Nananana, stofnandi Rómar steig líka upp til himna!

Þar var komið sög­unni að Jesúa frá Nasaret í Galíleu var upp­ris­inn og hafði verið með læri­sveinum sínum í fjöru­tíu daga. Hann leiddi þá svo upp á Olíu­fjallið í nágrenni Jer­úsalem og boð­aði þar að heil­agur andi myndi brátt koma yfir þá svo þeir gætu orðið hans vottar „allt til endi­marka jarð­ar­innar“.

Og þegar hann hafði þetta mælt, skrifar guð­spjalla­mað­ur­inn Lúkas í Post­ula­sög­unni, þá „varð hann upp num­inn að þeim ásjá­andi og ský huldi hann sjónum þeirra“.

Læri­svein­arnir horfðu á eftir honum til him­ins en þá stóðu allt í einu hjá þeim tveir menn í hvítum klæðum og sögðu:

„Galí­leu­menn, hví standið þið og horfið til him­ins? Jesúa þessi sem var upp num­inn frá ykkur til him­ins mun koma á sama hátt og þið sáuð hann stíga til him­ins.“

Jesúa lætur bíða eftir sér

Þá glödd­ust læri­svein­arnir er þeir fréttu að fljót­lega væri von á meist­ara þeirra aftur frá himnum, fóru til Jer­úsalem og hófu að útbreiða fagn­að­ar­er­indið. Og dró síst úr þeim kjark þótt Jesúa léti svo bíða nokkuð eftir sér og er ekki kom­inn enn, svo vitað sé. 

Jesúa stígur upp til himnaog tveir hvít­klæddir „menn“ birt­ast, ekki í fyrsta sinn.

Nú er það svo að mörg þau undur og krafta­verk sem guð­spjöllin lýsa að hafi fylgt Jesúa á ævi hans hér á jörðu eiga sér hlið­stæður í öðrum trú­ar­brögðum. Þar má nefna allt frá boðun hans, fæð­ingu og til dauða og upp­risu.

En ekki bara í trú­ar­brögðum.

Ýmsar sögur svip­aðar þeim og sagðar voru um Jesúa voru líka á kreiki um ýmsa merka menn og ekki endi­lega guð­legs eðlis. 

Þar má nefna að í sögu­riti sagna­rit­ar­ans Livíusar um upp­haf Róma­veldis er að finna frá­sögn af því þegar stofn­andi Rómar stígur upp til himna.

Og hún er satt að segja furðu svipuð sög­unni um upp­stign­ingu Jesúa frá Nasaret.

Sagan um úlfynjuna

Romulus var afkom­andi hins goð­kynj­aða Tróju­kappa Eneasar en fædd­ist í borg­inni Alba Longa nálægt Tíber. Afi hans var þar kon­ungur og ótt­að­ist um sinn hag þegar Romulus og tví­bura­bróðir hans Remus komu í heim­inn. Hann lét því bera tví­bura­bræð­urna út en úlfynja bjarg­aði lífi þeirra og hjarð­maður þar í sveit ól þá svo upp.

Þegar bræð­urnir voru orðnir full­orðnir steyptu sér afa sínum af stóli en vildu svo stofna sína eigin borg og þá kastað­ist í kekki milli þeirra, Romulus drap Remus og varð einn kon­ungur yfir hinni nýju borg sem dró nafn af honum.

Borgin blómstr­aði og Romulus ríkti sem kon­ungur í nærri fjöru­tíu ár.

Sagna­rit­ar­inn skrif­aði um þetta allt saman kringum upp­haf tíma­tals okkar (kringum fæð­ingu Krists sem sé) og eftir að tekið fram að gjörðir Romulusar muni aldrei falla í gleymsku og dá segir hann:

„Einu sinni var hann að fylkja liði sínu á Mars­völlum við Capra-mýr­ina rétt utan borg­ar­múr­anna og þá brast skyndi­lega á með miklum stormi og fylgdu ógur­legar þrumur og eld­ingar. Dimmt él lukt­ist um Romulus, svo þétt að hann hvarf sjónum allra við­staddra og frá þeirri stundu sást Romulus aldrei framar á lífi á jörð­inni.

Hermenn harmi lostnir

Her­menn­irnir höfðu hrokkið í kút við hinn snögga byl en jöfn­uðu sig fljótt þegar hann var að baki og sólin fór aftur að skína. Þá sáu þeir að hásæti Romulusar var autt og þó þeir hlytu að trúa öld­unga­ráðs­mönn­unum, sem höfðu staðið við hlið kon­ungs­ins og sögðu nú að hann hefði haf­ist til lofts­ins í hvirf­il­byl í miðju storms­ins, þá voru þeir jafn þrumu lostnir og börn sem skyndi­lega hafa misst föður sinn og lengi vel stóðu þeir þöglir og sorg­mæddir.

