20. sept­em­ber í fyrra hélt Hvalur 8, annað af hval­veiði­skipum Hvals hf. til veiða að kvöldi. Fyrr um dag­inn hafði áhöfnin veitt eina lang­reyði, rúm­lega 18 metra langa kú. Siglt er út á Sel­vogs­banka, suður af Reykja­nesskaga. Og um klukkan 19.30 eru þeir komnir með aðra lang­reyði í sigtið. Hún er ekki ein á ferð. Þær synda þarna saman tvær.

Það er ágætt í sjó­inn, þurrt og enn nokkuð bjart þótt húmið vofi yfir.

Sú sem syndir nær skip­inu kemur upp til að blása. Anda. Það er á þessu augna­bliki sem hleypt er af. Hár hvellur kveður við. Sprengiskut­ull­inn, sem not­aður er við veið­arnar, hæfir dýrið. Í kvið­ar­holið.

En skotið veldur því ekki bana. Fimm skutlum til við­bótar, þar af tveimur sem geiga, á eftir að skjóta að þess­ari tæp­lega 20 metra löngu lang­reyð­arkú, á tveggja klukku­stunda tíma­bili, áður en yfir lýkur.

Á milli fyrsta skots­ins og þess síð­asta á hún marg­sinnis eftir að koma upp á yfir­borðið, synda og blása kröft­ug­lega. Anda. Stundum blóði. Um tíma með þrjár taugar úr sprengiskutlum í sér.

Dauða­stríð kýr­innar, sem stóð í 120 mín­útur, var tekið upp af eft­ir­lits­manni á vegum Mat­væla­stofn­unar sem var, sam­kvæmt nýrri reglu­gerð sem Svandís Svav­ars­dóttir mat­væla­ráð­herra gaf út síð­asta sumar, að fylgj­ast með vel­ferð hval­anna. MAST gaf út skýrslu sína um síð­ustu sum­ar­ver­tíð Hvals hf. í byrjun vik­unnar. Meðal gagna sem sér­fræð­ingar MAST byggðu nið­ur­stöður sínar á eru mynd­bönd eft­ir­lits­mann­anna.

Heim­ildin hefur fengið aðgang að hluta myndefn­is­ins.

Um klukkan 20.30 er farið að skyggja. Sjórinn er dimm­blár og áhöfnin á Hval 8 er búin að kveikja á sterkum kast­ara á þil­far­inu. Þeir fylgja lang­reyð­inni eftir með ljós­inu. Hún blæs. Og henni blæðir.

Stundum er eins og sá sem kast­ar­anum stýri missi sjónar af henni. Því hún kafar reglu­lega. Stundum nokkuð lengi í einu.

Himininn við sjón­deild­ar­hring­inn er föl­bleikur. Hann á eftir að skipta litum, verða fjólu­blár, dimm­blár og loks svartur, allt þar til mark­mið­inu verður náð: Að drepa þennan hval.

Það strekk­ist á taug­inni sem er föst við sprengiskut­ul­inn og á að tryggja að skotið dýr syndi ekki sært á haf út. Hún er enn að synda. Kemur upp og blæs. Úr henni fossar blóð.

Fjögur skotÁður en yfir lauk hafði lang­reyð­ar­kýrin verið skotin með fjórum sprengju­skutlum. Myndin sýnir um það bil stað­setn­ingu hvers skots.

Þegar klukk­una vantar um 20 mín­útur í níu er skollið á niða­myrkur. Og öðru skoti er hleypt af. Skut­ull­inn þýtur um loftið og hæfir kúna, rétt framan við annað bægslið. Blóð­flekk­ur­inn er áber­andi í ljósi kast­ar­anna af skip­inu.

Hún berst enn um. Með tvær taugar fastar í sér. Tvo skutla í lík­am­anum.

Skip­verjarnir hlaða byss­una enn einu sinni. Kast­ar­inn fylgir enn dýr­inu sem blæs, syndir og kafar. Það er ekki auð­velt að miða við þessar aðstæður. Enginn munur sést lengur á himni og hafi. Allt er svart. Nema umhverfis lang­reyð­ina. Hún heyr­ist blása. Blæs upp blóði. Og svo er hleypt af þriðja skot­inu sem hæfir hana.

Hún hverfur sjónum um stund. En svo kemur hún aftur upp og blæs. Nokkuð hraust­lega.

Nokkru síðar er svo hleypt af með háum hvelli fjórða skot­inu. Það er farið að hvessa enda klukkan langt gengin í tíu að kvöldi.

Þetta er skotið sem verður henni að bana.

Af þeim 148 lang­reyðum sem veiddar voru á 100 daga ver­tíð Hvals hf. síð­asta sumar þurfti að skjóta 36 þeirra tvisvar eða oftar, eða í um fjórð­ungi til­fella.