Samkeppniseftirlitið hefur ákveðið að beita sjávarútvegsfyrirtækið Brim dagsektum sökum þess að fyrirtækið hefur ekki veitt stofnuninni upplýsingar og gögn sem óskað hefur verið eftir. Samkeppniseftirlitið fór fram á að fá umrædd gögn og upplýsingar vegna vinnu við athugun á stjórnunar- og eignatengslum fyrirtækja í sjávarútvegi. Brim er eina fyrirtækið sem ekki hefur brugðist við beiðni stofnunarinnar.
Gagnaöflun vegna athugunarinnar hófst með bréfasendingu til almmargra sjávarútvegsfyrirtækja 5. apríl síðastliðinn. Í tilkynningu á vef Samkeppniseftirlitsins segir að langflest fyrirtækin hafi brugðist vel við og veitt umbeðnar upplýsingar. Þó voru í nokkrum tilvikum gerðar athugasemdir við athugunina og upplýsingarnar veittar með fyrirvara af þeim sökum.
„Eitt fyrirtæki, Brim hf., hefur þó ekki enn veitt mikilvægar upplýsingar og gögn sem óskað var eftir“
„Eitt fyrirtæki, Brim hf., hefur þó ekki enn veitt mikilvægar upplýsingar og gögn sem óskað var eftir. Hefur það óhjákvæmilega tafið rannsóknina,“ segir jafnframt á vef Samkeppniseftirlitsins.
Af þessum sökum hefur samkeppniseftirlitið tekið ákvörðun um að leggja dagsektir á fyrirtækið, að upphæð 3,5 milljónir króna á dag, þar til umbeðnar upplýsingar og gögn hafa verið afhent. Byrja dagsektirnar að telja eftir að fjórtán dagar eru liðnir frá ákvörðuninni, sem tekin var í dag.
Umfangsmikil viðskipti við aðila sem standa nærri hvorir öðrum
Í september á síðasta ári greindi Heimildin frá því að Brim hefði keypt veiðiheimildir og frystitogara fyrir 12,7 milljarða króna af Útgerðarfélagi Reykjavíkur. Útgerðarfélag Reykjavíkur er að uppistöðu í eigu Guðmundar Kristjánssonar, sem jafnframt er forstjóri Brims. Með viðskiptunum komst Brim mjög nálægt þeim hámarkstakmörkunum sem settar eru í lögum um heildarafla í þorskígildistonnum sem einstök útgerð mátti eiga. Hlutdeild Brims varð eftir viðskiptin 11,82 prósent á meðan hámarkið er 12 prósent.
Félögin, sem ekki eru tengdir aðilar samkvæmt fiskveiðistjórnunarlögum, hafa áður átt í milljarða viðskiptum til að koma Brimi undir hámarksþak veiðiheimilda. Það gerðist í nóvember árið 2021 þegar Útgerðarfélagið keypti kvóta af Brimi til að koma síðarnefnda fyrirtækinu undir 12 prósenta þakið.
Brim nálægt hámarkinu
Í mars á þessu ári var greint frá því í Heimildinni að Brim hefði á síðasta ári hagnast um 11,3 milljarða króna, og sömu upphæð árið áður, 2021. Hluthafar í Brimi hafa þá fengið rúmlega þrisvar sinnum hærri upphæð í arð frá 2016 en ríkissjóður hefur fengið í veiðigjöld. Þá taldist úthlutuð aflahlutdeild Brims vera 11,34 prósent.
Þau mörk eiga að koma í veg fyrir of mikla samþjöppun í sjávarútvegi á meðal þeirra fyrirtæki sem fá að vera vörsluaðili fiskimiðanna, sem eru samkvæmt lögum þó ekki eign þeirra heldur þjóðarinnar. Til að teljast tengdur aðili er þó gerð krafa um meirihlutaeign eða raunveruleg yfirráð. Í því felst að aðili þurfi að eiga meira en 50 prósent í öðrum aðila eða ráða yfir honum með öðrum hætti til að þeir séu taldir tengdir aðilar. Þau mörk hafa verið harðlega gagnrýnd, enda mjög há í öllum samanburði.
Þegar útgerðir sem tengjast stærstu eigendum Brim, en uppfylla ekki skilyrði laga um að vera skilgreindar sem tengdar, eru taldar með eykst umfang Brim-blokkarinnar. Útgerðarfélag Reykjavíkur, sem á 43,97 prósent hlut í Brim beint og í gegnum dótturfélag sitt RE-13 ehf, hefur fengið úthlutað 2,23 prósent af öllum aflaheimildum. Útgerðarfélag Reykjavíkur er að uppistöðu í eigu Guðmundar Kristjánssonar, forstjóra Brims. Brim innlimaði útgerðina Ögurvík í fyrra.
Þá eiga félögin KG Fiskverkun og Stekkjasalir, í eigu Hjálmars Kristjánssonar, bróður Guðmundar, og sona hans, saman á 5,86 prósent hlut í Brimi. KG Fiskverkun heldur einnig á eitt prósent af úthlutuðum aflaheimildum. Þess blokk, sem á 49,83 prósent í Brimi, er því með 15,65 prósent af öllum kvóta.
Sú gagnrýni sem sett hefur fram á skilgreiningu á tengdum aðilum, sem nefnd er hér að framan, er meðal ástæðanna fyrir úttekt Samkeppniseftirlitsins, sem þó er fyrst og fremst gerð vegna heildarstefnumótunarvinnu matvælaráðuneytisins í sjávarútvegi. Athugun Samkeppniseftirlitsins er gerð með samningi ráðuneytisins við stofnunina og á að skila skýrslu þar um ekki síðar en í lok þessa árs.
Þetta viðrini er nýbúinn að segja upp allri áhöfninni á frystitogara í hanns eigu, en gerðist svo svakalega rausnarlegur að bjóða brottreknu áhöfninni pláss á öðrum dalli í hanns eigu.
En skemmst frá því að segja, þá þíðir það verri vaktir, meiri vinna ☻g vitaskuld lægri laun.
Þvílíkt gull af mann að maður fyllist lottningu yfir rausnarskapnum!