Þessi grein birtist fyrir rúmlega 2 mánuðum.

„Eitthvert helvítis asnastrik suðrá Balkanskaga“

Á þessu ári eru rétt 110 ár frá upp­hafi fyrri heims­styrj­ald­ar. Af því til­efni verð­ur flækj­u­sag­an á ár­inu með óreglu­legu milli­bili helg­uð þeim hroða­lega hild­ar­leik sem Evr­ópu­bú­ar og raun­ar mann­kyn­ið allt sýp­ur enn seyð­ið af.

„Eitthvert helvítis asnastrik suðrá Balkanskaga“

Um árið 1000 ET voru nokkur slavnesk furstadæmi komin til sögunnar á norðvestanverðum Balkanskaga. Þau helstu voru kennd við Króata og Serba. Nágrannarnir voru sýnu öflugri en þessi slavnesku ríki: Býsansríkið í suðri, Ungverjar í norðri og Búlgarar í austri en þeir höfðu að vísu tekið upp slavneska háttu og tungumál þegar þarna var komið sögu. Á 11. öldinni gerðist sá afdrifaríki atburður að full vinslit urðu milli kirkjudeilda í Róm annars vegar og Konstantínópel hins vegar. Króatar ákváðu þá að binda trúss sitt við hina kaþólsku kirkju í Róm, enda höfðu þeir þegar margvísleg tengsl í vestur og höfðu til dæmis tekið upp latínuletur. Serbar treystu hins vegar á rétttrúnaðarkirkjuna í Býsans og héldu áfram að skrifa á hinu svonefnda kýrillíska letri.

Tyrkir birtast á Balkanskaga

Þarna má segja að tvær ólíkar þjóðir hafi farið að þróast fyrir alvöru. Króatar og Serbar töluðu þó áfram (nánast) sama tungumálið og áttu yfirleitt samleið.

Á 14. öld birtist óvænt nýtt og öflugt veldi á Balkanskaga. Þar voru komnir Tyrkir, höfðu tekið íslamstrú þrem öldum fyrr og reyndust nú næsta ósigrandi. Um þær mundir var furstadæmi Serba býsna stöndugt en í orrustu í Kosovo 1389 voru Serbar og bandamenn þeirra gersigraðir af Tyrkjum. Ósigurinn var gríðarlegt áfall fyrir Serba, bæði þá og síðar, og má segja að hafi mótað þjóðarsálina ef slíkt fyrirbæri er þá til. Tyrkir lögðu Serbíu ekki að fullu undir sig fyrr en mörgum áratugum síðar en ósigurinn við Kosovo hefur í vitund Serba orðið að ógróandi holundarsári sem sannar þeim að hættulegur óvinur að utan sitji alltaf og ævinlega um hina prúðu og hjartahreinu þjóð þeirra.

Undir oki Tyrkja í aldir

Í rúm 300 ár var Serbía svo hersetin af Tyrkjum sem þá höfðu náð öllum Balkanskaga og gert sér höfuðborg í hinni fornu Konstantínópel. Um tíma ógnuðu Tyrkir gervallri Mið-Evrópu en þýska hertogadæmið Austurríki varð sá brimbrjótur sem sóknir Tyrkja brotnuðu ævinlega á. Smátt og smátt söfnuðust fleiri héruð undir Habsborgar-ættina sem réði Austurríki, hertogar þar urðu keisarar og nýtt evrópskt stórveldi var risið á 18. öld.

Snemma á 19. öld var ljóst að þróttur Tyrkjaveldis fór mjög minnkandi. Þá gerðu Serbar uppreisn og tókst í nokkrum áföngum að brjótast undan valdi Konstantínópel. Segja má að sjálfstæðið hafi verið tryggt í raun 1830. Um þær mundir höfðu Serbar eignast mjög öflugan bandamann sem var hið ört vaxandi veldi Rússlands. Rússar þráðu að ná Konstantínópel og gerðu margar tilraunir til þess á 19. öld og studdu þá um leið Serba til að veikja Tyrki.

