Viðskipti

Vextir þriðjungs allra óverðtryggðra lána til heimila landsins losna brátt

Í nýj­ustu mán­að­ar­skýrslu Hús­næð­is- og mann­virkja­stofn­un­ar er sagt frá því að meiri­hluti eft­ir­stand­andi óverð­tryggðra lána á föst­um vöxt­um munu koma til end­ur­skoð­un­ar á næstu miss­er­um. Frá og með júlí og til og með ág­úst á næsta ári munu vext­ir losna á óverð­tryggð­um lán­um fyr­ir sam­an­lagt 410 millj­arða króna. Það er rúm­lega þriðj­ung­ur af öll­um óverð­tryggð­um lán­um til heim­ila lands­ins.

Vextir þriðjungs allra óverðtryggðra lána til heimila landsins losna brátt
Peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands tók ákvörðun um að halda meginvöxtum bankans óbreyttum á síðasta fundi í mars. Húsnæðis- og mannvirkjastofnun spáir áframhaldandi flótta yfir verðtryggð lán á næstu misserum. Mynd: Golli
Birtist fyrir tæpum 2 árum.

Í nýrri mánaðarskýrslu Húsnæðis- mannvirkjastofnunar er birt athyglisverð greining stöðu húsnæðislánamarkaðsins og breytinga vænta megi á honum á næstu mánuðum.

Heildarútlán til heimila landsins nema samtals um 2.604 milljörðum króna, samkvæmt gögnum Seðlabankans frá því í febrúar. Þar af eru 1.390 milljarðar í formi verðtryggðra lána og restin, lán að andvirði 1.214 milljörðum króna bera óverðtryggða vexti.

Há verðbólga verðbólga og vaxtahækkanir Seðlabankans hafa leitt af sér örar breytingar á samsetningu útlána til heimila landsins. Áður en að Seðlabankinn hóf að hækka vexti voru meirihluti heimila landsins með óverðtryggð lán, sem var í sögulegu samhengi óvenjuleg staða.

Nú hafa flest heimili snúið aftur í verðtryggð lán og gerir HMS ráð fyrir að sú þróun muni halda áfram á þessu ári og fram á það næsta. 

Vextir losna á lánum að andvirði 676 milljarða króna 

Í skýrslu HMS kemur fram að af þeim 1.214 milljörðum króna af óverðtryggðum heimilanna eru 538 milljarðar á breytilegum vöxtum. Greiðslubyrði slíkra lána hefur hækkað samfellt frá miðju ári 2021 þegar vextir voru í lágmarki og eru meðalvextir nú um 10,9 prósent samkvæmt Fjármálastöðugleikariti Seðlabanka Íslands.

Enn sem komið eru um 676 milljarðar króna af óverðtryggðum lánum á föstum vöxtum. Samkvæmt gögnum Seðlabankans voru vegnir meðalvextir af slíkum lánum 4,5 prósent á fyrri hluta þessa árs. 

Í mánaðarskýrslu HMS segir að frá og með júlí á þessu ári og til ágúst 2025 mun stór hluti þessara lána, um 410 milljarðar króna, koma til endurskoðunar.

Mynd: Aðsent/HMS

Á þessu rúma ári mun greiðslubyrði þessara lána meira en tvöfaldast og telja skýrsluhöfundar HMS að margir úr þessum hópi lántakenda munu færa sig yfir í verðtryggð lán. Að því gefnu að stýrivextir haldist háir yfir tímabilið sem um ræðir. 

Óljóst er hvenær Seðlabankinn muni hefja að lækka vexti. Margir urðu fyrir vonbrigðum með ákvörðun Peningastefnunefndar Seðlabankans í mars um að halda vöxtum óbreyttum. Í yfirlýsingu Peningastefnunefndar bankans kom fram að verðbólga væri enn vel yfir væntingum.

Þrátt fyrir að undirritun kjarasamninga á almennum vinnumarkaði hafi dregið úr óvissu, taldi nefndin að spennu í þjóðarbúinu og aðgerðir í ríkisfjármálum vera mikla óvissuþætti. Þessir þættir gætu leitt til aukinnar eftirspurnar og viðhaldið verðbólguþrýstingnum. Næsti fundur Peningastefnunefndar er dagsettur 8. maí. 

