Þótt Gini-stuð­ull­inn sýni minni tekju­ó­jöfnuð á Íslandi en víða ann­ars staðar er ljóst að tekju­hæstu Íslend­ing­arnir hafa aukið hlut­deild sína í heild­ar­tekjum lands­manna und­an­farin ár.

Hlut­deild tekju­hæsta 0,1 pró­sents­ins jókst úr tæpum 2 pró­sentum upp í 3,6 pró­sent milli áranna 2011 til 2017 og var aukn­ingin svipuð hjá tekju­hæsta 1 pró­sent­inu og tekju­hæstu 5 pró­sent­unum.

Eins og Stundin greindi frá í síð­asta blaði var tekju­hæsta 0,1 pró­sent Íslend­inga með 60 millj­arða í heild­ar­tekjur árið 2016, þar af 86 pró­sent fjár­magnstekjur sem bera mun lægri skatta en launa­tekjur. 

Fjár­magnstekjur koma einkum í hlut tekju­hæstu og eigna­mestu lands­manna, en frá 2012 til 2016 var sam­an­lögð raun­hækkun launa­tekna um 24 pró­sent meðan fjár­magnstekjur hækk­uðu um  58 pró­sent.

„Eignir og fjár­magnstekjur af þeim aukast í venju­legu árferði örar en atvinnu­tekj­urnar sem þorri almenn­ings þarf að byggja lífs­kjör sín á. Það virð­ist auka líkur á auk­inni sam­þjöppun eigna til lengri tíma,“ segja Stefán Ólafsson félags­fræði­pró­fessor og Arnaldur Sölvi Krist­jáns­son í bók sinni, Ójöfn­uður á Íslandi, sem kom út í fyrra. „Í reynd er það svo á Íslandi sam­tím­ans, eins og í flestum öðrum vest­rænum sam­fé­lögum, að eigna­mestu þjóð­fé­lags­hóp­arnir hafa alla jafna for­skot á aðra.“

Hér að neðan má sjá hvernig hátekju­hóp­arnir juku hlut­deild sína í heild­ar­tekjum sam­kvæmt gögnum rík­is­skatt­stjóra sem fjár­mála­ráðu­neytið tók saman vegna fyr­ir­spurnar Loga Ein­ars­sonar um tekjur og eignir lands­manna í fyrra.

Hafa verður í huga að upp­lýs­ing­arnar byggja á skatt­fram­tölum ein­stak­linga og mið­ast við stöðu fram­tala strax að lok­inni álagn­ingu í júní. Þannig er ekki tekið mið af breyt­ingum sem hafa verið gerðar vegna síð­bú­inna fram­tala og kæru­með­ferða.

Af sam­an­burði á ann­ars vegar stað­tölum rík­is­skatt­stjóra og listum yfir hæstu skatt­greið­endur sem emb­ættið gefur út og hins vegar  upp­lýs­ingum úr end­an­legri skatt­skrá sem birt­ust um skamma hríð á vefnum Tekjur.is má ráða að í töfl­unni séu heild­ar­tekjur hátekju­hópa van­metnar um marga millj­arða. 

Þróun fjár­magnstekna og launa­tekna Hér má sjá þróun fjár­magnstekna og launa­tekna í upp­sveifl­unni frá 2012 til 2016. Sýnd er hlut­falls­leg breyt­ing frá fyrra ári á föstu verð­lagi árs­ins 2016

Mynd: Úr bók Stefáns Ólafs­sonar og Arnaldar Sölva Krist­jáns­sonar, Ójöfn­uður á Íslandi