Af páli og reku og lítilli holu

 Fyrir nokkrum dögum birt­ist eftir mig grein í Frétta­blað­inu þar sem ég stað­hæfði að þegar íslenskir stjórn­mála­menn sett­ust á valda­stóla hætti þeim til þess að gleyma vel­ferð­ar­kerf­inu og að póli­tísk hug­mynda­fræði sem menn aðhyll­ast hefði ekk­ert for­spár­gildi um  það hvort þeir gerðu svo eða ekki. Ég sagði líka að rík­is­stjórn Jóhönnu Sig­urð­ar­dóttur hefði holað að innan vel­ferð­ar­kerfið. Þetta fór fyrir brjóstið á Jóhönnu sem skilj­an­legt er og ýmsum þeim sem nær henni standa, til dæmis Árna Páli Árnasyni fyr­ver­andi for­manni Sam­fylk­ing­ar­innar sem tjáði sig um þetta á fés­bók. Þar segir hann að ég sé ofan í holu og það sé eins gott fyrir mig að hætta að grafa. Ég hafði það ein­hvern veg­inn á til­finn­ing­unni þegar ég las þetta að hann hafi verið hræddur um að ég ætl­aði að nota hol­una til þess að jarð­setja hann. Það er hins vegar engin ástæða fyrir hann að ótt­ast það því hann er  fyrir löngu búinn að sjá sjálfur um eigin póli­tíska jarð­setn­ingu. Það end­ur­spegl­ast líka í orðum hans sú skoðun að ég haldi því fram að rík­is­stjórn Jóhönnu hafi verið vel­ferð­ar­kerf­inu verri en aðrar rík­is­stjórnir sem er ekki rétt. Mér finn­ast allar rík­is­stjórnir síð­ustu ára hafa verið jafn­ingjar hvað það snertir.  Ég vænti þess hins vegar að fyrsta  hrein­rækt­aða félags­hyggju­rík­is­stjórnin í sögu lýð­veld­is­ins  myndi halda uppi meiri vörnum fyrir vel­ferð­ar­kerfið en raun ber vitni. Ég bjóst við því að Jóhanna myndi fylgja for­dæmi Gvendar jaka þegar hann batt sig við krana niður við höfn í verk­falli til þess að koma í veg fyrir að olíu­fé­lögin gætu svindlað elds­neyt­inu í land. Samkvæmt því hefði hún átt að binda sig við krana vel­ferð­ar­kerf­is­ins og sjá til þess að hann yrði ekki hreyfður um eina gráðu til lok­unar. En því fór víðs­fjarri. Fjár­veit­ingar til heil­brigð­is­kerf­is­ins voru til dæmis skornar niður um 30% á hennar vakt, en á sama tíma voru þrír bankar end­ur­reistir fyrir fé sem Árni Páll segir að hafi til­heyrt erlendum kröfu­höfum, en ég lít svo á að hafi komið úr vösum lands­manna. Til hvers þurftum við þrjá svona banka sem verð­leggja þjón­ustu sína við lands­menn þannig að þeir skila hver um sig tug­millj­arða gróða á ári hverju, af hverju ekki einn eða tvo? Árni Páll virð­ist hafa gleymt Sögu og VBS og öðrum álíka fyr­ir­brigðum þegar hann þrætir fyrir það að ríkið hafi tekið þátt í að bjarga (um tíma) fjár­mála­stofn­unum víðs­vegar um land. Það hljómar heldur ekki vel þegar leið­togi úr vinstri hlið stjórn­mál­anna heldur því fram að það hafi verið skyn­sam­legra að nota millj­arð­ana til þess að ljúka við Hörpu og með því verja fjár­fest­ingu sem var þegar búið að setja í hana í stað þess að veita þeim í vel­ferð­ar­kerfið. Sam­fé­lagið bjóst við því að félags­hyggju­flokk­arnir myndu verja vel­ferð­ar­kerfið af meira krafti en raun varð á og það er óskyn­sam­legt af full­trúum þeirra að halda ein­hverju öðru fram vegna þess að þetta er svo auð­sætt. Ég er til dæmis viss um að ef Sam­fylk­ingin við­ur­kenndi að henni hafi orðið á mis­tök með því að velja ekki að verja vel­ferð­ar­kerfið betur væri hún ekki sá dverg­flokkur sem raun ber vitni, vegna þess að vitum það öll að þetta  val var ekki  bara Sam­fylk­ingar og Vinstri grænna. Við berum öll, sem sam­fé­lag, ábyrgð á þessu vali. Verkefni okkar fyrir kosn­ing­arnar sem eru framundan  er að sjá til þess að það sé til staðar skil­grein­ing á því sem við komum aldrei til með að fórna þótt við lendum í öðrum fjár­málakrísum. Ef Jóhanna hefði haft slíka skil­grein­ingu milli hand­anna á sínum tíma er ég viss um að ég hefði enga ástæðu til þess að vera svekkja hana með skrifum mínum í dag.