á því hvers vegna ekki var hægt að koma í veg fyrir and­látið og veltir upp þeirri spurn­ingu hvort starfs­fólkið hefði eitt­hvað getað gert til þess að fyr­ir­byggja það.

Hugur starfsfólks hjá aðstandendum 

Sól­ar­hrings­vakt er í hús­inu og voru tveir starfs­mann á vakt þegar atvikið átti sér stað. Í hús­inu búa að jafn­aði sex til átta manns sem eiga gjarna langa sögu geð­sjúk­dóma og glíma við fjöl­þættan vanda. Flestir sem þar eru eiga einnig við fíkni­efna­vanda að stríða og margir hafa verið á göt­unni.

Stefán Eiríks­son, sviðs­stjóri vel­ferð­ar­sviðs og fyrrum lög­reglu­stjóri á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, segir í sam­tali við Stundina að starfs­menn­irnir sem voru þarna tveir á vakt hafi brugð­ist rétt og fag­mann­lega við atvik­inu. Þeir hafi ekki orðið vitni að atburð­inum. „Við verðum að gefa lög­reglu svig­rúm til að rann­saka málið og kom­ast til botns í því hvað gerð­ist þarna. Það sem ég hef sagt er að starfs­menn voru ekki í hættu. Þeir komu þarna að þegar atlagan var yfir­staðin og engin átök fylgdu í kjöl­far þess,“ segir Stefán.

Stefán segir rétt að enn hafi ekki verið boðið upp á sér­staka áfalla­hjálp. „Verkefni starfs­manna er að styðja við og aðstoða íbúa. Áfalla­hjálpin kom frá starfs­mönnum, til að byrja með, ekki síst þeim sem voru á vett­vangi í gær­kvöldi. Við erum með sér­hæfða og sér­þjálf­aða starfs­menn sem sinna þessum íbúum og ef þeir þurfa á við­bót­ar­að­stoð þá mun ekki standa á því,“ segir Stefán.

Sjálfur fund­aði hann með starfs­mönnum í morgun en var þeim mjög brugðið. Í kjöl­farið verður farið yfir verk­ferla hjá borg­inni til að skoða hvort eitt­hvað hefði verið hægt að gera betur.

Segir hann að hugur starfs­fólks sé hjá aðstand­endum máls­að­ila.

Óttast fordóma

Halldór Auðar Svansson, borg­ar­full­trúi Pírata, skrif­aði um málið á Facebook, þar sem hann var­aði við for­dómum og brýnir fyrir fólki að dæma búsetu­kjarn­ann ekki út frá þessum harm­leik: „Í gær­kvöldi gerð­ist sam­kvæmt fréttum sá hörmu­legi atburður að íbúi í búsetu­kjarna við Miklu­braut varð öðrum íbúa að bana. Þessi búsetu­kjarni er rek­inn fyrir fólk sem á við geð­rænan vanda sem og fíkni­vanda að stríða og því miður tel ég hættu á að þessi atburður gæti orðið til að auka for­dóma í garð þessa jað­ar­setta hóps.

Við mann­fólkið hugsum í sögum. Einn dag­inn er sagan sú að of margir séu á göt­unni en núna er sagan sú að einn sem var ekki á göt­unni drap annan. Hvort tveggja er auð­vitað rétt en fólki hættir til að hugsa um bara eina sögu í einu. Okkur hættir líka til að hugsa sem svo þegar skelfi­legir atburðir ger­ast að það hefði verið hægt að koma í veg fyrir þá með hinum eða þessum ein­falda hætti.

„Því miður tel ég hættu á að þessi atburður gæti orðið til að auka for­dóma í garð þessa jað­ar­setta hóps“

Auk for­dóma­hættu tel ég líka hættu á að ein­hverjir muni hugsa sem svo að til­vist þessa búsetu­kjarna sem slík hafi verið þarna ein­hvers konar orsaka­valdur. Að þessa menn hefði til dæmis átt að með­höndla með ein­hverjum öðrum hætti en að setja það í hærri for­gang að taka þá af göt­unni en að koma þeim úr neyslu. 

Málið er að við vitum ekki allar stað­reyndir (eng­inn veit það) og vitum ekki heldur hvernig ein­hver einn til­tek­inn hlutur hefði þró­ast ef eitt­hvað hefði verið gert öðru­vísi en það var gert. Stefna í svona erf­iðum málum verður ekki mótuð út frá ein­stökum sögum heldur því hvað virkar best í heild­ina.

Er það almennt séð betra fyrir vel­ferð þessa hóps að vera inni í kerf­inu og í hús­næði en að vera úti á göt­unni?

Það er stóra spurn­ingin. Svari hver fyrir sig.“