Svandís Svav­ars­dóttir mat­væla­ráð­herra hefur tekið ákvörðun um að stöðva tíma­bundið veiðar á lang­reyðum fram til 31. ágúst, en frá þessu er greint í frétta­til­kynn­ingu frá mat­væla­ráðu­neyt­inu í dag.

Eft­ir­lits­skýrsla Mat­væla­stofn­unar um vel­ferð hvala við veiðar á lang­reyðum barst ráðu­neyt­inu í maí 2023 en nið­ur­staða skýrsl­unnar er að aflífun dýr­anna hafi tekið of langan tíma út frá meg­in­mark­miðum laga um vel­ferð dýra.

Mat­væla­stofnun fól í kjöl­farið fagráði um vel­ferð dýra að meta hvort veið­arnar geti yfir­höfuð upp­fyllt mark­mið laga um vel­ferð dýra. 

Álit fagráðs­ins barst mat­væla­ráðu­neyt­inu í gær og var nið­ur­staða þess að sú veiði­að­ferð sem beitt er við veiðar á stór­hvelum sam­ræm­ist ekki lögum um vel­ferð dýra.

Í til­kynn­ingu frá mat­væla­ráðu­neyt­inu segir að í ljósi þeirrar nið­ur­stöðu sé „nauð­syn­legt að fresta upp­hafi hval­veiði­ver­tíð­ar­innar þannig að ráð­rúm gef­ist til þess að kanna hvort unnt sé að tryggja að veið­arnar fari fram í sam­ræmi við ákvæði laga um vel­ferð dýra.“

„Ég hef tekið ákvörðun um að stöðva hval­veiðar tíma­bundið í ljósi afdrátt­ar­lauss álits fagráðs um vel­ferð dýra,” er haft eftir Svandísi Svav­ars­dóttur mat­væla­ráð­herra í til­kynn­ingu ráðu­neyt­is­ins.

„Skilyrði laga um vel­ferð dýra eru ófrá­víkj­an­leg í mínum huga, geti stjórn­völd og leyf­is­hafar ekki tryggt kröfur um vel­ferð á þessi starf­semi sér ekki fram­tíð,“ er jafn­framt haft eftir Svandísi.

Í til­kynn­ingu ráðu­neytis hennar segir að það muni „kanna mögu­legar úrbætur og laga­leg skil­yrði þess að setja frek­ari tak­mark­anir á veið­arnar á grund­velli laga um vel­ferð dýra og laga um hval­veiðar á kom­andi mán­uðum og leita álits sér­fræð­inga og leyf­is­hafa í því skyni.“

Gervigreindar- og raflosthugmyndir þóttu ekki raunhæfar

Í kjöl­far þess að eft­ir­lits­skýrsla MAST kom fyrir augu almenn­ings hefur átt sér stað tölu­verð umræða um hval­veiðar og hvort rétt­læt­an­legt sé að halda þeim áfram. 

Í svörum við eft­ir­lits­skýrsl­unni hafði Hvalur hf., eina fyr­ir­tækið sem stundað hefur stundað lang­reyða­veiðar við Íslands­strendur und­an­farin ár, gefið til kynna að verið væri að þróa nýja tækni við veið­arnar, sem fólst ann­ars vegar í því að nota gervi­greind til að reikna út fjar­lægð hvals­ins frá hval­veiði­bátnum og hins vegar í því að nýta raf­magn í skot­línu til þess að aflífa hval­inn, ef sprengiskut­ull­inn grand­aði ekki dýr­inu.

Það var nið­ur­staða fagráðs að þessar til­lögur séu ekki raun­hæfar, enda liggi ekki fyrir rann­sóknir eða próf­anir sem styðja að þær geti sam­ræmst ákvæðum laga um vel­ferð.