Rishi Sunak, for­sæt­is­ráð­herra Bret­lands, segir það „hið eina rétta“ að veita 100 ný leyfi til olíu- og gasvinnslu í Norð­ur­sjó og hefur heitið að hámarka hana (e. max out) á næst­unni. Hann blæs á þær gagn­rýn­is­raddir að þessi ákvörðun rík­is­stjórn­ar­innar eigi eftir að gera mark­mið Breta í lofts­lags­málum að engu. Í raun eigi hin nýja vinnsla jarð­efna­elds­neytis eftir að styðja við fjögur áformuð risa­verk­efni í kolefn­is­föngun í land­inu.

Allt í botnRishi Sunak vill auka fram­leiðslu á gasi og olíu í Bret­landi.

Mynd: afp

„Jafnvel þegar við náum kolefn­is­hlut­leysi árið 2050, þá mun um fjórð­ungur orku sem við notum koma frá olíu og gasi,“ segir Sunak og bætti við að ekki megi gleyma því að um gasvinnsla við Bretland hafi um þriðj­ungi minna kolefn­is­fót­spor en inn­flutt gas. Það væri því „glóru­laust“ að flytja inn elds­neyti sem hefði „tvisvar til þrisvar sinnum meira kolefn­is­spor en það sem við höfum hér heima“.

Og fleira hefur hann tínt til í rök­stuðn­ingi við ákvörð­un­ina. Að vinna gas á heima­slóðum myndi auka við­náms­þrótt breska rík­is­ins, skapa störf og afla tekna sem nýttar verði til að fjár­magna opin­bera þjón­ustu.

Sunak hefur að auki gefið það í skyn að tíma­bært sé að nýta hinar gríð­ar­legu olíu­lindir sem finna megi í  Rós­ar­bakk­anum (Rosebank) svo­nefnda undan ströndum Hjaltlandseyja. Engin vinnsla hefur hingað til verið leyfð þar en  rann­sóknir eru sagðar sýna að jarð­lögin geymi gríð­ar­legt magn af olíu.

Samtök sem berj­ast fyrir verndun nátt­úru og umhverfis hafa sagt hina auknu olíu­vinnslu í Norð­ur­sjó glapræði og afhjúpi tví­skinn­ung breskra stjórn­valda. Vinnslan geti ekki stutt við lofts­lags­mark­miðin. „Lofts­lags­breyt­ingar eru þegar farnar að herja á jörð­ina með sögu­legum gróð­ur­eldum og hita­bylgjum,“ sagði Mike Childs sem fer fyrir lofts­lags­málum sam­tak­anna Friends of the Earth. Tals­maður Alþjóð­lega nátt­úru­vernd­ar­sjóðs­ins (World Wide Fund for Nature) sagði að stjórn­mála­menn ættu að ein­beita sér að því að aðstoða heim­ili í land­inu við að skipta yfir í hreina orku­gjafa frekar en að „sjá í hill­ingum ódýrt jarð­efna­elds­neyti“.

Svartklæddu hús Sunaks

Aktí­vistar úr hreyf­ingu Græn­frið­unga klæddu sveita­setur Rishi Sunaks í svart í morgun er þeir vörp­uðu risa­vöxnum dúk yfir fram­hlið húss­ins. Með gjörn­ingnum vilja þeir mót­mæla áformum um aukna olíu­vinnslu. „Olíu­gróði eða okkar fram­tíð?“ stóð á borða sem þeir settu fyrir framan húsið.

Aðgerðin hefur hlotið mis­jafnar við­tökur eins og við var að búast. Sunak og fjöl­skylda voru ekki heima, þau eru í fríi í Kali­forníu. Oliver Dowden aðstoð­ar­for­sæt­is­ráð­herra brást við með þessum orðum: „Ég held að það sem flest fólk myndi segja er: Hættið þessum heimsku­legu gjörn­ingum.

Einn af tals­mönnum Græn­frið­unga sagði það vera löngu tíma­bært fyrir for­sæt­is­ráð­herr­ann að velja á milli stór­gróða til handa olíu­fyr­ir­tækj­unum og þess að gera jörð­ina áfram líf­væn­lega.

Breska olíu­fé­lagið BP birti upp­gjör ann­ars árs­fjórð­ungs í fyrra­dag. Hagn­að­ur­inn á því þriggja mán­aða tíma­bili nam 344 millj­örðum íslenskra króna (2 millj­örðum punda). Á þennan gríð­ar­lega hagnað bendir stjórn­ar­and­staðan nú og segir Sunak og rík­is­stjórn hans hafa mis­tek­ist að skatt­leggja olíu­fyr­ir­tækin með sann­gjörnum hætti, almenn­ingi til heilla.