Vilja tryggja hallalausan ríkisrekstur í niðursveiflunni

Rík­is­stjórnin ætlar að leggja til við fjár­laga­nefnd að gerðar verði breyt­ingar á fjár­mála­á­ætlun til að koma í veg fyrir að ríkið verði rekið með halla í nið­ur­sveifl­unni sem nú er að hefj­ast. 

Þetta kemur fram í til­kynn­ingu sem birt­ist á vef fjár­mála­ráðu­neyt­is­ins í kvöld vegna end­ur­skoð­aðrar fjár­mála­stefnu sem Bjarni Bene­dikts­son fjár­mála­ráð­herra hefur lagt fram fyrir árin 2018 til 2022.

Með breyttri fjár­mála­stefnu verður dregið úr áform­uðum afgangi á heild­ar­af­komu hins opin­bera í ljósi breyttra efna­hags­að­stæðna. Þannig er gert ráð fyrir að tekjur rík­is­sjóðs drag­ist umtals­vert saman og afkoman versni.

„Er umfangið af þeirri stærð­argráðu að ef ekki væri gripið til ráðstaf­ana væru horfur á því að afkoma hins opin­bera færi í halla á kom­andi árum. Það kynni að leiða til óvissu um að afkomu­reglan um jákvæða heild­ar­af­komu á fimm ára tímabil­inu yrði virt og drægi að óbreyttu úr sjálfbærni opin­berra fjármála,“ segir í grein­ar­gerð sem fylgir til­lög­unni um end­ur­skoð­aða fjár­mála­stefnu.

„Stjórnvöld munu grípa til mótvæg­isráðstaf­ana að því marki sem á þarf að halda“

Breyt­ing­arnar á fjármálastefn­unni og fyr­ir­hug­aðar breyt­ingar á fjár­mála­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar eru sagðar „end­ur­spegla þá afstöðu stjórnvalda að þrátt fyrir að breyttar efna­hags­for­sendur leiði óhjákvæmi­legra til hóflegri afkomu­mark­miða á næstu árum (...) þá sé engu að síður óásætt­an­legt að svo mikil slökun verði gerð á afkomu hins opin­bera að hún snúist í halla við núver­andi aðstæður. Til að varna því að í starf­semi hins opin­bera mynd­ist halli og lánsfjárþörf (...) felur breytt stefna í sér að stjórnvöld munu grípa til mótvæg­isráðstaf­ana að því marki sem á þarf að halda í því skyni, þrátt fyrir að vikið verði frá fyrri áformum um að skila tals­verðum afgangi.“

Þannig er ekki aðeins gert ráð fyrir að tekjur rík­is­ins verði lægri en áður leit út fyrir og afkoma rík­is­sjóðs sjálf­krafa minni, heldur að gripið verði til sér­stakra aðhalds­að­gerða, ann­að­hvort með minni útgjöldum eða auk­inni tekju­öflun.

Gildandi fjár­mála­stefna gerir ráð fyrir 1,4% afgangi á heild­ar­jöfn­uði hins opin­bera árið 2018 og að jafn­aði 1% afgangi á árunum 2019-2022. Í til­lögu að end­ur­skoð­aðri stefnu er gert ráð fyrir breyttum afkomu­horfum frá og með árinu 2019 en þó þannig að heild­ar­jöfn­uður verði jákvæður á gild­is­tíma stefn­unnar, ríkið ekki rekið með halla og fjár­mála­reglum laga um opin­ber fjár­mál fylgt.