Svandís Svav­ars­dóttir heil­brigð­is­ráð­herra vísar í land­lækni, þegar hún er spurð hvort hún telji tann­grein­ingar á ungum hæl­is­leit­endum sam­ræm­ast siða­reglum lækna. Land­læknir segir tann­grein­ingar barna og ung­menna byggj­ast á alþjóð­legum, vís­inda­lega við­ur­kenndum og gagn­reyndum aðferðum. Ekki fáist annað séð en að þeir sér­fræð­ingar sem sinni ald­urs­grein­ingum á tönnum vinni sam­kvæmt fag­legum kröfum og af virð­ingu við við­kom­andi ein­stak­linga. Þá telur land­læknir að slíkar tann­grein­ingar sam­ræm­ist siða­reglum lækna. Þetta kemur fram í svari heil­brigð­is­ráð­herra  við skrif­legri fyr­ir­spurn Loga Ein­ars­sonar, for­manns Sam­fylk­ing­ar­innar. 

Þing­mað­ur­inn spurði ráð­herra hvort hann teldi fram­kvæmd ald­urs­grein­inga á umsækj­endum um alþjóð­lega vernd, þá sér­stak­lega tann­grein­inga, sam­ræm­ast siða­reglum lækna. Þá spurði hann hvort heil­brigð­is­yf­ir­völd hefðu tjáð afstöðu sína til lík­am­legra ald­urs­grein­inga, og þá hver hún væri. 

Byggist á viðurkenndum aðferðum

Ráðherra svarar því ekki beint hvort hann telji slíkar ald­urs­grein­inar sam­ræm­ast siða­reglum en segir að læknum, sem og öðrum heil­brigð­is­starfs­mönnum, beri sam­kvæmt lögum um heil­brigð­is­starfs­menn, að sinna störfum sínum af árvekni og trú­mennsku og í sam­ræmi við fag­legar kröfur sem gerðar eru á hverjum tíma. „Þeim ber að þekkja skyldur sínar og siða­reglur, við­halda þekk­ingu sinni og fag­legri færni, til­einka sér nýj­ungar er varða starfið og kynna sér lög og reglu­gerðir sem gilda um heil­brigð­is­starfs­menn og heil­brigð­is­þjón­ustu á hverjum tíma.“

Þá vísar hann í álit land­læknis á því hvort ald­urs­grein­ing á tönnum sam­ræm­ist lögum um heil­brigð­is­starfs­menn. „Í umsögn land­læknis kemur fram að ekki yrði annað séð en að þeir sér­fræð­ingar sem sinna ald­urs­grein­ingum á tönnum vinni sam­kvæmt fag­legum kröfum og af virð­ingu við við­kom­andi ein­stak­linga. Rétt­ar­lækn­is­fræði­legar ald­urs­grein­ingar barna og ung­menna bygg­ist á alþjóð­legum, vís­inda­lega við­ur­kenndum og gagn­reyndum aðferðum. Nákvæmni ald­urs­grein­inga á tönnum sé umtals­verð en ekki óskeikul frekar en aðrar lækn­is­fræði­legar rann­sóknir. Tók land­læknir fram að hann teldi ald­urs­grein­ingar á tönnum sam­ræm­ast siða­reglum lækna.“ 

Í svari Svan­dísar Svav­ars­dóttur kemur fram að ráð­herra sé ekki kunn­ugt um að heil­brigð­is­yf­ir­völd hafi tjáð afstöðu sína til lík­am­legra ald­urs­grein­inga með öðrum hætti. 

„Í umsögn land­læknis kemur fram að ekki yrði annað séð en að þeir sér­fræð­ingar sem sinna ald­urs­grein­ingum á tönnum vinni sam­kvæmt fag­legum kröfum og af virð­ingu við við­kom­andi ein­stak­linga“

Umdeildar tanngreiningar

Stundin greindi frá því þann 26. sept­em­ber síð­ast­lið­inn að Útlend­inga­stofnun og háskól­inn ynnu að gerð þjón­ustu­samn­ings um ald­urs­grein­ingar á tönnum hæl­is­leit­enda. Málið er umdeilt innan veggja skól­ans en auk Stúd­enta­ráðs Íslands hafa 176 starfs­menn og dokt­or­snemar af Mennta­vís­inda­sviði, Hug­vís­inda­sviði, og Félags­vís­inda­sviði lagst ein­dregið gegn tann­grein­ing­unum og bent á að þær fari gegn vís­inda­siða­reglum skól­ans sem kveða á um að rann­sak­endur skuli ekki skaða hags­muni þeirra sem til­heyra hópi í erf­iðri stöðu. Þá hafa þeir bent á sam­fé­lags­legt hlut­verk mennta­stofn­ana sem og mik­il­vægi þess að akademískar stofn­anir fram­kvæmi ekki aðgerðir lög­valds á borð við Útlend­inga­stofnun. 

Yfir­stjórn Háskóla Íslands, hefur neitað beiðni Stund­ar­innar um aðgang að umsögnum vís­inda­siða­nefndar Háskóla Íslands og jafn­réttis­nefndar Háskóla Íslands, sem fjalla um álita­mál sem tengj­ast tann­grein­ingum á ungum hæl­is­leit­endum innan veggja skól­ans. Umræddar umsagnir voru unnar að beiðni Jóns Atla Bene­dikts­sonar, rekt­ors Háskóla Íslands, og eru ætl­aðar honum og háskóla­ráði til ráð­gjafar þegar kemur að ákvarð­ana­töku í tengslum við þjón­ustu­samn­ing skól­ans við Útlend­inga­stofnun um tann­grein­ingar. Upplýs­inga­beiðn­inni var synjað á þeirri for­sendu að umsagn­irnar væru vinnu­gögn og því und­an­þegin upp­lýs­inga­rétti. 

Ald­urs­grein­ingar sem byggja á lík­ams­rann­sóknum á borð við röntgen­mynda­tökur af tönnum eru afar umdeildar enda eru tann­læknar ósam­mála um áreið­an­leika og vís­inda­legt gildi slíkra rann­sókna. Tann­lækna­sam­tök Bret­lands hafa sagt þær „óvið­eig­andi og ósið­legar“ þar sem þær geti aldrei gefið nákvæmar upp­lýs­ingar um aldur, auk þess sem alþjóð­legar stofn­anir og mann­rétt­inda­sam­tök á borð við Flótta­manna­stofnun Sam­ein­uðu þjóð­anna, Evr­ópu­ráðið, ECRE (e. European Council of Refugees and Exiles) og Barna­hjálp Sam­ein­uðu þjóð­anna (UNICEF), hafa gagn­rýnt þær harð­lega.