Bandarísk og ísraelsk herlið gerðu samhæfðar loftárásir á skotmörk í Íran í morgun. Sprengingar heyrðust í Teheran og í fleiri borgum landsins, meðal annars í Isfahan og Karaj, samkvæmt írönskum miðlum.

Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, staðfesti árásirnar í ávarpi sem hann birti í formi myndbands á Truth Social.

„Markmið okkar er að verja bandarísku þjóðina með því að útrýma yfirvofandi ógnum frá írönsku stjórninni, sem er illvígur hópur af mjög hörðu og hræðilegu fólki. Hættuleg starfsemi hennar stefnir Bandaríkjunum, hermönnum okkar, herstöðvum okkar erlendis og bandamönnum okkar um allan heim í beina hættu.“

Umfangsmiklar aðgerðir í undirbúningi

Bandarískur embættismaður, sem ræddi við New York Times með skilyrði um nafnleynd, sagði að árásirnar væru víðtækari en aðgerðir sem framkvæmdar voru fyrr á árinu. Þá beindust sprengjuárásir að þremur kjarnorkutengdum stöðvum í landinu.

Samkvæmt sama embættismani eru árásirnar framkvæmdar af orrustuflugvélum sem taka á loft frá herstöðvum og flugmóðurskipum Bandaríkjanna í Mið-Austurlöndum. Ekki liggur fyrir nákvæmlega hvaða mannvirki voru skotmörk að þessu sinni, en talið er að herferðin geti staðið yfir í nokkra daga.

Árásirnar hófust snemma morguns að staðartíma, þegar vinnuvika Írana var að hefjast og skólar í fullum gangi.

Misheppnaðar viðræður

Síðustu daga hafa átt sér stað diplómatískar tilraunir til að draga úr spennu. Fulltrúar Bandaríkjanna og Írans funduðu í Sviss á fimmtudag um framtíð kjarnorkuáætlunar stjórnvalda í Teheran, en fundinum lauk án samkomulags.

Spenna á svæðinu hefur farið vaxandi frá því í janúar, þegar Trump hét því að styðja mótmælendur í Íran. Mannréttindasamtök hafa sagt að þúsundir hafi látið lífið í aðgerðum íranskra stjórnvalda gegn mótmælendum.

Ísrael undirbýr neyðarráðstafanir

Í Ísrael hafa stjórnvöld lýst yfir neyðarástandi og gripið til víðtækra öryggisráðstafana vegna hættu á hefndaraðgerðum. Varnarmálaráðherrann, Israel Katz, staðfesti þátttöku landsins í árásunum í opinberri yfirlýsingu.

Loftvarnasírenur heyrðust víða um landið og tilkynnt var að skólum og vinnustöðum yrði lokað tímabundið. Þá var lofthelgi landsins takmörkuð þar til frekari skýring lægi fyrir á viðbrögðum Írans.

Ekki hafa borist opinberar upplýsingar um mannfall eða umfang tjóns. Yfirvöld í Teheran hafa enn ekki gefið út heildstæða yfirlýsingu um aðgerðirnar, en búist er við að viðbrögð þeirra muni marka næstu skref í átökunum.