Ein af vin­sæl­ustu bíó­myndum árs­ins 2000 var Gladi­ator sem Ridley Scott leik­stýrði en Russell Crowe lék aðal­hlut­verk. Sú mynd ger­ist við lok ann­arrar aldar ET og fjallar um atburði sem ger­ast í Róma­veldi á keis­ara­tíð Commodusar. Hann var hálf­gal­inn og hafði meiri áhuga á að berj­ast opin­ber­lega sem skylm­inga­þræll heldur en stýra rík­inu.

Það var vissu­lega stað­reynd þótt leik­stjór­inn Scott fari að öðru leyti mjög frjáls­lega með sagn­fræð­ina í mynd sinn.

Nú er verið að sýna fram­halds­mynd sem ger­ist sextán árum síðar. Aftur er Ridley Scott við stjórn­völ­inn og aftur styðst hann við raun­veru­lega keis­ara sem stýrðu Róm en breytir eig­in­lega öllu öðru.

Geta og Caracalla heita þeir og eru í mynd­inni mjög ófagur fén­aður.

Og það voru þeir vissu­lega. En á allt, allt annan hátt en í mynd Scotts.

Geta og Caracalla í mynd Scotts.Bræð­urnir eru leiknir af Joseph Quinn og Fred Hechinger.

Myndin Gladi­ator II hefur fengið mjög mis­jafna dóma og verður ekki farið út í það hér, heldur ein­ungis fjallað um bræð­urna í hásæt­inu.

Þegar hinn raun­veru­legi Commodus var myrtur af fólki í hans eigin hirð á síð­asta degi árs­ins 192 ET (en sem sé ekki drep­inn af Russell Crowe eins og í mynd­inni Gladi­ator) þá var her­for­ing­inn Pertinax lýstur keis­ari.

Merki­leg­ast við það var kannski að faðir hins nýja keis­ara var þræll sem ávann sér frelsi.

Pertinax var hins vegar myrtur eftir aðeins þrjá mán­uði á keis­ara­stóli. Líf­varða­sveit keis­ar­ans setti þá keis­aratign­ina á upp­boð og auð­ugur land­stjóri í Norður-Afríku hreppti hnossið, Didius Julianus.

Óvin­sældir Juli­anusar voru strax miklar.

Múgnum í Róm fannst sví­virða hin mesta að hinn nýi keis­ari hefði keypt emb­ætti sitt þótt ekki margir hafi séð neina mein­bugi á því að menn bryt­ust til valda með morðum og ofbeldi.

Þrír öfl­ugir her­for­ingjar í skatt­lönd­unum risu strax upp á aft­ur­fæt­urna og gerðu til­kall til keis­ara­dóms. Julianus var þá myrtur í Róm eftir aðeins 66 daga á keis­ara­stóli og eftir að her­for­ingj­arnir þrír höfðu bit­ist um keis­aratign­ina í fáein ár var það Norður-Afr­íku­mað­ur­inn Septimus Severus sem bar sigur úr býtum.

Árið 197 var Severus orð­inn óum­deildur keis­ari. Hann var hörku­tól mikið og grimmd­ar­seggur en hins vegar dug­mik­ill stjórn­andi og öfl­ugur her­for­ingi. Undir hans stjórn varð róm­verska heims­veldið víð­lend­ast því hann braut hið íranska stór­veldi Parþa á bak aftur og inn­lim­aði stóran hluta Mesópótamíu.

Caracalla

Severus dó svo  eftir skamm­vinn veik­indi árið 211 þegar hann var kom­inn með her sinn til Norður-Englands og hugð­ist leggja undir sig Skotland.

Að Severusi látnum tóku synir hans Geta (22 ára) og Caracalla (23 ára) við stjórn­ar­taumunum í rík­inu. Þeir bræður voru ekki tví­burar, líkt og í mynd­inni Gladi­ator II, og þeir voru heldur ekki hálf­gerð skrípi sem þekktu aðeins munúð­ar­líf í Róm eins og raunin er um bræð­urna í bíó­mynd­inni.

Þvert á móti. Þeir höfðu báðir fylgt föður sínum á her­ferðum hans og þolað þar bæði súrt og sætt og voru þraut­reyndir her­menn — sér í lagi Caracalla. Geta hafði þrátt fyrir ungan aldur ann­ast opin­bera stjórn­sýslu í rík­inu sem full­trúi föður síns og reynst dug­andi á því sviði.

Þeir voru sem sé engir asnar eða himpig­mpi.

Á dán­ar­beði sínum hafði Severus gefið þeim eft­ir­far­andi ráð: „Verið vinir, mútið her­mönn­unum, fyr­ir­lítið alla aðra.“

Það var ekki að ósekju sem hann orð­aði þetta svo, því bræð­urnir höfðu að sögn lagt ósvikið hatur hvor á annan allt frá blautu barns­beini. 

Hins vegar komu ráð Severusar fyrir lítið því fjand­skapur bræðr­anna bloss­aði nú upp þegar Severus gat ekki lengur haft hemil á þeim. Á leið­inni frá Bret­landi til Rómar eftir lát föður síns var fjand­skapur þeirra strax orð­inn svo mik­ill að þeir gistu aldrei í sama húsi á leið­inni til Rómar og töl­uð­ust varla við.

Og þegar til Rómar kom var hat­rið millum þeirra orðið svo aug­ljóst og ósvikið að þeir sett­ust að hvor í sínum hluta af höll móður sinnar í borg­inni og reistur var veggur milli helm­ing­anna.

Það var sama hvað móðir þeirra gerði til að reyna að sætta þá, ekk­ert kom að neinu liði. 

Móðir þeirra bræðra var reyndar mik­ill karakter og það er bein­línis til vansa að Ridley Scott skuli hafa búið til heila bíó­mynd um þetta fólk án þess að hún — Júlía Domna hét hún — komi á nokkurn hátt við sögu. Því þar var sann­ar­lega sögu að segja.

Frá því segi ég hér.