Skóla­degi ung­linga seinkar um minnst hálf­tíma frá og með haustinu 2024. Borg­ar­ráð hefur sam­þykkt þriggja ára til­rauna­verk­efni sem snýst um að skóla­dagur ung­linga hefst í fyrsta lagi klukkan 8.50, en þessir árgangar mega þó byrja dag­inn seinna ef skóla­stjórn­endur taka ákvörðun þar um. 

Til­kynn­ing þess efnis var send út á for­eldra í kvöld. Ástæðan sem til­greind var að margir ung­lingar sofi ekki nóg og sífellt fjölgi í þeim hópi á milli ára, sem sé áhyggju­efni. „Á sama tíma og fleiri ung­lingar sofa of lítið sýna rann­sóknir að and­leg líðan þeirra fer versn­andi en ljóst er að tengsl svefns og and­legrar heilsu eru tölu­verð.“

Stór hópur vansvefta unglinga

Ung­lingar sem eru 14 til 17 ára þurfa átta til tíu tíma svefn á sól­ar­hring, sam­kvæmt ráð­legg­ingum. Hins vegar sofa 55 pró­sent ung­linga í 10. bekk aðeins 7 tíma að nóttu, sam­kvæmt nýrri rann­sókn. Aðrar rann­sóknir hafa sýnt fram á enn styttri svefn ung­linga, eða 6,2 klukku­stundir að með­al­tali. 

Bent er á svefnskortur geti haft nei­kvæðar afleið­ingar á lík­am­lega heilsu og and­lega líðan, haft nei­kvæð áhrif á náms­ár­angur og frammi­stöðu á hug­rænum prófum. Þá eru ung­lingar sem sofa of lítið lík­legri til að glíma við offitu, kvíða og þung­lyndi, og lík­legri til að sýna áhættu­hegðun. 

„Á sama tíma og fleiri ung­lingar sofa of lítið sýna rann­sóknir að and­leg líðan þeirra fer versn­andi“

Ákvörðun borg­ar­innar er rök­studd með grein­ar­gerð, þar sem fram kemur að ung­lingar séu með seink­aða dæg­ur­sveiflu frá nátt­úr­unnar hendi, því fram­leiðsla á svefn­horm­ón­inu melantónín byrjar seinna á kvöldin og stöðvast seinna á morgn­anna hjá ung­lingum. Fyrir vikið seinkar svefni ung­linga, þeir eiga erf­ið­ara með að fara snemma að sofa og vakna snemma. Það sé líf­fræði­legt. Um leið eiga þeir erf­ið­ara með að ná ráð­lögðum við­miðum um svefn. En það sé til mik­ils að vinna, því ung­lingar sem sofa nóg séu heilsu­sam­legri, ham­ingju­sam­ari, standi sig betur í námi og tóm­stundum og eigi auð­veld­ara með félags­leg tengsl og sýni síður áhættu­hegðun. Almennt líði þeim betur. Sam­fé­lags­legur og heilsu­fars­legur ávinn­ingur af seinkun á upp­hafi skóla­dags fyrir þennan hóp nem­enda sé því tölu­verður.  

Mynd: Shutterstock

Svefninn batnaði og seinkomum fækkaði

Vísað er til erlendra rann­sókna sem sýna að þar sem þetta hefur verið gert hafi mæt­ing batnað, náms­ár­ungur líka og ung­lingur hafi bæði orðið orku­meiri og þeim liðið betur. Hér á landi hafa verið fram­kvæmdar tvær rann­sóknir undir stjórn Erlu Björns­dóttur. Í fyrri rann­sókn­inni hafi Vík­ur­skóli seinkað upp­hafi skóla­dags ung­linga um hálf­tíma en í Folda­skóla hafi farið fram sam­an­burð­ar­rann­sókn. Nemendur sváfu lengur þegar skól­inn hófst seinna. Í kjöl­farið var önnur rann­sókn sett af stað þar sem mæt­ingu nem­enda í Voga­skóla var seinkað um fjöru­tíu mín­útur en sam­an­burð­ar­rann­sókn fór fram í Öldusels­skóla og Lauga­lækj­ar­skóla. Nið­ur­staðan var sú að mun færri ung­lingar í Voga­skóla voru vansvefta, eða 4 pró­sent á móti 25 pró­sent í hinum skól­unum. Svefn þess­ara nem­enda varð jafn­ari og þeir sýndu mun minni klukku­þreytu, sem felur í sér að svefn­inn er skertur virka daga en það er unnið upp með því að sofa mjög mikið um helgar. Um helm­ingur nem­enda sagði svefn­inn betri eftir breyt­ing­una, en eng­inn sagði hann verri. Sein­komum fækk­aði og mæt­ing varð betri. 

Ætlar að funda með nemendum

Til að kynna breyt­ing­arnar ætlar borg­ar­stjóri, Dagur B. Egg­erts­son, að funda með öllum nem­endum í 7. til 10. bekk grunn­skóla í Reykja­vík á morgun.