„Ég lít á þetta þannig, að þetta sé búið,“ segir Orri Björns­son, bæj­ar­full­trúi Sjálf­stæð­is­flokks­ins í Hafn­ar­firði, og á þá við verk­efni Carbfix, Coda Terminal í Hafn­ar­firði. Hann er þá annar bæj­ar­full­trúi Sjálf­stæð­is­flokks­ins í bæj­ar­fé­lag­inu sem er and­vígur Coda Terminal-verk­efn­inu, en fyrir hefur Kristín María Thorodd­sen lýst yfir veru­legum efa­semdum í tengslum við nið­ur­dæl­inga­stöð­ina sem Carbfix vildi stað­setja nærri íbúa­byggð Vall­ar­hverf­is­ins í bænum.

Of veikur rekstrargrundvöllur

Mikill styr hefur staðið um verk­efnið og féllst bæj­ar­stjórn á að efna til íbúa­kosn­inga um málið að kröfu íbúa, en bæj­ar­stjórn áskilur sér líka rétt­inn til þess að láta málið niður falla áður en til kosn­inga kemur, náist ekki ásætt­an­legir samn­ingar við Carbfix. Ekkert bólar á þeim að sögn Orra, og þeir sem fyrir liggja eru óásætt­an­legir að mati bæj­ar­full­trú­ans.

Orri sagði í morgun á Facebook að honum þætti rekstr­ar­grund­völlur verk­efn­is­ins of veikur, og setti það í sam­hengið við grein Björns Lomborg, umdeilds dansks stjórn­mála­fræð­ings, sem reif­aði þá skoðun sína að lofts­lags­lausnir Evr­ópu­sam­bands­ins þyrftu að víkja fyrir auk­inni áherslu á varn­ar­mál. Í reynd má segja að ef svo færi, yrði fót­unum kippt undan til­vist­ar­grund­velli verk­efna eins og Coda Terminal.  

„það hefur ekki verið raun­veru­legur vilji að hálfu for­svars­manna verk­efn­is­ins til að ræða fjár­mögnun þeirra inn­viða sem þarf til að það verði að veru­leika,“ sagði Orri á Facebook og bætti við: „Ástæðan er að með ein­faldri ákvörðun getur fjár­hags­grunnur verk­efn­is­ins horfið yfir nótt.  Af þessum ástæðum tel ég full­reynt að halda áfram við­ræðum um Coda Terminal og far­sæl­ast að ljúka þeim hið fyrsta.“

Snúið andrúmsloft

„Við­skipta­mód­elið gengur út á það að það verði áfram verslað með þessar heim­ildir,“ segir Orri og bætir við: „Ef það breyt­ist, og menn vilja eyða meiru í varn­ar­mál, er kerfið dottið upp fyrir.“

Þótt þetta sé lítið annað en vanga­veltur, þykir Orra það samt varpa ljósi á veik­leika verk­efn­is­ins séð út frá rekstr­ar­legum for­sendum sem geti breyst nokkuð fljótt í snúnu póli­tísku and­rúms­lofti Evrópu þessa stund­ina. 

Stefndu á meiriháttar hagnað

Heim­ildin greindi frá stór­huga áætl­unum Carbfix varð­andi Coda Terminal-verk­efnið og var engan bil­bug að finna á fyr­ir­tæk­inu í kynn­ingum þess til fjár­festa, en fyr­ir­tækið er í eigu Orku­veitu Reykja­víkur. Þá var áætlað að fyr­ir­tækið myndi þéna hund­ruð millj­arða á starf­semi sinni með því að flytja inn koldí­oxíð frá meg­in­landi Evrópu til förg­unar hér á landi.

Fátt virð­ist þó benda til þess að fyr­ir­tækið sé í stakk búið til þess að flytja inn þrjár til fimm millj­ónir tonna af koldí­oxíði til lands­ins. Engir samn­ingar hafa náðst við fjár­festa þrátt fyrir að við­ræður hafi staðið yfir síðan árið 2023. Ekkert skip hefur verið smíðað til þess að flytja koldí­oxíðið á milli landa og lítið sem ekk­ert liggur fyrir um það hvernig við­skipta­vinir Coda term­inal hyggj­ast safna koldí­oxíð­inu til þess að sel­flytja til Íslands. Þá hefur ríkt leynd yfir því hvaða fyr­ir­tæki það eru sem Coda Terminal muni skipta við, en Heim­ildin greindi frá því að á meðal fyr­ir­tækja yrðu stærstu stál- og sem­ents­fram­leið­endur í heimi. Fyr­ir­tæki sem losa á annað hund­rað millj­ónir af Co2 á ári.

Carbfix dælir nú á milli átta til tólf þús­und tonnum af koldí­oxíði árlega ofan í jörð­ina við Hell­is­heiðar- og Nesja­valla­virkjun. Myndi þá magnið aukast að minnsta kosti um 25 þús­und pró­sent nái fyr­ir­tækið að safna svo miklu koldí­oxíði á ári eins og áætl­anir stefna að. 

Carbfix gerði í upp­hafi árs vilja­yf­ir­lýs­ingu við Þor­láks­höfn um að koma upp sam­bæri­legu verk­efni þar í bæ. Það er enn í vinnslu.