Fréttir

Litið á nauðganir sem óumflýjanlegar á Íslandi

Normalísering á kynferðislegu ofbeldi ýtir undir ótta kvenna og gerendur eru afsakaðir, samkvæmt því sem fram kemur í nýrri fræðigrein. „Þær óttast ekki aðeins að verða fyrir nauðgunum heldur einnig sinnuleysi réttarvörslukerfisins og samfélagsins.“

Steindór Grétar Jónsson

2. júlí 2019 · 07:00

Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 7 árum.

Kynferðislegt ofbeldi er „norm“ á Íslandi, ábyrgðin á því er sett á brotaþola og gerandinn er afsakaður. Þetta eru birtingarmyndir nauðgunarmenningar í íslensku samfélagi, að því sem fram kemur í nýrri fræðigrein Finnborgar Salome Steinþórsdóttur nýdoktors og Gyðu Margrétar Pétursdóttur, dósents við Háskóla Íslands, sem birt hefur verið í Ritinu, tímariti Hugvísindastofnunar.

„Helstu einkenni nauðgunarmenningar eru normalísering á kynferðislegu ofbeldi og orðræða sem setur ábyrgðina á brotaþola, dregur brotin í efa og afsakar gjörðir ofbeldismanna,“ segir í greininni. „Tíðni kynferðisbrota og aðgerðarleysi ríkisvaldsins varpa ljósi á hvernig nauðganir eru normalíseraðar. Samfélagið er meðvitað um að vandamál sé til staðar og á sama tíma er lítið gert til að sporna við því; litið er á nauðganir sem umflýjanlegar. Vandinn er kynbundinn, þar sem konur eru meirihluti brotaþola og karlar meirihluti gerenda. Þessi valdatengsl viðhalda kerfisbundinni undirskipun kvenna í samfélaginu.“

Rannsókn …

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Efnisorð

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Tengdar greinar

Jafnréttismál

Allt af létta

„Stelpur, horfið bálreiðar um öxl“

Una Torfadóttir söngkona lendir enn í því að fólki finnist hún biðja um of háar upphæðir fyrir að stíga á svið. „Svo heyrir maður sögur af strákum sem eru að spila og eru að taka miklu meira og það þykir bara töff,“ segir Una. Hún telur þó þetta ójafnrétti „smámál“ miðað við það misrétti sem konur og kvár í minnihlutahópum verða fyrir.

Pistill

Sonja Ýr Þorbergsdóttir

Jafnréttisparadís?

„Ef Ísland á að verða raunveruleg jafnréttisparadís verður að grípa til róttækra og framsækinna aðgerða – og um það snýst kvennaverkfallið.“

Greining

Hefur okkur farið aftur frá árinu 1975?

Sú mynd er dregin upp af konum að þær þurfi á börnum og móðurhlutverkinu að halda til að rata rétta leið til andlegs þroska í lífinu.

ViðtalJafnréttismál

Ekki fræðilegur möguleiki að manna vaktina með karlmönnum

Jakobína Rut Daníelsdóttir var að reyna að fá einn af fjórum karlkyns samstarfsmönnum sínum til að taka vaktina hennar í dag þegar hún ræddi við Heimildina í síðustu viku. Hún sinnir starfi sem hún getur ekki gengið í burtu frá, jafnvel þó að á í dag sé kvennaverkfall. Hún er ein af þeim fjölmörgu konum sem halda heilbrigðiskerfinu uppi.

PistillJafnréttismál

Sólveig Anna Jónsdóttir

Krefjumst þá hins ómögulega

Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar, skrifar í tilefni kvenréttindadagsins.

Fréttir

MeToo ráðstefnu stjórnmálaflokka frestað

Framkvæmdastjórar þingflokkanna hafa frestað fundi um MeToo málefni sem fara átti fram á þingsetningardegi.

Mest lesið

Viðtal

„Margt sem ég hef séð situr í mér“

Þegar Halla Bergþóra Björnsdóttir varð fyrst kvenna til þess að sinna löggæslu á Húsavík fékk hún að heyra að konur ættu ekkert erindi í lögregluna. Hún lét það ekki á sig fá, varð lögreglustjóri og loks ríkislögreglustjóri. Starfið hefur breytt henni, enda hefur hún komið að erfiðum málum og fengið hótanir. Á sama tíma hefur hún öðlast skarpari sýn á lífið, sterkari löngun til að gera gagn og fundið fyrir þakklæti fyrir allt það góða.

Aðsent

Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir

Ég, hóran

Fimmtíu og sjö karlmenn eru grunaðir um að hafa ekki komið ungri konu til aðstoðar þegar vinir þeirra nauðguðu henni í hópi. Hrafnhildur Sigmarsdóttir segir brandara um „hórur“ í ræktinni endurspegla sama tilkall til kvenna.

GagnrýniFasteignamartröðin

Martröðin að eignast heimili

Þorvaldur S. Helgason skrifar um Fasteignamartröðina eftir Gabrielė Labanauskaitė, sem sýnd er í Samkomuhúsinu.

Viðtal

Fegurðarskyn á sér „djúpar rætur í sálarlífi okkar“

Páll Jakob Líndal, doktor í umhverfissálfræði, segir fegurðarskyn fólks byggja á gildismati þess og að því sé ekki auðvelt að breyta. Við opnun Vaðölduvers sagði Jóhann Páll Jóhannsson umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra að við þyrftum að „laga fegurðarskynið okkar að orkuskiptabyltingunni“.

