Innlent

Áhrif evru á fasteignalán Íslendinga

Ef vext­ir á hús­næð­is­lán­um lækka má gera ráð fyr­ir að hús­næð­isverð hækki fyrst um sinn. Þeg­ar frá líð­ur mun hús­næð­isverð lík­lega fyrst og fremst end­ur­spegla bygg­ing­ar­kostn­að og verð á lóð­um, skrif­ar Sig­urð­ur Jó­hann­es­son, sér­fræð­ing­ur við Hag­fræði­stof­un­un HÍ.

Áhrif evru á fasteignalán Íslendinga
Mynd: Shutterstock

Á Evrópuvef Háskóla Íslands og Alþingis leitar Sigurður Jóhannesson, sérfræðingur við Hagfræðistofunun HÍ, svara við því hvernig vextir á húsnæðislánum gætu breyst ef Ísland tækju upp evru. Þar segir að vextir á húsnæðislánum á evrusvæðinu gefi hugmynd um þau vaxtakjör sem gætu verið í boði hér á landi ef Íslendingar tækju upp evru.

Myndin hér fyrir neðan sýnir kjör á lánum til húsnæðiskaupa í þeim löndum sem tóku þátt í evrusamstarfinu frá upphafi, eða um það bil.  

Vextir hærri á ÍslandiNafnvextir óverðtryggðra húsnæðislána á Íslandi (ferlarnir fjórir ofarlega á myndinni) og á evrusvæðinu í prósentum árin 2001-2025.
Mynd: HÍ

Vextir á lánum til húsnæðiskaupa í Grikklandi eru sýndir með þykkri blárri línu á myndinni. Til samanburðar sýnir myndin vexti á óverðtryggðum húsnæðislánum íslenskra banka og lífeyrissjóða.

„Þau hafa verið í boði frá 2010. Hafa verður fyrirvara á samanburðinum, því að upplýsingarnar eru úr tveim áttum og einhverju getur munað í meðferð talnanna. Þá verður að hafa í huga að horft er á nafnvexti en ekki raunvexti. Verðbólga samkvæmt samræmdri vísitölu var að jafnaði um hálfu prósenti meiri á Íslandi en á evrusvæðinu á árunum 2010-2020, en tæpu einu prósenti hærri að jafnaði 2020-2025. Hér hefur húsnæðiskostnaður lítið vægi, en hann hefur hækkað mikið á Íslandi undanfarin ár,“ skrifar Sigurður. 

Þá bendir hann á að ef vextir á húsnæðislánum hér á landi lækka með nýjum gjaldmiðli megi gera ráð fyrir að húsnæðisverð hækki, að minnsta kosti fyrst um sinn. Þegar frá líður muni húsnæðisverð líklega fyrst og fremst endurspegla byggingarkostnað og verð á lóðum. 

„Frá því að íslenskar lánastofnanir fóru að bjóða óverðtryggð húsnæðislán hafa vextir alltaf verið hærri hér en á evrusvæðinu, en munurinn er mismikill. Litlu munaði á vöxtum hér á landi og á evrusvæðinu árið 2011 og fram á 2012 og aftur frá seinni hluta árs 2020 fram á 2022. Seinustu árin hefur munurinn aukist aftur. Í febrúar 2026 voru vextir á óverðtryggðum lánum til húsnæðiskaupa á evrusvæðinu að jafnaði 2,8 til 3,8% í hverju landi sem skoðað er á myndinni en á Íslandi voru vextir á óverðtryggðum húsnæðislánum þá 8,6 til 9,8%. Munurinn er meiri en oft áður. Það stafar sennilega af því að nú er búist við meiri verðbólgu á Íslandi en á evrusvæðinu.“

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

„Við ætlum ekki að vakna upp við þá martröð“
6
Innlent

„Við ætl­um ekki að vakna upp við þá mar­tröð“

Nú­tím­inn birti yf­ir­lýs­ingu frá nafn­laus­um ein­stak­lingi sem seg­ist bera ábyrgð á því að hafa mál­að yf­ir hinseg­in fán­ann á kirkjutröpp­um Grafa­vogs­kirkju. Þar seg­ist hann hafa vilj­að sjá við­brögð­in við því sem hann kall­ar „mynd­list­ar­gjörn­ing“. Ráð­herra gef­ur lít­ið fyr­ir þessi skrif og seg­ir ras­ista vilja end­ur­skil­greina ís­lenska fán­ann. Hún hvet­ur fólk til að standa gegn sundr­ungu.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Sagt upp í Ráðhúsinu þar sem hún lá á bráðamóttöku
1
Innlent

