Landsréttur hefur staðfest dóm Héraðsdóms Reykjavíkur um að vísa frá kröfugerð af hálfu leigubílastöðvarinnar Hreyfils gegn Reykjavíkurborg þar sem Hreyfill krafðist þess að eiga áfram einkarétt á biðstæðum fyrir leigubíla á nokkrum stöðum í borginni.
Reykjavíkurborg samþykkti árið 2019 að heimila öllum sem hefðu starfsleyfi til leigubílaaksturs að leggja í bifreiðastæðum sem Hreyfill hafði haft einkarétt á að nota.
Hreyfill höfðaði í framhaldinu mál gegn Reykjavíkurborg og krafðist þess að umráðaréttur félagsins á ákveðnum biðstæðum leigubíla yrði viðurkenndur fyrir dómi. Til vara krafðist Hreyfill viðurkenningu Reykjavíkur á bótaábyrgð og bótaskyldu borgarinnar.
Hreyfill fær enn að nota stæðin
Í úrskurði Landsréttar kemur fram að í kröfugerð Hreyfils sé ekki afmarkað á neinn hátt til hvers kyns afnota eða umráðaréttar sé vísað til. Hins vegar sé óumdeilt að Hreyfill muni áfram njóta afnotaréttar af biðstæðunum, að frátöldum stæðum sem voru á Laugavegi við Hlemm. Því telur Landsréttur að kröfugerð Hreyfils sé ekki til þess fallin að leysa ágreining, jafnvel þó að á hana væri fallist.
Hvað stæðin við Laugaveg varðar tekur Landsréttur fram að kröfugerð Hreyfils taki ekki mið af tilfærslu biðstæða sem leiða af breyttu deiliskipulagi. Óhjákvæmilega hefði Hreyfill því ekki lögvarða hagsmuni af því að sú krafa yrði viðurkennd.
Landsréttur staðfesti því dóm héraðsdóms frá apríl 2025 um frávísun málsins.
Útdeiling á takmörkuðum gæði
Í yfirliti málsatvika og ágreiningsefna í dómi héraðsdóms segir að Hreyfill hafi rekið leigubílastöð í Reykjavík um áratugaskeið. Ágreiningur Hreyfils og Reykjavíkurborgar snúist í meginatriðum um rétt Hreyfils til þrettán tilgreindra biðstæða í borgarlandinu. Með leyfi umhverfis- og samgöngusviðs Reykjavíkurborgar, með gildistíma frá júní 2018 til júní 2020, hafi Hreyfli verið heimilað að starfrækja biðstöðvar á níu af þessum þrettán stæðum.
Þegar endurskoðun á leigubifreiðastæðum í borgarlandi hófst, í samræmi við markmið Reykjavíkurborgar samkvæmt aðalskipulagi borgarinnar 2010 til 2013 um vistvænni samgöngur, hafi Reykjavíkurborg borist ábendingar frá öðrum leigubílastöðvum sem höfðu ekki afnot af biðstæðum í borgarlandinu, og kvartað hafi verið yfir því að Reykjavík væri að útdeila takmörkuðum gæðum til einstakra leigubílastöðva, svo sem til Hreyfils.
Tillaga samgöngustjóra Reykjavíkurborgar um breytt fyrirkomulag leigubifreiðastæða var samþykkt á fundi skipulags- og samgönguráðs í september 2019. Í henni fólst að umhverfis- og skipulagssviði yrði falið að heimila öllum aðilum í leigubifreiðaakstri, sama hvort um væri að ræða einstaklinga eða leigubifreiðastöðvar, notkun á stæðunum að undangenginni skráningu.
Starfsleyfi fyrir leigubifreiðastæðum í borgarlandi yrði þá gefið út til Reykjavíkurborgar, sem bæri ábyrgð á stæðunum, svo sem viðhaldi og hreinsun þeirra. Skráning leigubifreiða til notkunar á stæðunum myndi gilda á fyrirfram skilgreindu tímabili og fyrir notkun á öllum skilgreindum leigubifreiðastæðum innan borgarmarka. Tekið yrði gjald af skráningu til að mæta kostnaði við gerð og viðhald stæðanna og tæki slík gjaldskrá mið af skráðri losun gróðurhúsalofttegunda viðkomandi leigubifreiðar.
Athugasemdir