Ítalska sjónvarpsserían Kraftaverkið (Il Miracolo), sem sýnd var á RÚV fyrir nokkrum árum, hefst á því þegar sérsveit ítölsku lögreglunnar ryður sér leið inn í felustað alræmds mafíuforingja. Felustaðurinn er einstaklega óhugnanlegur, útataður í blóði upp um alla veggi. En ekki eftir neina glæpi mafíuforingjans, sem finnst þarna hálfnakinn, rauður af dreyra, og vitstola. Nei, í fangi mafíósans var lítil og ódýr stytta af Maríu mey sem grét blóði. Grét og grét og grét þar til hún hafði útbíað allt.

Styttan er færð í leynilega neðanjarðarhvelfingu þar sem forsætisráðherra Ítalíu er kallaður til. Hvað átti að gera við styttuna? Forviða forsætisráðherrann stingur upp á að hún sé færð páfanum. En leyniþjónustan er á öðru máli. Styttan brýtur öll náttúrulögmál, segir njósnameistari ríkisins, grætur margfalt sína eigin þyngd af blóði á örfáum klukkutímum. Hún breytir öllu og hefur áhrif á allt. Tilvist hennar var pólitískt mál. Ítalska ríkið varð að glíma við hana. Það sem eftir lifði seríunnar olli þögul, grátandi Maríustyttan endalausum vandræðum fyrir alla sem af henni vissu. Því hvað á það að þýða þegar Drottinn almáttugur fer að skipta sér af heiminum á þennan hátt? Þennan heim sem svo margt skynsamt fólk reiðir sig á að fylgi ákveðnum reglum?

Náttúrulögmálin eftir Eirík Örn Nordahl fetar svipaðar slóðir. Hún gerist yfir sjö sumardaga árið 1925 á Ísafirði. Íslenska þjóðkirkjan hafði þá nýlega losað sig við biskup sem hafði tekið upp trú á spírítisma og neitað að finna þar neina þversögn við lögmál Jesú Krists (hér er um að ræða sannsögulega atburði). Í stað hans hafði reykvísk embættismannastétt tranað fram Jóni nokkrum Hallvarðssyni, fullkominni gufu af manni (og hér tekur skáldskapurinn við). Jón þessi biskup átti að reka ofan í þjóðina alla mögulega samúð með kukli og spírítisma en láta sem minnst á sér bera að öðru leyti. Því var kallað til prestastefnu á Ísafirði þar sem átti að storka ákveðinni þjóðsögu: Að Gleiðarhjalli myndi hrynja yfir bæinn og þurrka þar út alla byggð ef sjö prestar og einn eineygður myndu koma þar saman. Jón biskup safnar saman prestum eftir þessari forskrift og hyggst taka af þeim sigurreifa ljósmynd fyrir framan óhaggaðan hjallann. En einmitt þá fara tvíburarnir Guð og Satan að skipta sér af: Það verður kraftaverk.

Næstu vikuna verður Ísafjörður að leiksoppi goðmagnanna tveggja. Guð birtist sem fjarlæg en sýnileg vera í mannsmynd sem enginn getur sammælst um hvernig lítur út fyrir utan það að hún er í of litlum fötum. Satan er öllu slægari og birtist í dulargervum. Báðir láta sér líf fólks í léttu rúmi liggja og vegir þeirra gætu varla verið órannsakanlegri. Eins og Jón biskup segir er nálægð við guðdóminn „ekkert sem hægt var að ætlast til að lifandi fólk afbæri til lengdar“. Hegðun bæjarbúa fer skjótt að breytast á þessum vígvelli himneskra og helvískra afla, bæði til hins betra og hins verra, og er því lýst í smáatriðum í gríðarstóru persónugalleríi bókarinnar (það er listi yfir persónurnar aftast – upp á einar fjórar síður!)

Einhver hélt því fram að í ár væru jól hinna stuttu bóka. Eiríkur Örn hefur ekki fengið memóið því Náttúrulögmálin er doðrantur upp á nær 600 síður. Þó leiddist þessum lesanda aldrei og raunar er eftirtektarvert hve vel hraðanum í frásögninni er haldið uppi þrátt fyrir lengd og þröngt afmarkað sögusvið. Aðalpersónurnar eru skýrt dregnar og nógu áhugaverðar til að leyfa hinum fjölmörgu og fjölbreyttu aukapersónum að blómstra meðfram þeim. Áhrifin eru þau að lesandanum finnst hann vera að lesa ekki bara stóra skáldsögu heldur líka alhliða samfélagslýsingu. James Joyce á að hafa sagt að hægt væri að endurbyggja gervalla Dublin ársins 1904 eingöngu upp úr bók sinni Ulysses. Ég er ekki frá því að það sama sé hægt að segja um Ísafjörð ársins 1925 og Náttúrulögmálin. 

En fyrir utan eftirminnilegar persónurnar situr eftir hvernig heimur hins guðdómlega, heimur kraftaverkanna, er ósamrýmanlegur okkar tímum sem byggja á meintri skynsemishyggju sem þó er að draga okkur öll fram af bjargbrún. Guðdómurinn er óþægilegur ljár í þúfu trúarinnar, markaðarins, kynlífsins, samfélagsins alls. Ef eitthvað er til þarna úti sem getur svipt okkur öllum okkar skynsömu, fyrirframgefnu hugmyndum á einu bretti, hvers virði er þetta allt saman? Hvað skiptir þá máli? Þetta eru spurningar sem við forðumst oftast að spyrja en Náttúrulögmálin hvika ekki frá. Á endanum kemst prófasturinn á Ísafirði að því að Guð „lifði í okkur, í samheldni okkar og samkennd; því þar sem við finnum til með öðrum, þar er hann“. Ég horfi á fréttamyndir af deyjandi fyrirburum á Gaza og óska eftir kraftaverki.