Forsvarsfólk Keflavíkurflugvallar hefur átt erfitt með að fá Facebook til þess að fjarlægja svikasíður. Heimildin greindi frá því í gær að aðilar með tengsl við Mósambík í Afríku kaupi auglýsingar frá Facebook undir merkjum alþjóðaflugvallarins með kostaboðum fyrir þau sem stökkva frekar en að hrökkva. Tilboðið hljóðar upp á að kaupa megi ósóttar töskur á eina evru stykkið, sem feli í sér merkjavörur, myndavélar og fleira sem öllu jafna kostar margfalt meira. Samkvæmt svörum Isavia, sem rekur Keflavíkurflugvöll, hefur fólk haft samband við flugvöllinn frá því að auglýsingar byrjuðu að birtast á Facebook, í þeim tilgangi að nálgast töskusöluna.
Þrátt fyrir að Facebook þiggi tekjur af auglýsingakaupum svikahrappanna hefur reynst erfitt að grípa inn í. Meta, móðurfélag Facebook, hagnaðist um 39 milljarða dollara í fyrra, eða sem nemur 5,4 billjónum króna, sem jafngildir 5,4 milljón milljónum og 5,4 þúsund milljörðum króna. Hagnaðurinn stafar fyrst og fremst af auglýsingatekjum, sem stundum koma til vegna fjársvikastarfsemi. Hluti af rekstrarmódeli Facebook er lágt þjónustustig, sjálfvirknivæðing og lítil áhersla á áreiðanleika efnis sem dreift er um miðilinn en þess meiri áhersla á það sem kveikir viðbrögð notenda.
Sífellt auðveldara verður að falsa ljósmyndir og þýða texta yfir á íslensku, sem gerir almenningi erfiðara að sjá í gegnum svindl, en aðstandendur falska Keflavíkurflugvallar nýta sér þó ekki nýjustu þýðingartækni. Þrátt fyrir það hafa Íslendingar verið í sambandi við hinn raunverulega Keflavíkurflugvöll til þess að grennslast fyrir um tilboðið: Ósóttur farangur á eina evru hver taska.
„Þegar þetta kom upp í fyrra þá hafði fólk samband við flugvöllinn og spurðist fyrir um þetta en var þá upplýst að um svik væri að ræða,“ segir Guðjón Helgason, upplýsingafulltrúi opinbera hlutafélagsins Isavia, sem rekur flugvöllinn. „Nú í dag [gær] hafa okkur borist símtöl frá fólki sem er að spyrjast fyrir um töskusöluna og við bendum fólki þá á að um svindl sé að ræða.“
Hann segist ekki hafa beinar upplýsingar um tjónið sem hlýst af því fyrir fólk að falla í gildruna. Í samskiptum Heimildarinnar við aðstandendur svikasíðunnar kom fram að haft yrði samband við væntanlega töskukaupendur þegar þeir hefðu skráð sig á vefsíðuna sem Facebook beinir áhugasömum notendunum á. „Nei, þetta er ekki svik,“ svaraði aðili sem var til forsvars. „Við seljum á þessu verði vegna þess að vöruhúsin okkar eru yfirfull.“
Facebook hefur enn ekki tekið niður fölsku síðuna sem er ætluð í fjársvikastarfsemi og halda auglýsingar áfram að birtast.
„Það er erfitt að ná beinu sambandi við Meta, móðurfyrirtæki Facebook, til að fá síður sem þessar teknar niður og það er einnig reynsla annarra íslenskra fyrirtækja og alþjóðaflugvalla í öðrum löndum sem hafa orðið fyrir svipuðu svindli,“ segir Guðjón. „Eina leiðin er að tilkynna síðuna á Facebook og benda síðan á það opinberlega að um svikasíðu sé að ræða. Við höfum ítrekað tilkynnt síðuna og sagt frá svindlinu í fjölmiðlum. Hve margar tilkynningar þarf til að fá svona síður teknar niður vitum við ekki.“
Nýverið náði forsvarsfólk flugvallarins því í gegn að fá hina réttu Facebook-síðu stimplaða og staðfesta, eða „verified“, að sögn Guðjóns.
„Um leið og þetta kom upp í nóvember hófum við það ferli að fá Facebook síðu Keflavíkurflugvallar staðfesta af Facebook með bláu merki. Það var ferli sem tók um hálft ár og er nú í höfn. Þannig að ef síðan er ekki merkt með bláa merkinu og lógói flugvallarins þá er um svikasíðu að ræða.“
Ný tækni mun gera svindl auðveldara. Meðal annars er nú þegar til tækni sem falsar raddir einstaklinga. Óttast er að með þeirri tækni muni svikahrappar meðal annars geta hringt símtöl með rödd ættingja og fjölskyldumeðlima hvers sem hefur skilið eftir sig raddsýni opinberlega. Í febrúar var raddfölsun og gervigreind notuð til að hringja sjálfvirk símtöl í þúsundir manns í New Hampshire í Bandaríkjunum með rödd Joe Bidens, þar sem hann beindi því til fólks að sleppa þátttöku í forkosningum. Bresk verkfræðistofa tapaði 3,4 milljörðum króna nýlega þegar fjársvikari djúpfalsaði andlit og rödd fjármálastjóra stofunnar í myndbandssamtali.
Fyrir þau sem vilja komast í kræsilegan óskilafarangur annarra eru vonbrigðin vís.
„Týndur farangur er ekki undir neinum kringumstæðum seldur,“ segir Guðjón. „Það sem týnist á Keflavíkurflugvelli og ratar í tapað fundið hjá okkur eru smærri munir eins og til dæmis farsímar, spjaldtölvur og leikföng. Hægt er að hafa samband við þjónustuaðila okkar vegna týndra muna í gegnum síma, tölvupóst eða netsíðu og hægt að nálgast muni á skrifstofutíma eða þá fá þá senda á eigin kostnað hvert á land sem er til réttmæts eiganda. Sé þeirra ekki vitjað innan 30 til 60 daga er munum fargað. Vegabréf sem gleymast er ekki fargað heldur fara þau í vörslu lögreglu séu þau ekki sótt innan fárra daga.“
Rétt Facebooksíða Keflavíkurflugvallar hefur slóðina: https://www.facebook.com/kefairport
Athugasemdir