Dauðsföllum vegna ofneyslu loks tekið að fækka

Breytt nálgun á fíkni­sjúk­dóma er talin geta skýrt ástæður þess að dauðs­föllum vegna ofneyslu hefur fækkað hratt í Banda­ríkj­unum síð­ustu mán­uði.

Naloxone
Naloxone Lyfið naloxone hefur bjargað mörgum manns­lífum. Mynd: Pexels

Dauðs­föllum vegna of stórra skammta lyfja eða fíkni­efna í Banda­ríkj­unum hefur fækkað umtals­vert sam­kvæmt grein­ingum á heil­brigð­is­gögnum á lands­vísu. Ekki hafa færri lát­ist úr ofskömmtun í þrjú ár. Vonast er til að skýr­ingin felist í að loks hafi eitt­hvað áunn­ist í bar­átt­unni gegn fíkni­efnafar­aldr­inum í land­inu. Í frétt CNN er þó tekið fram að dauðs­föllin eru enn fleiri en þau voru fyrir kór­ónu­veiru­far­ald­ur­inn.  

Dauðs­föllum vegna of stórra skammta fjölg­aði þegar í upp­hafi far­ald­urs­ins og náði hámarki um hann miðjan. Andlátin voru 30 pró­sent fleiri árið 2020 en 2019 og átti þeim enn eftir að fjölga um 16 pró­sent árið 2021. En í lok árs í fyrra var þeim tekið að fækka og hefur sú þróun haldið áfram það sem af er ári. 

Árið 2019 lét­ust um 71 þús­und manns eftir að taka of stóran skammt í Banda­ríkj­unum. Á einu ári, nú frá apríl í fyrra og til apr­íll­oka í ár, voru dauðs­föllin um 101 þús­und. Þau voru um 10 pró­sentum færri en tólf mán­uð­ina þar á undan.

Í frétt CNN er haft eftir sér­fræð­ingum Banda­rísku smit­sjúk­dóma­stofn­un­ar­innar að fækk­unin sé að mestu til­komin vegna þess að færri hafi tekið of stóran skammt af hinu sterka lyf­seð­ils­skylda fent­anyl. Séu þessi tvö tólf mán­aða tíma­bil borin saman kemur í ljós að dauðs­föllum vegna fent­anyls hafði fækkað um 20 pró­sent. Þau eru hins vegar enn þá stærsta dán­ar­or­sökin þegar kemur að of stórum skömmtum.

Breytt nálgun

Sér­fræð­ingar segja vissu­lega ánægju­legt að til­fellum hafi fækkað en minna á að þau séu enn miklu fleiri en fyrir far­ald­ur­inn. Þá minna þeir sér­fræð­ingar sem CNN ræðir við á að koma hefði átt í veg fyrir flest þess­ara dauðs­falla. 

Engin ein ástæða er talin liggja að baki fækk­un­inni en flestir vilja meina að hún teng­ist gríð­ar­lega umfangs­miklu alls­herj­ar­átaki og vit­und­ar­vakn­ingu sem heil­brigð­is­starfs­fólk og aðrir sem hafa látið sig málið varða hafa staðið að. Þar hefur, að sögn lækna, breytt nálgun skipt sköpum. Loks sé farið að líta á fíkn sem lýð­heilsu­mál og skaða­minnk­andi úrræði gerð aðgengi­legri. Þá hafi aðgengi að lyf­inu naloxone batnað en það er notað þegar þörf er á taf­ar­lausri neyð­ar­með­ferð vegna ofneyslu ópíóða.  

Kjósa
13
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

2
Viðtal

Ef við kveðjum tungu­málið, þá týnum við vídd draumanna

Í sögu íslenskra bók­mennta í þús­und ár er lögð áhersla á raddir inn­flytj­enda, þá sem nú. Höf­und­ur­inn, Halldór Guð­munds­son, öðl­að­ist tveggja heima sýn ungur í Þýska­landi. Að læra lat­ínu frá 10 ára aldri lam­inn af kenn­ara sem skildi hann ekki, í sárum eftir heims­styrj­öld. Seinna spurði hann sig: „Hver má tala?" Í dag segir hann: „Íslend­inga­sögur dags­ins í dag eru að hluta til sagðar af fólki sem hingað hefur flutt."

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

5
Innlent

Hætta á að lánin hækki þó íbúða­verð lækki

Már Wolfgang Mixa hag­fræði­pró­fessor segir að stór hluti eigin fjár íbúða­eig­enda gæti þurrkast út á kom­andi mán­uðum. Verð­tryggðar fast­eigna­skuldir hækki í verð­bólgu­tíð sam­hliða því að íbúða­verð gæti lækkað. Hann leggur til að verð­tryggð hús­næð­is­lán fylgi íbúða­verði en ekki vísi­tölu neyslu­verðs. Þá myndu bank­arnir bera hluta áhætt­unnar.

Mest lesið í mánuðinum

3
Viðtal

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífs­hættu­legan með­göngu­sjúk­dóm

Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragn­ars­dóttir nær dauða en lífi á skurð­ar­borði Land­spít­al­ans eftir alvar­legt til­felli með­göngu­eitr­unar. Íslenskur vís­inda­maður í Banda­ríkj­unum, Jóhann Elí Guð­jóns­son húð­læknir, leiðir braut­ryðj­andi rann­sóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúk­dóm­ur­inn kemur fram. Hann telur mögu­legt að þróa lyf við sjúk­dómnum sem bjargað gæti manns­lífum.

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið undanfarið ár