Serbía og nágrenni árið 1914

Serbía endurheimtir sjálfstæði

Serbar voru mjög eðlilegir bandamenn fyrir Rússa, ekki síst vegna þess að þeir deildu sama trúfélagi. Serbar höfðu varðveitt sína rétttrúnaðarkirkju af mikilli hind allan tímann undir stjórn Tyrkja og þar með í reynd sína „austurslavnesku“ menningu. Um það leyti sem Serbía fékk sjálfstæði var Króatía hins vegar komin undir stjórn Austurríkis og síðar á öldinni náðu Austurríkismenn líka eiginlegum yfirráðum í Bosníu, þótt Tyrkir héldu þar áfram um stjórnartaumana að nafninu til.

Árið 1882 lýstu Serbar yfir stofnun konungsríkis með tilstyrk stórveldanna og urðu þá að fullu og formlega sjálfstæðir. Fram undir þetta höfðu samskipti þeirra við nágrannana í ríki Habsborgara (sem nú hét Austurríki-Ungverjaland) verið með ágætum en fóru nú heldur að versna.

Vináttan við Rússa

Margt kom til. Náin og æ nánari vinátta Serba og Rússa fór í taugarnar á Habsborgurum enda litu þeir á Rússland sem helsta keppinaut sinn bæði um yfirráð yfir vestari hluta Úkraínu og áhrifavald yfir Balkanskaga. Austurríkismenn litu á löndin og héruðin á Balkanskaga, sem nú voru óðum að brjótast undan Tyrkjum, sem sinn „bakgarð“, bæði efnahagslega og pólitískt, en Serbar vildu engum háðir vera og þráðu að keppa við Habsborgara á sviði landbúnaðarframleiðslu, tollamála, járnbrautarlagningar og fleira.

Þá fór ekkert á milli mála að Serbar vildu ólmir endurheimta þann stórveldissess á Balkanskaga sem þeir töldu sig hafa misst á 14. öld. Þeir fóru lítið í felur með að þeir vildu safna Króötum, Slóvenum og fleiri frændþjóðum undir sinn verndarvæng og með vaxandi þjóðernishyggju virtist sú hugmynd reyndar næsta eðlileg að „Suðurslavar“ á Balkanskaga mynduðu sameiginlegt ríki.

Vildu aðgang að sjó

Serbar voru þó fyrst og fremst að hugsa þá um að stækka Serbíu og taka að sér stjórn á frændgarði sínum. Þjóðernisofstopi fór mjög að segja til sín með Serbum strax á 19. öld og allt að 150.000 Albanir í Serbíu voru til dæmis reknir með hörku frá heimilum sínum og enduðu flestir slyppir og snauðir í Kosovo. Þrátt fyrir mikilvægi héraðsins í sögu Serba taldist héraðið þá ekki til Serbíu, heldur enn til Tyrkjaveldis  en þar bjuggu næstum eingöngu Albanir.

Auk þjóðernishugmynda höfðu bláberir eiginhagsmunir líka sitt að segja um ásælni Serba í vesturátt – þeir vildu fá aðgang að sjó við Adríahafið og Króatía var vegna náinna tengsla við Vesturlönd komin lengra á braut nútímavæðingar og velsældar en Serbía. 

Í bæði Króatíu og Bosníu stóð Austurríki-Ungverjaland í bili gallhart gegn ásælni Serba í lönd í vestri. Konungar Serbíu tóku því þann kost að friðmælast við Vínarvaldið og ágreiningsefnum var sópað undir teppi í bili. Eftir því sem hrun Tyrkjaveldis færðist í aukana jukust möguleikar Serba að ná þar fleiri svæðum.

Kóngur og drottning drepin!

