Bylt­ingin í Rúss­landi var einn af meg­in­við­burðum 20. aldar og margt af því sem fylgdi í kjöl­farið, kalda stríðið, Maó í Kína og meira að segja seinni heims­styrj­öldin hefði verið óhugs­andi án hennar eða að minnsta kosti tekið á sig afar breyttar myndir. Og vafa­lítið hefði komm­ún­ism­inn ratað til Íslands fyrr eða síðar í ein­hverri mynd, það gerði hann nán­ast alls staðar á þessum árum. En það kann að virð­ast und­ar­legt að hann náði nokkuð meiri útbreiðslu hér en í nágranna­lönd­unum, og Ísland var eitt Norð­ur­landa þar sem komm­ún­istar urðu sterk­ari en sós­í­alde­mókratar. Var eitt­hvað í eðli þjóð­ar­innar sem gerði hana mót­tæki­legri fyrir bylt­ing­ar­sinn­uðum komm­ún­isma en Norðmenn eða Svía, eða skipti það ef til vill ein­hverju máli með hvaða hætti hug­mynda­stefna þessi kom til lands­ins?

Halldór LaxnessRit­höf­und­ur­inn gerði upp fyrrum skoð­anir sínar i Skálda­tíma árið 1963.

Mynd: Gljúfra­steinn

Í það …