Svo upp­hófust nokkrar raddir sem mæltu að nú hefði Romulus verið tek­inn í guða tölu, og rödd­unum fjölg­aði og urðu að háværu hrópi og að lokum tóku allir undir einum rómi að hylla Romulus sem guð og guðs­son og bænum var beint til hans að vera náð­ugur og vernda börnin sín.“

Hér er lýs­ingin á sjálfri upp­stign­ing­unni ekki bara svipuð og í Post­ula­sög­unni, sem vel að merkja var skrifuð um heilli öld síðar, heldur er líka talað um Romulus sem „guðs­son“ og hann er upp frá þessu í guða­tölu.

Líkt og Jesúa frá Nasaret.

Livius er enginn grasasni

Nú er það svo að þótt sagn­fræð­ingar nútím­ans myndu ekki skrifa upp á allar aðferðir Liviusar við sögu­ritun, þá var hann nú eng­inn grasasni og hann reynir yfir­leitt að kom­ast að því hvort sögur þær aftan úr grárri forn­eskju sem hann festir á papýrus séu sann­leik­anum sam­kvæmar.

Þannig tekur hann strax fram að jafn­vel í þá daga (Romulus á að hafa dáið eða stigið upp til himna árið 716 FT) hafi fólk farið að velta fyrir hvort þetta hafi nú endi­lega verið alveg svona. Romulus hafði greini­lega verið umkringdur öld­unga­ráðs­mönnum þegar hið skyndi­lega ský lagð­ist að honum og Livius er þá nýbú­inn að taka fram að alþýðan hafi unnað kon­ungi sínum meira en öld­unga­ráðs­menn­irnir.

„Sú saga gekk staf­laust, en undir rós samt,“ segir Livius fullum fetum, „að kon­ung­ur­inn hefði verið rif­inn á hol af öld­unga­ráðs­mönn­unum.“

Svo er að skilja sem óró­legt hafi verið í borg­inni en einn öld­unga­ráðs­mann­anna steig þá fram, Julius Proculus hét hann, „maður sem okkur er sagt að hafi verið dáður af öllum fyrir vits­muni og góð ráð þegar mikið lá við“, segir Livius.

„Sú saga gekk staflaust ...“

Og heldur svo áfram: „Hvarf kon­ungs­ins mun hafa skilið við hluta fólks­ins í heldur tor­tryggnu skapi, margir höfðu illan bifur á öld­unga­ráðs­mönn­unum vegna þessa, en þegar Proculus skynj­aði hve við­kvæmt ástandið var, fékk hann þá snjöllu hug­mynd að ávarpa fund alþýð­unnar í borg­inni og þar sagði Proculus:

„Romulus, faðir borg­ar­innar okkar, steig niður frá himnum nú í morgun og birt­ist mér. Fullur af lotn­ingu og virð­ingu stóð ég frammi fyrir honum og bað þess í hljóði að mega líta á synd­laust and­lit hans.““

Mjög athygl­is­vert hlýtur að telj­ast að Livius (eða Proculus!) skuli hér nota orðið „synd­laust“ en það var ann­ars ekki hug­tak sem var Róm­verjum hug­leikið — svo synd­umspilltir sem þeir voru!

„Farðu,“ sagði Romulus þá við Proculus, „og segðu Róm­verjum að það sé vilji guð­anna á himnum að mín Rómaborg verði höf­uð­borg alls heims­ins. Segðu þeim að læra her­mennsku. Segðu þeim, og kenndu börnum þeirra, að ekk­ert vald á jörð­inni muni geta staðið í móti her­sveitum Rómar.“

Og þegar hann hafði mælt þessi orð var hann aftur hrif­inn upp til himna, hefur Livius að lokum eftir Proculusi.

Nú verður að við­ur­kenna að hin hinstu skila­boð Jesúa ann­ars vegar og Romulusar hins vegar eru nokkuð ólík. Jesúa leggur að læri­sveinum sínum að boða fagn­að­ar­er­indið um hann en Romulus hvetur sína menn til að læra her­mennsku svo þeir geti lagt undir sig heim­inn með vopna­valdi.

En að öðru leyti, er þetta þá ekki sama sagan?