Árið 1903 breyttist saga Serbíu í einu vetfangi þegar herskáir herforingjar rændu völdum í landinu með því að myrða konungshjónin Alexander og Drögu Mašin. Fyrir því voru ýmsar ástæður en ekki síst sú trú herforingjanna að Alexander væri orðinn of undirgefinn Habsborgurum.

Á því varð nú breyting þegar Pétur 1. varð kóngur í stað Alexanders. Serbar hófu strax að brjótast undan efnahagslegu valdi Habsborgara og leituðust til dæmis við að efla samskipti við bæði Frakka og Þjóðverja, auk þess að styrkja á ný vináttu sína við Rússa. Austurríkismenn brugðust illa við og settu háa tolla á það svínakjöt sem Serbar höfðu flutt út til þeirra í miklu magni en svínakjötið var helsta útflutningsvara Serba. Braust þá út hið svonefnda svínastríð milli Austurríkis-Ungverjalands og Serbíu 1906–1908 en það var að vísu ekki háð á vígvöllum, heldur einungis í stjórnarskrifstofum.

Bosnía innlimuð

Árið 1908 innlimuðu Austurríkismenn svo Bosníu formlega í ríki sitt, meðal annars og ekki síst til að sporna gegn því að Serbar þar í héraði (og raunar Króatíu líka) tækju að líta sameiningu við Serbíu of hýru auga. Þetta fannst Serbum slík svívirða við sig og serbneska Bosníumenn að síðan var fullur og vaxandi fjandskapur með ríkjunum.

Serbía styrkti svo stöðu sína á miðjum Balkanskaga með stríðsátökum við nágranna sína 1912 og 1913. Þá tóku þeir meðal annars Kosovo-hérað og byrjuðu strax að kúga albanska íbúa; mörg þúsund Albanir voru hreinlega drepnir. Því miður er saga Serbíu eitt sorglegt dæmi af svo alltof mörgum um gervalla mannkynssöguna að kúgaðar þjóðir eiga til að hefja sjálfar að kúga aðra, undir eins og þær fá tækifæri til.

Pétur 1. var talinn að flestu leyti afar frjálslyndur, hann vildi nútímavæða hið frumstæða ríki sitt og bæta mannréttindi.

En fyrst og fremst fyrir Serba, því miður.

Kennum Serbum lexíu!

Nú var gremja Habsborgara í garð Serba orðin mikil. Keisaradæmið var samsafn ólíkra þjóða, flestra slavneskra, og í Vín og Búdapest óttuðust menn að stöndug og staffírug Serbía yrði öðrum þjóðum fyrirmynd að slíta sig úr tengslum við ríkið. Þótt Austurríki-Ungverjaland væri víðáttumikið vissu allir sem vildu vita að innviðir ríkisins voru orðnir helstil feysknir og það myndi vart þola mikla ágjöf.

Jafnframt voru nú taldar auknar líkur á átökum stórvelda álfunnar og þá mátti búast við nýrri sókn Rússa inn í vesturhluta Úkraínu, Pólland og suður á Balkanskaga. Habsborgurum fannst óþægileg tilhugsun að vita þá af nánum bandamönnum Rússa í bakgarðinum hjá sér. Það eru ekki nema rúmir 300 kílómetrar af sléttu landi milli Belgrad, höfuðborgar Serbíu, og Búdapest, og rétt rúmir 500 til Vínar. Fyrir styrjöld stórveldanna fannst Habsborgurum því góð hugmynd að vera þá búnir að knésetja Serba sem duglegast.

Kenna þeim ærlega lexíu, með öðrum orðum.

„Nautið“ kemur til sögunnar

Haft var eftir Bismarck, kanslara Þýskalands, að „næsta stórstyrjöld Evrópu munu kvikna af einhverju helvítis asnastriki suður á Balkanskaga“.

