Allt bendir til þess að tíma Vinstri grænna sé lokið í íslenskum stjórn­málum og for­mað­ur­inn hafi kvatt Alþingi í nótt, í það minnsta í bili. Svandís Svav­ars­dóttir mætti í sjón­varps­sal RÚV fyrr í nótt til þess að rýna í stöð­una og ræða næstu skref. 

„Lýðræðið hefur talað og þjóðin,“ sagði Svandís. 

„Þetta eru sögu­legar kosn­ingar. Við erum að sjá svo stórar breyt­ingar á kerf­inu, við erum að tala um þessa gam­al­gróna flokka sem hafa fylgt þjóð­inni í öld eða svo vera í áður óþekktri stöðu. Við sjáum að vinstri væng­ur­inn er í þeirri stöðu að þurfa virki­lega að end­ur­skipu­leggja sig og hugsa um sína stöðu.“

Hún sagði það hafa haft áhrif að VG hafi mælst undir fimm pró­senta mörk­unum frá því í maí. Það hafi verið við ramman reip að draga þegar skila­boðin hafi verið þau að atkvæði greitt VG félli dautt niður. 

Lýsti áhyggjum af umhverfismálunum

Verst væri þó að ákveðnir mála­flokkar ættu ekki sterka málsvara á Alþingi, eins og þingið virð­ist verða. „Ég hef áhyggjur, sér­stak­lega af umhverfis- og nátt­úru­vernd­ar­málum. Ég hef áhyggjur af því að  þetta þing sem er að rað­ast upp er ekki virki­lega að taka utan um þá mála­flokka sem snú­ast um fram­tíð­ina, þessa lengri fram­tíð, þessa nátt­úru sem er hvergi ann­ars staðar og lofts­lagið, vegna þess að það er rödd sem skiptir máli,“ sagði Svandís. 

Vinstri grænir ná ekki 2,5 pró­senta mörk­unum sem þarf til að eiga rétt á 12 millj­óna grunn­fram­lagi í úthlutun fjár úr rík­is­sjóði til stjórn­mála­sam­taka. 

Nið­ur­staðan er alveg klár, sagði Svandís, en við­fangs­efni Vinstri grænna; félags­legt rétt­læti, jöfn­uður og vinstri stefnan, umhverf­is­mál og kven­frelsi myndu finna sinn far­veg. „Það liggur alveg fyrir. Við erum ekk­ert að fara að leggja niður þessi sjón­ar­mið eða þessi bar­áttu­mál sem hafa fylgt okkur um aldir, liggur mér við að segja.“

Þungt yfir ríkisstjórninni

Aðspurð hvað biði hennar vildi hún leyfa nótt­inni að klár­ast áður en slíkum spurn­ingum yrði svarað. „Ég mun halda upp á það í næstu viku að hafa verið for­maður í tvo mán­uði,“ árétt­aði hún. Það hafi verið þungt í kringum frá­far­andi rík­is­stjórn um þó nokk­urt skeið.

Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn náði vopnum sínum á síð­ustu dögum en flokk­arnir sem mynd­uðu rík­is­stjórn með honum fengu slæma útreið í kosn­ing­unum. Vinstri græn falla út af þingi og Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn missir átta þing­menn af þrettán, nú þegar 143 þús­und atkvæði hafa verið talin. Hverf­andi líkur eru á að Sigurður Ingi Jóhanns­son, for­maður Fram­sókn­ar­flokks­ins, nái inn á þing. 

Báðir flokk­arnir höfðu gert sér von um að ná sér á strik á enda­sprett­inum og von var í lofti á kosn­inga­vöku Vinstri grænna í upp­hafi kvölds. Þegar líða tók á nótt­ina varð þyngra yfir stuðn­ings­fólki flokks­ins og tár féllu í salnum. 

Verða að finna nýjan farveg

„Þá er þessum 25 ára kafla lokið,“ sagði Svandís í útsend­ingu RÚV. „Að minnsta kosti er komið hlé í hann, en við verðum að finna far­veg fyrir þessi sjón­ar­mið.“

Bjart hafi verið yfir gras­rót­inni að und­an­förnu og mik­ill hugur í fólki. Hún sé því bjart­sýn að það tak­ist að finna þessum mik­il­vægu bar­áttu­málum far­veg. „Þegar það þarf að gróð­ur­setja upp á nýtt þá þarf að stinga upp jarð­veg­inn og það tekur á. Við erum á þeirri veg­ferð að vökva og sinna jarð­veg­inum.“