Sagt upp í Ráð­hús­inu þar sem hún lá á bráða­mót­töku

Þeg­ar Hólm­fríð­ur Helga Sig­urð­ar­dótt­ir lagði hjólandi af stað í vinn­una í síð­ustu viku grun­aði hana ekki hvað var í vænd­um. Hún varð fyr­ir bíl og þar sem hún lá slös­uð á bráða­mót­töku var henni sagt upp störf­um sem upp­lýs­inga­full­trúi í Ráð­hús­inu. Hún seg­ir frá því þeg­ar hún fékk „ tvö rot­högg á ein­um ör­laga­rík­um degi“.

Mest lesið í mánuðinum

Milljarða fjárfestingar Guðbjargar sem ekki sjást í skýrslunni
1
Úttekt

Millj­arða fjár­fest­ing­ar Guð­bjarg­ar sem ekki sjást í skýrsl­unni

Við­skipta­veldi Guð­bjarg­ar Matth­ías­dótt­ur bygg­ir fyrst og fremst á hagn­aði í sjáv­ar­út­vegi. Frá því að hún sett­ist í stjórn Ís­fé­lags­ins hafa nærri 15 millj­arð­ar streymt úr Ís­fé­lag­inu í Vest­manna­eyj­um til Guð­bjarg­ar og fjöl­skyldu. Hvorki hún né fjár­fest­ing­ar henn­ar koma fram í skýrslu sem unn­in var að beiðni Al­þing­is um eign­ir, eig­end­ur og fjár­fest­ing­ar stærstu út­gerð­ar­fé­laga lands­ins.
Samherjabörnin greiddu lán foreldra sinna með eignarhlut í stærsta eiganda Samherja
3
Viðskipti

Sam­herja­börn­in greiddu lán for­eldra sinna með eign­ar­hlut í stærsta eig­anda Sam­herja

Lán­ið sem Þor­steinn Már Bald­vins­son og Helga Stein­unn Guð­munds­dótt­ir veittu börn­um sín­um til að kaupa nærri helm­ings hlut í Sam­herja af þeim hef­ur ver­ið gert upp. Börn­in, þau Bald­vin, for­stjóri Sam­herja, og Katla Þor­steins­börn eru nú orðn­ir með­eig­end­ur for­eldra sinna í fé­lög­un­um sem lán­uðu þeim fyr­ir kaup­un­um. Sam­þykkt­ir fé­lags­ins tryggja þeim fast­ar arð­greiðsl­ur úr K&B á hverju ári.
Halldór Jörgen Olesen
5
Aðsent

Halldór Jörgen Olesen

Hver borg­ar fyr­ir arð­semi bank­anna?

Ís­lensku bank­arn­ir græða nærri tvö­falt meira á hverri lán­aðri krónu en evr­ópsk­ir bank­ar. Há­ir stýri­vext­ir Seðla­bank­ans juku hagn­að­inn, en bjuggu hann ekki til. Skýr­ing­in ligg­ur í þrennu: að­eins þrír stór­ir bank­ar skipta mark­aðn­um á milli sín, verð­tryggð lán færa verð­bólgu­áhætt­una frá bönk­un­um yf­ir á heim­il­in, og krón­an lok­ar land­inu fyr­ir sam­keppni að ut­an. Töl­urn­ar stand­ast skoð­un og spurn­ing­arn­ar sem þær vekja gera það líka.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

„Við ætlum ekki að vakna upp við þá martröð“
Innlent

„Við ætl­um ekki að vakna upp við þá mar­tröð“

Nú­tím­inn birti yf­ir­lýs­ingu frá nafn­laus­um ein­stak­lingi sem seg­ist bera ábyrgð á því að hafa mál­að yf­ir hinseg­in fán­ann á kirkjutröpp­um Grafa­vogs­kirkju. Þar seg­ist hann hafa vilj­að sjá við­brögð­in við því sem hann kall­ar „mynd­list­ar­gjörn­ing“. Ráð­herra gef­ur lít­ið fyr­ir þessi skrif og seg­ir ras­ista vilja end­ur­skil­greina ís­lenska fán­ann. Hún hvet­ur fólk til að standa gegn sundr­ungu.

Mest lesið undanfarið ár