„Í Belgrad voru líka menn sem vildu átök. Þar á meðal var ofurstinn Dragutin Dimitrijevi sem var kallaður Nautið. Ferlegasti maður alveg hreint.“

Og það gekk eftir. Því í Belgrad voru líka menn sem vildu átök. Þeir þráðu að veita Austurríki-Ungverjalandi eitthvert það högg sem dygði til að auka líkur á sameiningu Suðurslava undir serbneskri stjórn. Þar á meðal var ofurstinn Dragutin Dimitrijevi sem var kallaður Nautið. Ferlegasti maður alveg hreint. Hann hafði stofnað leynifélagið Svörtu höndina til að annast morðin á Serbakóngi og drottningu 1903 og vorið 1914 ákvað Nautið að gera morðingja sína út á ný.

Kjósa
25
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir (1)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • SSS
    Sigurjón Smári Sverrisson skrifaði
    Illugi Jökulsson þú átt heiður skilið fyrir að nota FT og ET í staðin fyrir kristlinga tímatalið.
    Hattur ofan fyrir þér Illugi Jökulsson!
    0
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Flækjusagan

Tvíkynja hérar tákn páska — og Maríu guðsmóður líka?
Flækjusagan

Tví­kynja hér­ar tákn páska — og Maríu guðs­móð­ur líka?

„Af hverju er kan­ín­ur, nú eða frænd­ur þeirra hér­ar, tákn pásk­anna?“ Svar­ið við þeirri spurn­ingu er í aðra rönd­ina mjög ein­falt. Pásk­arn­ir eru í grunn­inn vor­há­tíð sem hald­in er til að fagna því að líf er að kvikna í jörð­inni eft­ir (mis)lang­an vet­ur. Í krist­inni trú er það túlk­að með dauða en síð­an upprisu guðs­son­ar­ins. En líf kvikn­ar ekki að­eins...

Mest lesið

Ráðning stjórnanda til MAST vekur athygli: „Ég er fagmaður"
2
FréttirLaxeldi

Ráðn­ing stjórn­anda til MAST vek­ur at­hygli: „Ég er fag­mað­ur"

MAST til­kynnti starfs­mönn­um sín­um um það á mið­viku­dag­inn að bú­ið væri að ráða Þor­leif Ág­ústs­son sem nýj­an sviðs­stjóra yf­ir með­al ann­ars fisk­eld­is­deild­ina hjá stofn­un­ina. Þor­leif­ur hef­ur skrif­að grein­ar þar sem hann tal­ar fyr­ir lax­eldi í sjókví­um. Þor­leif­ur seg­ist vera vís­inda­mað­ur og að hann taki ekki af­stöðu. For­stjóri MAST, Hrönn Jó­hann­es­dótt­ir vill ekki ræða um ráðn­ing­una þeg­ar eft­ir því er leit­að.
Ríkisstjórnin vill gefa kvótann í laxeldinu um aldur og ævi
3
FréttirLaxeldi

Rík­is­stjórn­in vill gefa kvót­ann í lax­eld­inu um ald­ur og ævi

Í frum­varpi mat­væla­ráð­herra um lagar­eldi er kveð­ið á um að lax­eld­is­fyr­ir­tæk­in í land­inu hafi „ótíma­bund­in“ rekstr­ar­leyfi til að stunda sjókvía­eldi í ís­lensk­um fjörð­um. Hing­að til hafa rekstr­ar­leyf­in ver­ið tíma­bund­in í 16 ár. Með þessu ákvæði munu stjórn­völd á Ís­landi ekki geta bann­að sjókvía­eldi án þess að baka sér skaða­bóta­skyldu gagn­vart lax­eld­is­fyr­ir­tækj­un­um.
Þórður Snær Júlíusson
4
Leiðari