Kjósa
7
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

„Fólk er hrætt”
1
Viðtal

„Fólk er hrætt”

„Ef þú býrð í landi þar sem ver­ið er að fylgj­ast með þér, þá er það veru­leiki sem þú þarft að díla við,” seg­ir Magnús Þorkell Bern­harðs­son, Mið-Aust­ur­landa­fræð­ing­ur við Williams Col­l­e­ge í Banda­ríkj­un­um og gesta­pró­fess­or við guð­fræði- og trú­ar­bragða­fræði­deild HÍ – sem ný­ver­ið flutti hér á landi fyr­ir­lestra, ann­an um Ír­an og eld­fimt ástand vegna inn­rás­ar þar, hinn um að­þrengt aka­demískt frelsi í Banda­ríkj­un­um.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

„Það hentar þeim ekki að almenningur í landinu vakni“
2
Viðtal

„Það hent­ar þeim ekki að al­menn­ing­ur í land­inu vakni“

Þor­gerð­ur Katrín Gunn­ars­dótt­ir ut­an­rík­is­ráð­herra seg­ir Sjálf­stæð­is­flokk og Mið­flokk beita áróðri gegn Evr­ópu­sam­bands­að­ild sem komi beint úr hand­bók Nig­el Fara­ge. Segi þjóð­in „já“ geti Ís­land orð­ið að­ild­ar­ríki í árs­lok 2028 en ef „nei“ verð­ur svar­ið komi það til kasta Al­þing­is að draga um­sókn­ina frá 2009 til baka.

Mest lesið í mánuðinum

Greiddu fyrrverandi oddvita 7 milljónir eftir að Framsókn fékk bæjarstjórastólinn
5
Stjórnmál

Greiddu fyrr­ver­andi odd­vita 7 millj­ón­ir eft­ir að Fram­sókn fékk bæj­ar­stjóra­stól­inn

Ný­stofn­að fé­lag Ág­ústs Bjarna Garð­ars­son­ar, fyrr­ver­andi odd­vita Fram­sókn­ar­flokks­ins í Hafnar­firði, fékk greiðsl­ur fyr­ir ráð­gjafa­störf eft­ir að flokks­bróð­ir hans, Valdi­mar Víð­is­son, tók við sem bæj­ar­stjóri. Ráð­gjafa­störf fyrr­um bæj­ar­stjóra Mos­fells­bæj­ar, Har­ald­ur Sverris­son, hóf­ust í tíð Rósu Guð­bjarts­dótt­ur, flokks­syst­ur hans.
Frjálshyggjumenn úr viðskiptalífinu gefa „þekktum hugsuðum“ sviðið
6
Innlent

Frjáls­hyggju­menn úr við­skipta­líf­inu gefa „þekkt­um hugs­uð­um“ svið­ið

Stjórn­end­ur Reykja­vík Fin­tech og Bæj­ar­ins Beztu Pyls­ur hafa stofn­að við­burða­fyr­ir­tæki eft­ir að hafa hald­ið fyr­ir­lestra með Jor­d­an Peter­son. Fyrstu við­burð­irn­ir eru með Frosta Sig­ur­jóns­syni um lofts­lags­mál og Bjórkast­inu, hlað­varpi þar sem stjórn­end­ur kenna sig við öfga­hægri og „kyn­þátt­ar­aun­sæi“.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

„Fólk er hrætt”
Viðtal

„Fólk er hrætt”

„Ef þú býrð í landi þar sem ver­ið er að fylgj­ast með þér, þá er það veru­leiki sem þú þarft að díla við,” seg­ir Magnús Þorkell Bern­harðs­son, Mið-Aust­ur­landa­fræð­ing­ur við Williams Col­l­e­ge í Banda­ríkj­un­um og gesta­pró­fess­or við guð­fræði- og trú­ar­bragða­fræði­deild HÍ – sem ný­ver­ið flutti hér á landi fyr­ir­lestra, ann­an um Ír­an og eld­fimt ástand vegna inn­rás­ar þar, hinn um að­þrengt aka­demískt frelsi í Banda­ríkj­un­um.
Tæknifrjóvgar býflugur fyrir austan
Viðtal

Tækni­frjóvg­ar bý­flug­ur fyr­ir aust­an

Sæ­unn Vig­dís Sig­valda­dótt­ir tækni­frjóvg­ar bý­flug­ur aust­ur í Hall­ormstaða­skógi. Hún fór til Banda­ríkj­anna síð­ast­lið­ið sum­ar til að læra að gera slíkt og gekk nám­ið það vel að henni var boð­ið starf við það í kjöl­far­ið vest­an­hafs. Hún þáði þó ekki þá vinnu að sinni, held­ur vill ein­beita sér að því að styrkja ís­lenska bý­flugna­stofn­inn sem hún seg­ir að sé mjög ólík­ur öðr­um stofn­um.

Mest lesið undanfarið ár