Erlent

Hert að frjálslyndu lýðræði á Vesturlöndum

Ei­rík­ur Berg­mann, pró­fess­or í stjórn­mála­fræði, rýn­ir í að­för­ina að hinu evr­ópska frjáls­lyndi sem einkum birt­ist í mynd þjóð­ern­ispo­púliskra flokka sem ásamt al­ræðisöfl­um í austri þrengja að vest­rænu lýð­ræði. 

Hert að frjálslyndu lýðræði á Vesturlöndum
Hægri þjóðernissinnar hittast Marine Le Pen frá frönsku Þjóðfylkingunni og Matteo Salvini, leiðtogi Norðurbandalagsins á Ítalíu, hittast á fundi hægri þjóðernisflokka. Mynd: Shutterstock
Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 9 árum.

Evrópska frjálslyndisstefnan sem þróaðist úr Upplýsingunni á átjándu öld skóp ekki aðeins lýðræðisfyrirkomulagið sem við þekkjum á Vesturlöndum heldur líka það opna samfélag þjóða sem enn er í meginatriðum grundvöllur ríkjakerfisins á veraldarvísu. Við tók mesta framfaraskeið mannsins með almennri velsæld á Vesturlöndum sem ekki á sér samsvörun í sögunni. Allar götur síðan hefur það verið meira og minna samdóma álit manna að frjálslynt lýðræði sé affarsælasta þjóðskipulag sem völ er á, þótt á því finnist vitaskuld fjöldi ágalla eins og dæmin sanna. Hin pólitíkska deila á Vesturlöndum hefur því yfirleitt ekki verið um gildi hins frjálslynda lýðræðis sem slíks, heldur um það hvernig haga skuli málum innan þess, einkum hefur verið togast á um hlut hins opinbera og einkaaðila í rekstri og þjónustu ýmiss konar, en sjaldan um sjálfan grundvöllinn. Hann hefur sem sé mestan part verið óumdeildur. 

Undantekningar 

Á því hafa samt verið fáeinar alvarlegar undantekningar, sumar raunar …

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.
Efnisorð

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Kynlífsverkafólk deilir reynslu sinni: „Glæpavæðing einangrar mann“
2
Úttekt

Kyn­lífs­verka­fólk deil­ir reynslu sinni: „Glæpa­væð­ing ein­angr­ar mann“

Fjór­ir ein­stak­ling­ar sem unn­ið hafa mis­mun­andi kyn­lífs­vinnu á Ís­landi segja þörf á að breyta lög­um og laga við­horf sam­fé­lags­ins. Ein­angr­un fólks sem vinn­ur slíka vinnu sé hættu­leg. Í dag hafa þau kom­ið upp sínu eig­in tengslaneti til að styðja hvert ann­að og passa upp á ör­yggi og mann­rétt­indi kyn­lífs­verka­fólks og þo­lenda vænd­is.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

„Þvættingur“ og „tóm steypa“ nú sögð eðlileg tengsl við erlenda flokka og hugveitur
4
GreiningMAGA-tengingar Miðflokksins

„Þvætt­ing­ur“ og „tóm steypa“ nú sögð eðli­leg tengsl við er­lenda flokka og hug­veit­ur

Sig­mund­ur Dav­íð Gunn­laugs­son, formað­ur Mið­flokks­ins, sagði um­fjöll­un Heim­ild­ar­inn­ar um tengsl flokks­ins við MAGA-hreyf­ing­una „full­kom­inn þvætt­ing“ en stað­festi fund sinn með Re­públi­kön­um í Gauta­borg. Aðr­ir flokks­menn hafa nú sagt frá tengsl­um við ECR-flokk­inn og Her­ita­ge Foundati­on en eft­ir standa spurn­ing­ar um hver borg­aði.
Þegar hægrið vildi skoða ESB, evru og þjóðaratkvæðagreiðslu
6
ÚttektHorft til Evrópu

Þeg­ar hægr­ið vildi skoða ESB, evru og þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu

Sig­mund­ur Dav­íð Gunn­laugs­son og Bjarni Bene­dikts­son vildu skoða ESB-um­sókn og upp­töku evru eft­ir banka­hrun þar til vinstri­stjórn var mynd­uð. Þeir lof­uðu þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu eft­ir að þeir komust í rík­is­stjórn en ann­ar leið­ir nú bar­áttu stjórn­ar­and­stöð­unn­ar gegn henni og hinn stýr­ir Sam­tök­um at­vinnu­lífs­ins.

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Kynlífsverkafólk deilir reynslu sinni: „Glæpavæðing einangrar mann“
Úttekt

Kyn­lífs­verka­fólk deil­ir reynslu sinni: „Glæpa­væð­ing ein­angr­ar mann“

Fjór­ir ein­stak­ling­ar sem unn­ið hafa mis­mun­andi kyn­lífs­vinnu á Ís­landi segja þörf á að breyta lög­um og laga við­horf sam­fé­lags­ins. Ein­angr­un fólks sem vinn­ur slíka vinnu sé hættu­leg. Í dag hafa þau kom­ið upp sínu eig­in tengslaneti til að styðja hvert ann­að og passa upp á ör­yggi og mann­rétt­indi kyn­lífs­verka­fólks og þo­lenda vænd­is.

Mest lesið undanfarið ár