Þorgerður í Kænugarði: Sorgleg en hvetjandi heimsókn

Þor­gerður Katrín Gunn­ars­dóttir utan­rík­is­ráð­herra er stödd í Úkraínu í sinni fyrstu opin­beru heim­sókn, aðeins tveimur vikum eftir að hún tók við emb­ætti.

Á blaða­manna­fundi í utan­rík­is­ráðu­neyti Úkraínu sagði hún að fyrsta sím­talið sem hún hafi hringt sem nýr ráð­herra hafi verið til kollega hennar, utan­rík­is­ráð­herra Úkraínu, Andrii Sybiha. Hún bætti því við að fyrsta opin­bera heim­sókn hennar í nýja hlut­verk­inu skyldi vera til Úkraínu.

Samband þjóð­anna hefur styrkst frá því að Rússar réð­ust inn í Úkraínu. Þessi tengsl hafa meðal ann­ars sést í því að Ísland tók á móti for­seta Úkraínu í októ­ber síð­ast­liðnum fyrir leið­toga­fund Norð­ur­landa og Úkraínu.

Þor­gerður segir ætlun heim­sókn­ar­innar að sýna Úkra­ínu­mönnum að Ísland standi fylli­lega með þeim. Íslend­ingar ætli sér að veita Úkra­ínu­mönnum áfram póli­tískan og hald­bæran stuðn­ing; meðal ann­ars mann­úð­ar­að­stoð, fjár­hags­legan stuðn­ing og stuðn­ing við varn­ar­mál. Þetta muni vara eins lengi og þörf krefji.

„Við dáumst að ein­drægni og seiglu ykkar í bar­átt­unni fyrir frelsi og full­veldi,“ sagði Þor­gerður Katrín á fund­inum.

FlaggaðÍslenska og úkra­ínska fán­anum flaggað ásamt fána Evr­ópu­sam­bands­ins.

Mynd: Óskar Hall­gríms­son

Úkraínumenn hafi fórnað sér

Fyrr um morg­un­inn heim­sótti hún stórt hita­ver sem hafði verið gjör­eyði­lagt í árás frá Rússum. Hún lagði einnig blóm við minn­ing­ar­vegg­inn sem umlykur St. Micheals klaustrið í Kænu­garði, þar sem myndir eru af þeim sem hafa fallið við að verja landið gegn inn­rás Rússa.

„Heim­sóknin var bæði virki­lega sorg­leg og hvetj­andi. Úkra­ínu­menn hafa fórnað sér svo að aðrir geti haldið rétt­indum sínum og frelsi – ekki aðeins til að losna undan árás­ar­gjörnum ein­ræð­is­herra í nágrenn­inu heldur einnig fyrir mann­rétt­indi og grunn­frelsi, sem sum okkar telja sjálf­sögð,“ sagði Þor­gerður. 

Danska kerfið

Hún bætti því við að Ísland muni áfram nota rödd sína til stuðn­ings Úkraínu og veita land­inu stuðn­ing, meðal ann­ars við hreinsun jarð­sprengja, styrk­ingu orku­inn­viða og með beinum stuðn­ingi við úkra­ínskan vopna­iðnað. Hún bætti við að ráð­herr­arnir hefðu rætt að nýta hið svo­kall­aða „danska kerfi“ í því sam­hengi.

Þor­gerður segir að hún skilji þrá Úkra­ínu­manna eftir friði, en und­ir­strikar að það verði að vera rétt­látur friður sem tryggir var­an­leika og bygg­ist á sátt­mála Sam­ein­uðu þjóð­anna.

Hún þakk­aði fyrir virki­lega hlýjar mót­tökur í Kænu­garði og lagði áherslu á áætl­anir sínar um áfram­hald­andi sam­starf milli þjóð­anna.

Þegar blaða­maður Heim­ild­ar­innar spurði utan­rík­is­ráð­herra hvort hún myndi halda áfram með lof­orðið úr frum­varpi for­vera hennar, Bjarna Bene­dikts­sonar, um árlegan stuðn­ing frá Íslandi upp á fjóra millj­arða til Úkraínu og hvort rík­is­stjórnin ætl­aði að auka fram­lagið á ein­hvern hátt, og ef svo, hvernig það yrði gert, sagði Þor­gerður:

„Við munum svo sann­ar­lega standa við þau lof­orð. Eftir sam­tal okkar [ráð­herr­anna tveggja] nefndi hún nokkrar aðrar hug­myndir um beinan stuðn­ing við Úkraínu, eins og að kaupa korn fyrir mat­væli og senda það meðal ann­ars til Sýrlands. Þetta er ein af mörgum hug­myndum sem verða teknar með heim, og ef við getum fundið fleiri leiðir til að styðja Úkraínu, þá munum við gera það.“

Klár í að styðja við vopnaframleiðslu

Úkra­ínskur blaða­maður frá sjón­varps­stöð­inni Vmedia spurði Þorgerði um hern­að­ar­stuðn­ing og hvort Ísland væri til­búið að kaupa vopn eða styðja við inn­lenda vopna­fram­leiðslu í Úkraínu.

Hún svar­aði ját­andi og sagði að hún og emb­ætt­is­bróðir hennar hefðu rætt að Ísland myndi áfram fjár­magna og fjár­festa í inn­lendum vopna­iðn­aði í Úkraínu, meðal ann­ars með því að nýta hið svo­kall­aða „danska kerfi.“