Evrópska frjáls­lynd­is­stefnan sem þró­að­ist úr Upp­lýs­ing­unni á átj­ándu öld skóp ekki aðeins lýð­ræð­is­fyr­ir­komu­lagið sem við þekkjum á Vest­ur­löndum heldur líka það opna sam­fé­lag þjóða sem enn er í meg­in­at­riðum grund­völlur ríkja­kerf­is­ins á ver­ald­ar­vísu. Við tók mesta fram­fara­skeið manns­ins með almennri vel­sæld á Vest­ur­löndum sem ekki á sér sam­svörun í sög­unni. Allar götur síðan hefur það verið meira og minna sam­dóma álit manna að frjáls­lynt lýð­ræði sé affar­sælasta þjóð­skipu­lag sem völ er á, þótt á því finn­ist vita­skuld fjöldi ágalla eins og dæmin sanna. Hin póli­tíkska deila á Vest­ur­löndum hefur því yfir­leitt ekki verið um gildi hins frjáls­lynda lýð­ræðis sem slíks, heldur um það hvernig haga skuli málum innan þess, einkum hefur verið tog­ast á um hlut hins opin­bera og einka­að­ila í rekstri og þjón­ustu ýmiss konar, en sjaldan um sjálfan grund­völl­inn. Hann hefur sem sé mestan part verið óum­deildur. 

Undantekningar 

Á því hafa samt verið fáeinar alvar­legar und­an­tekn­ingar, sumar raunar …