Viðtal

Ísland „í miðpunkti breytinga á jörðinni“

Heimurinn er kominn yfir sjö af níu þolmörkum jarðar. Prófessorinn Johan Rockström segir þróunina áhyggjuefni en að lausnir séu þegar til staðar. Smáríki þurfi að taka þátt í að leiða sjálfbæra framtíð. „Þetta er kapphlaup og það er eins gott að taka þátt í ferðalaginu eða þið verðið skilin eftir,“ segir prófessorinn.

Pistill

Stefán Ólafsson

Tímabundið 2,5% þak á hækkun leigu?

Hvers vegna ætti einn stærsti orsakavaldur verðbólgunnar að vera undanþeginn mótvægisaðgerðum?

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Erlent

Friðarverðlaunahafi Nóbels er með skilaboð til Trumps

Bandaríkin vilja rífa niður Alþjóðlega sakamáladómstólinn. Ísraelar líkja fyrrverandi dómara við dómstólinn, sem hlaut friðarverðlaun Nóbels, við áróðursmeistara nasista. Hún varar við hættunni.

Stjórnmál

Segir skýrt að það sé ekki heimilt að fara í Selárlaug eftir lokun

Sveitarstjóri Vopnafjarðarhrepps hefur ekki kært innbrot í Selárlaug til lögreglu eftir að fimm þingmenn fóru þangað inn í leyfisleysi. Sveitarstjórinn segir það skýrt að það sé óheimilt að fara í laugina eftir lokun og þetta sé ekki eitthvað sem menn eiga að gera.

GagnrýniDjöflar

Hjónadjöflar

Sigríður Jónsdóttir skrifar um Djöfla eftir Lars Norén, sem sýnt er í Borgarleikhúsinu.

Innlent

Ungt fólk örmagna samkvæmt könnun

Tilfinningaleg örmögnun aldurshópsins 25–34 ára er hæst allra aldurshópa þegar litið er yfir vinnuárið. Kulnun stendur í stað en 27 prósent svarenda töldu sig koma litlu til leiðar í starfi þegar þeir mátu eigin árangur.

ErlentHorft til Evrópu

Burnham segir ljóst að Rússar hafi skipt sér af Brexit-atkvæðagreiðslunni

Forsætisráðherra Bretlands segist hafa fengið skýra staðfestingu á afskiptum Rússa þegar hann tók við embætti. Hann hyggst í dag hvetja þingmenn til að leita eftir nýju samkomulagi við Evrópusambandið og nánari tengslum við það.

Erlent

Gerðu húsleit hjá þingkonu Demókrata

Ilhan Omar hefur áður sagt rannsókn yfirvalda á sér vera pólitíska árás. Þrjár vikur eru til þingkosninga í Bandaríkjunum, þar sem úrslitin ráða því hvor flokkurinn fær meirihluta á þingi. Omar hefur gagnrýnt Donald Trump, forseta Bandaríkjanna, harðlega, sem hefur svarað af hörku.

Mest lesið í mánuðinum

Innlent

Lögreglan rukkar viðburðahaldara um tugi milljóna

Tvö lögregluembætti hafa krafið þrjá viðburðarhaldara um samanlagt 47 milljónir vegna þriggja viðburða í sumar. Viðburðahaldarar eru hugsi vegna málsins og tveir hafa kært gjaldtöku lögreglu.

Stjórnmál

Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga

Ellilífeyrisgreiðslur hafa miðað við of lágt frítekjumark í nær áratug samkvæmt orðalagi laga. Milljarðar eru undir en Tryggingastofnun túlkar lögin út frá lögskýringargögnum. Skrifstofa Alþingis segir lögin ekki uppfylla kröfur og ráðuneytið hyggst skoða hvort þeim þurfi að breyta.

InnlentLífið á Grensás

Vilja að Katla fari á elliheimili

Heilbrigðisráðuneytið hefur þrýst á að Katla Guðnadóttir, 24 ára gömul, velji sér hjúkrunarheimili til að flytja á tímabundið. Formaður ÖBÍ segir slíkar innlagnir ungs fólks sjaldnast verða tímabundnar. Katla hefur verið ári lengur á Grensásdeild en heilbrigðisstarfsfólk taldi þurfa og vill flytja heim til sín.

ViðtalLífið á Grensás

Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist

Wojciech Jarosz vann á Keflavíkurflugvelli en eftir örlagaríkt frí í Karíbahafinu sækir hann nú endurhæfingu á Grensásdeild í von um að geta staðið aftur upp einn daginn. Sjaldgæfur kvilli sem byrjendur á brimbrettum geta fengið olli lömun fyrir neðan mitti.

Innlent

Starfsleyfi sex lækna felld niður eftir umfjöllun

Embætti landlæknis tók mál 13 lækna til skoðunar í kjölfar rannsóknar Heimildarinnar og erlendra miðla á læknum sem héldu starfsleyfi í einu landi eftir að hafa misst það í öðru. Sex starfsleyfi hafa verið felld niður og eitt takmarkað.

ViðtalLífið á Grensás

Snýr aftur í hjúkrunarfræði eftir heilablæðingu

Viðbragðsaðilar héldu að Björn Ólafur Haraldsson væri útúrdópaður þegar hann lá á gólfinu með blæðingu í heila. Hann var 21 árs og í hjúkrunarfræðinámi þegar áfallið reið yfir og þurfti ítrekað að leiðrétta mistök ófaglærðs starfsfólks á heilbrigðisstofnunum. Nú stefnir hann á að klára námið og koma sterkari til baka.