Þórður Snær Júlíusson

Hand­bók um leið­ir til að þykj­ast sið­leg­ur ráð­herra

Á Ís­landi er við lýði reglu­verk sem á að koma í veg fyr­ir spill­ingu ráð­herra og auka traust á stjórn­sýslu. Ný­lega var gef­in út hand­bók með út­skýr­ing­um á regl­un­um með raun­hæf­um dæm­um. Raun­veru­leik­inn sýn­ir hins veg­ar að ráð­herr­ar láta þetta ekki hafa áhrif á hegð­un sína. Regl­urn­ar gilda bara þeg­ar það reyn­ir ekki á þær.
Kostnaður við árshátíð fram úr skattfrelsi: „Ekki einhver trylltur glamúr“
7
Viðskipti

Kostn­að­ur við árs­há­tíð fram úr skatt­frelsi: „Ekki ein­hver tryllt­ur glamúr“

Kostn­að­ur á hvern starfs­mann við árs­há­tíð Lands­virkj­un­ar fór fram úr skatt­frjáls­um kostn­aði um 34 til 230 þús­und á mann, eft­ir því hvernig á það er lit­ið, og gæti starfs­fólk­ið því þurft að greiða skatt af þeim krón­um. Lands­virkj­un ætl­ar, að sögn upp­lýs­inga­full­trúa, að fara að lög­um og regl­um um skatt­skil en gef­ur ekki uppi hvernig upp­gjör­inu er hátt­að gagn­vart starfs­fólk­inu.
Öryrkjar borga fyrir kjarasamninga og tugir milljarða settir í borgarlínu
8
GreiningFjármálaáætlun 2025-2029

Ör­yrkj­ar borga fyr­ir kjara­samn­inga og tug­ir millj­arða sett­ir í borg­ar­línu

Rík­is­sjóð­ur verð­ur rek­inn í halla í næst­um ára­tug sam­fleytt áð­ur en við­snún­ing­ur næst. Til að fjár­magna tug­millj­arða króna út­gjöld vegna Grinda­vík­ur og kjara­samn­inga á með­al ann­ars að fresta greiðsl­um til ör­orku­líf­eyri­s­kerf­is­ins, selja eign­ir fyr­ir tugi millj­arða króna og lækka fram­lög í vara­sjóð. Fram­kvæmd­um sem áð­ur hef­ur ver­ið frest­að er frest­að á ný en pen­ing­ar sett­ir í nýja þjóð­ar­höll og tug­ir millj­arða króna verða til­tæk­ir í borg­ar­línu og tengd verk­efni. Vaxta­byrð­in á rík­is­sjóði verð­ur þó þung. Á næsta ári mun hann borga 121 millj­arð króna í slíka.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Ráðning stjórnanda til MAST vekur athygli: „Ég er fagmaður"
5
FréttirLaxeldi

Ráðn­ing stjórn­anda til MAST vek­ur at­hygli: „Ég er fag­mað­ur"

MAST til­kynnti starfs­mönn­um sín­um um það á mið­viku­dag­inn að bú­ið væri að ráða Þor­leif Ág­ústs­son sem nýj­an sviðs­stjóra yf­ir með­al ann­ars fisk­eld­is­deild­ina hjá stofn­un­ina. Þor­leif­ur hef­ur skrif­að grein­ar þar sem hann tal­ar fyr­ir lax­eldi í sjókví­um. Þor­leif­ur seg­ist vera vís­inda­mað­ur og að hann taki ekki af­stöðu. For­stjóri MAST, Hrönn Jó­hann­es­dótt­ir vill ekki ræða um ráðn­ing­una þeg­ar eft­ir því er leit­að.
Jón Gnarr segir að ísraelskir landnemar í Palestínu þurfi að hypja sig
7
FréttirForsetakosningar 2024

Jón Gn­arr seg­ir að ísra­elsk­ir land­nem­ar í Palestínu þurfi að hypja sig

Jón Gn­arr lýs­ir yf­ir harðri and­stöðu við stríð­ið í Palestínu í ný­legu við­tali í hlað­varp­inu Vakt­inn. Hann vill taf­ar­laust vopna­hlé, póli­tíska end­ur­nýj­un í Ísra­el og að land­töku­byggð­ir Ísra­els í Palestínu verði lagð­ar nið­ur. „Það þarf bara að jafna þetta við jörðu og segja þessu liði að hypja sig.“
Það er búið að einkavæða hafið og færa örfáum á silfurfati
8
Allt af létta

