Einar Svein­björns­son veð­ur­fræð­ingur segir að hita­met frá 1939 gæti jafn­vel fallið á morgun. Það sé þó ekki gefið.

Þetta kemur fram í færslu sem hann birtir á Facebook, þar sem hann segir að enn sé beðið færis á því að gamla hita­metið frá Teig­ar­horni góð­viðr­is­sumarið 1939 verði slegið. Það var 30,5°C. 

Á morgun séu nokkuð ákjós­an­legar aðstæður á Aust­ur­landi til þess. Í því sam­hengi nefnir hann nokkra lyk­il­þætti: 

1.

Þykktin 

„Spá­kortið sem fylgir, sýnir þykkt á milli 1000 og 500 hPa flat­ar­ins. Því meiri þykkt, því heit­ara er loftið í neðri hluta loft­hjúps­ins. Frá því seinni­part­inn í dag, þriðju­dag og þar til í fyrra­málið, rekur 564 dam lín­una inn á Aust­ur­land.

Þykkt á þessu róli, 564-565 dam er fremur fátíð yfir land­inu. Hún var það vissu­lega í hita­bylgj­unni miklu í ágúst 2004 þá í tvo til þrjá daga sam­fellt. Þá komu hlý­indi úr suð­austri. Aftur síðan 24. og 25. ágúst í eft­ir­minni­legum hlý­indum fyrir austan 2021. Þá eins og nú var SV- og V-átt. Á Hall­orms­stað mæld­ust 29,4 stig. Reyndar vafasöm mæl­ing að mínu mati.“

2.

Hitinn 

„Hiti í 850 hPa er líka mik­il­væg spá­breyta.

+16°C í þeirri hæð (um 1.400 m) á morgun fyrir austan er með því allra hæsta sem hér sést.

Svipað var þessa ágúst­daga 2021 og um 15 til 16°C 2004. Þá ekki síður yfir vestan- og norð­an­verðu land­inu. Hár hiti í 850 hPa er oft til marks um nið­ur­streymi að ofan þar sem loftið hlýnar skarpt.“

Mynd: ES

3.

Vindurinn 

„Hlýja loftið yfir land­inu þessa dag­ana, er lag­skipt og stöðugt. Vind þarf til að koma hlýjasta loft­inu niður, saman með truflun frá fjöllum.

Slíkar aðstæður virð­ast vera ágætar aust­an­lands á morgun. Spáð er SV 13-17 m/s í fjalla­hæð. En nið­ur­streymið hlé­megin er hins vegar oft­ast stað­bundið.“

4.

Sólskinið 

„Sólskin gegnir tví­þættu hlut­verki. Sólin hitar yfir­borðið og þar með loftið í lægstu lögum. En hún hjálpar líka til við blöndun við efri lög (eykur þanni óstuð­ug­leika lofts­ins).

Sól­ar­leysi, þó hlýtt loft sé til staðar gerir það að verkum að hlýjasta loftið í 1 til 3 km hæð nær aldrei til yfir­borðs og það flýtur yfir fram hjá.

Í dag er skýjað fyrir austan, en því spáð að það létti til í fyrra­málið (sjá spátungl­mynd ECMWF).“

Mynd: ES

5.

Tími ársins 

„Tími árs­ins. Það munar um sóla­hæð­ina við sum­ar­sól­stöður þegar hit­inn mæld­ist einmitt 30,5°C árið 1939 og mán­uði síðar, svo ekki sé talað um síðla í ágúst eins og raunin var síð­ast þegar atlaga var gerð að hita­met­inu.“

6. Tími dagsins

„Það vinnur gegn mögu­leik­anum á að hit­inn nái ein­hvers staðar 30 stigum á morgun að hlýjasta loftið staldrar við yfir nótt­ina og snemma morg­uns. Eftir hádegi á morgun dregur heldur úr hita­gæðum og eins er spáð háskýja­breiðu frá miðjum degi. Eins og gefur að skilja dregur þá eitt­hvað úr upp­hitun sólar í eft­ir­mið­dag­inn.“

Eftir að hafa farið yfir allar þessar for­sendur kemst veð­ur­fræð­ing­ur­inn að nið­ur­stöðu: „Að fram­an­sögðu tel ég og þrátt fyrir allt minna en 50 pró­sent líkur á að hámarks­hiti lands­ins á við­ur­kenndum hita­mæli á morgun fari yfir 30,5°C. En það gæti hæg­lega mælst mest 28 til 30°C. Myndi þá giska á staði eins og Seyð­is­fjörð eða Borg­ar­fjörð eystri, svona til að nefna ein­hverja.“