Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins (ÁTVR) ætti að hafa samráð við sveitarstjórnir þegar kemur að staðsetningu Vínbúða vegna skipulags- og umhverfissjónarmiða. Þetta er meginefni frumvarps sem þrír þingmenn ríkisstjórnarflokkanna lögðu fram í desember en málið fékk enga umræðu á þingi.

Umræða um tillöguna spratt hins vegar upp á samfélagsmiðlinum Twitter þriðjudaginn 4. júní. Vakti Björn Teitsson, fyrrverandi formaður Samtaka um bíllausan lífsstíl, athygli á hugmyndinni. „Að færa áfengisverslanir úr „strip-malls“ í útjaðri borga og fá þær inn í hverfi myndi fækka óþarfa bílferðum, draga verulega úr mengun, auka öryggi og heilsu og hafa styrkjandi margföldunaráhrif á aðra local-verslun innan hverfa. Augljós og árangursrík aðgerð. Gera þetta strax!“

Andrés Ingi Jónsson, þingmaður Vinstri grænna, svaraði með þeim hætti að hann harmaði að frumvarpið hefði aldrei komið til umræðu. Björn bætti við að nú væri rekin sú stefna að hafa vínbúðir „í jaðri byggðar með endalausum bílastæðum, beinlínis hvetjandi til aksturs. Hvernig samræmist það loftslagsstefnu ríkisstjórnar?“

Bryndís Haraldsdóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokks og fyrsti flutningsmaður frumvarpsins, kom þá inn í umræðurnar. „Svarið er að það samræmist hvorki loftslagsstefnu stjórnvalda né áherslum í skipulagi höfuðborgarsvæðisins.“

Vínbúð í Garðabæ flutt úr miðbænum í útjaðar

Upphaflegir flutningsmenn frumvarpsins, auk Bryndísar, voru Ólafur Þór Gunnarsson, þingmaður Vinstri grænna, og Willum Þór Þórsson, þingmaður Framsóknarflokks. Frumvarpið komst ekki á dagskrá þingsins.

VínbúðinÞrýst er á að Vínbúðir verði staðsettar í íbúðarhverfum með annarri verslun og þjónustu.

Mynd: Vínbúðin

„ÁTVR hefur hingað til haft fullt frelsi til að staðsetja verslanir sínar án þess að hafa þurft að hafa um það samráð við handhafa skipulagsvaldsins, sjálf sveitarfélögin,“ segir í greinargerð þess. „Þekkt er sú staðreynd að sveitarfélögin hafa ekki alltaf verið sátt við staðsetningu verslana ÁTVR og hafa jafnvel talið staðarvalið vinna gegn markmiðum þeirra í skipulags- og umhverfismálum. Sem dæmi má nefna að sveitarfélagið Garðabær hefur ítrekað kvartað yfir því að ÁTVR hafi einhliða lokað verslun sinni í miðbæ Garðabæjar og hafi svo nokkrum árum síðar opnað nýja verslun í Kauptúni en ekki í miðbæ Garðabæjar þrátt fyrir skýrar óskir sveitarfélagsins þar um.“

Bent er á að Reykjavíkurborg hafi þá stefnu að efla verslun og þjónustu innan íbúðabyggða, svo dregið verði úr vegalengdum, og að verslun með áfengi gæti ýtt undir fjölgun verslana í kjörnum hverfanna. „Í ljósi þess að frumvarp um afnám einkaleyfis hefur ítrekað verið lagt fram og ekki fengið framgang á þinginu er hér lagt til að sveitarfélögin verði lögbundinn samráðsaðili við val á staðsetningu áfengisverslunar til að tryggja að sem flest sjónarmið komi fram þegar staðsetning er valin.“