Það er bú­ið að einka­væða haf­ið og færa ör­fá­um á silf­urfati

Kjart­an Páll Sveins­son, formað­ur Strand­veiði­fé­lags­ins, elsk­ar haf­ið út af líf­inu, eins og hann orð­ar það, og vill ekki að það sé tek­ið af hon­um eða öðr­um Ís­lend­ing­um. Hann seg­ir haf­ið hafa ver­ið tek­ið af þjóð­inni, einka­vætt og fært ör­fá­um á silf­urfati. Hann vill að strand­veiði fái stærri hluta úr pott­in­um og pott­ur­inn fyr­ir aðra en kvótakónga stækki.
Sigríður Hrund greiddi fyrir viðtal á NBC – Verðið trúnaðarmál
10
FréttirForsetakosningar 2024

Sig­ríð­ur Hrund greiddi fyr­ir við­tal á NBC – Verð­ið trún­að­ar­mál

Sig­ríð­ur Hrund Pét­urs­dótt­ur for­setafram­bjóð­andi greiddi ásamt nokkr­um öðr­um kon­um fyr­ir birt­ingu við­tals við hana hjá banda­ríska fjöl­miðl­in­um NBC en verð­ið er trún­að­ar­mál. Hún seg­ist hafa vilj­að grípa tæki­fær­ið til þess að benda á það hve op­ið fram­boðs­ferl­ið er á Ís­landi og til þess að sýna að venju­leg kona gæti boð­ið sig fram til for­seta.

Mest lesið í mánuðinum

Læstur inni í íbúðinni sinni í fimmtán ár
1
Viðtal

Læst­ur inni í íbúð­inni sinni í fimmtán ár

Sveinn Bjarna­son bjó í fimmtán ár í læstri íbúð á veg­um Ak­ur­eyr­ar­bæj­ar. Hann bank­aði oft ít­rek­að og grét áð­ur en starfs­fólk opn­aði fyr­ir hon­um. Móð­ir hans gerði end­ur­tekn­ar at­huga­semd­ir við að hann væri læst­ur inni og seg­ir son sinn hafa ver­ið van­rækt­an. Fyrr á þessu ári greip hún til þess ör­þrifa­ráðs að flytja hann bú­ferl­um í ann­an lands­hluta til að fá mann­sæm­andi að­bún­að fyr­ir hann. Mál Sveins varp­ar ljósi á al­var­leg­ar brota­lam­ir í þjón­ustu við fatl­að fólk á Ís­landi og sýn­ir hvernig mann­rétt­indi hafa ver­ið virt að vett­ugi ár­um sam­an.
Eina leiðin til að halda lífinu áfram var að koma út
3
ViðtalForsetakosningar 2024

Eina leið­in til að halda líf­inu áfram var að koma út

Bald­ur Þór­halls­son bældi nið­ur eig­in kyn­hneigð frá barns­aldri og fannst hann ekki geta ver­ið hann sjálf­ur. Fyr­ir 28 ár­um tók hann ákvörð­un um að koma út úr skápn­um, það var ekki ann­að í boði ef hann ætl­aði að halda áfram með líf­ið. Nú stefna þeir Fel­ix Bergs­son á Bessastaði. „Við eig­um 28 ára ást­ríkt sam­band að baki og höf­um ekk­ert að fela,“ seg­ir Fel­ix.
Nýjar ógnir blasa við Íslendingum
4
Úttekt

Nýj­ar ógn­ir blasa við Ís­lend­ing­um

Ís­land get­ur orð­ið skot­mark í styrj­öld sem veik­asti hlekk­ur­inn í varn­ar­keðju Vest­ur­landa. Don­ald Trump hafn­ar skuld­bind­ingu Banda­ríkj­anna til að verja NATO-ríki sem borga ekki sinn skerf, en Ís­land er lengst frá því af öll­um. Ingi­björg Sól­rún Gísla­dótt­ir, fyrr­ver­andi ut­an­rík­is­ráð­herra, seg­ir varn­ar­samn­ing­inn við Banda­rík­in hafa „af­skap­lega tak­mark­að gildi“.
„Ég ætla ekki að kinka kolli framan í einhver illmenni án þess að segja neitt“
6
ViðtalForsetakosningar 2024

„Ég ætla ekki að kinka kolli fram­an í ein­hver ill­menni án þess að segja neitt“

Jón Gn­arr er kom­inn í for­setafram­boð. Hann seg­ir meiri þörf á gleði og húm­or í lýð­ræð­inu og sam­fé­lag­inu þar sem of­fram­boð sé á leið­ind­um og er sann­færð­ur um að þjóð­in sé að leita sér að mann­eskju sem hún geti séð sjálfa sig í. Jón ætl­ar sér að mýkja freka kall­inn með kær­leik­ann að vopni og lof­ar að vera hvorki of­stopa­mann­eskja né lydda, nái hann kjöri. Svo hef­ur hann alltaf dreymt um að búa í Garða­bæ.
Hjúkrunarheimilið Sóltún fékk 20 milljarða frá íslenska ríkinu
7
Fréttir

Hjúkr­un­ar­heim­il­ið Sól­tún fékk 20 millj­arða frá ís­lenska rík­inu

Frá ár­inu 2009 hef­ur hjúkr­un­ar­heim­il­ið Sól­tún feng­ið tæp­lega 20 millj­arða króna frá ís­lenskra rík­inu. Um 90 pró­sent af tekj­um Sól­túns koma frá rík­inu. Eig­end­urn­ir hafa tek­ið á þriðja millj­arð króna út úr rekstr­in­um með því að selja fast­eign­ir og lóð­ir og lækka hluta­fé fyr­ir­tæk­is­ins. All­ur rekst­ur­inn bygg­ir hins veg­ar á um­deild­um samn­ingi við ís­lenska rík­ið sem gerð­ur var ár­ið 2000.
Risar í landbúnaði orðnir að fríríki og geta stýrt verði eins og þeim sýnist
8
Rannsókn

Ris­ar í land­bún­aði orðn­ir að fríríki og geta stýrt verði eins og þeim sýn­ist

Laga­breyt­ing sem var fyr­ir einu og hálfu ári köll­uð „að­för að neyt­end­um“ var sam­þykkt á Al­þingi í lok síð­ustu viku með at­kvæð­um minni­hluta þing­manna. Um er að ræða af­nám á ólög­mætu sam­ráði stærstu land­bún­að­ar­fyr­ir­tækja lands­ins. Laga­breyt­ing­unni var laum­að inn í frum­varp á loka­metr­um af­greiðslu þess með mik­illi að­komu þeirra sem mest græða á henni.
Halla nú ósammála mörgu sem hún beitti sér fyrir sem framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs
10
FréttirForsetakosningar 2024

Halla nú ósam­mála mörgu sem hún beitti sér fyr­ir sem fram­kvæmda­stjóri Við­skipta­ráðs

Ár­ið 2007 mælti Halla Tóm­as­dótt­ir, sem þá var fram­kvæmda­stjóri Við­skipta­ráðs, fyr­ir breyt­ing­um til þess að Ís­land gæti orð­ið „best í heimi.“ Þar á með­al var að setja á flata og lága skatta, einka­væða há­skóla og heil­brigðis­kerfi, einka­væða nátt­úru­auð­lind­ir og stór­auka ensku­kennslu. Heim­ild­in kann­aði hver við­horf Höllu væru til mála­flokk­anna í dag.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár