„Verið að láta stúdenta borga meira, af því að stjórnvöld gera það ekki“

Samkvæmt Stúd­enta­ráði Háskóla Íslands vantar skól­ann millj­arð sem hann hyggst meðal ann­ars sækja í vasa nem­enda sinna með því að hækka skrá­setn­ing­ar­gjöld í 95 þús­und krónur. Á síð­asta ári var nið­ur­skurður til Háskóla Íslands sam­þykktur í fjár­lögum. Stúd­enta­ráð gagn­rýnir háskóla­yf­ir­völd með her­ferð­inni „Stúd­entar gjalda mis­bresti stjórn­valda“. 

Grunn­náms­lán stúd­enta er rúmar 106 þús­und krónur á mán­uði. Nemandi á grunn­náms­lánum fengi því rúm­lega eina milljón króna til að fram­fleyta sér í níu mán­uði. Fyrir nem­enda sem býr á stúd­enta­görðum er mán­að­ar­legur kostn­aður við leigu á ein­stak­lings­í­búð yfir 100 þús­und krónur. 

Í sam­tali við Heim­ild­ina segir for­seti Stúd­enta­ráðs, Rebekka Karls­dóttir, að nið­ur­skurð­ur­inn og hækkun skrá­setn­inga­gjalda hald­ist aug­ljós­lega í hendur. „Beiðnin kemur strax í kjöl­far þess að nið­ur­skurður er boð­aður milli ann­arrar og þriðju umræðu fjár­laga á þingi. Það er bók­staf­lega verið að láta stúd­enta borga meira, af því að stjórn­völd gera það ekki.“

Ekki hlutverk stúdenta að fjármagna opinbera menntun

 „Við erum búin að setja spurn­ing­ar­merki við lög­mæti gjalds­ins. Við drögum í efa að gjaldið stand­ist lög um opin­bera háskóla. Það sé í raun­inni verið að rukka stúd­enta mun meira en lög leyfa og svo á að fara að hækka þau gjöld enn frekar þegar það liggur vafi á hvort að þau stand­ist lög,“ segir Rebekka.

Jón Ingvi Ingi­mund­ar­son, þriðja árs nemi í stjórn­mála­fræði við Háskóla Íslands, segir mögu­lega hækkun vera kjafts­högg. „Nemendur eru búnir að öskra sig hása að benda á hvað er að en það heyr­ist ekki múkk. Það sýnir hvar áherslur flokk­ana liggja og það er ekki hjá nem­endum.“ Hann segir hags­muni nem­enda vera hags­muni þjóðar.  

Jón Ingvi segir sig og aðra nem­endur í háskól­anum þakka guði fyrir að vera að útskrif­ast nú í vor. Aðspurður hvort staða stúd­enta hafi áhrif á hvort Jón Ingvi geti hugsað sér að fara í fram­halds­nám segir hann svo vera. „Mér finnst fram­koma HÍ við nem­endur svo fárán­leg að mig langar ekki að koma hingað aftur. Að ég þurfi að borga svona ótrú­lega mik­inn pen­ing fyrir ekki einu sinni bætta þjón­ustu. Það er ekk­ert grín að taka lán sem náms­maður. Þau eru undir fram­færslu­við­miðum sem eru gefin út. Ef maður er í vinnu með 30 ein­ingum þá er maður bara kom­inn í „burnout“ við útskrift.“

Er ekki eðlilegt að skrásetningargjald hækki?

Heim­ildin fjall­aði nýverið um gagn­rýni af hálfu deild­ar­for­seta Hug­vís­inda­sviðs í garð Sam­starfs­sjóðs Áslaugar Örnu Sig­ur­björns­dóttur háskóla-, iðn­aðar- og nýsköp­un­ar­ráð­herra. Í þeirri umfjöllun lýsti rektor Háskóla Íslands einnig yfir áhyggjum af fjár­mála­á­ætlun skól­ans fyrir árið 2024.

Stúd­enta­ráð telur for­sendur þess að hækka eigi skrán­ing­ar­gjaldið ekki full­nægj­andi. Á vef­síðu Stúd­enta­ráðs segir:

„Það er eðli­legt að gjöld taki mið af verð­lags­breyt­ingum milli ára, en lyk­il­at­riðið er að hluti skrá­setn­ing­ar­gjalds­ins á að dekka kostnað sem er alls ótengdur eig­in­legri skrá­setn­ingu stúd­enta. Stúd­enta­ráð telur því ekki halda vatni að rök­styðja hækkun gjalds­ins nú með vísi­tölu­hækk­unum á núver­andi kostn­að­ar­liðum, þar sem vafi leikur á um hvort þeir stand­ist lög.“

„Þetta snýst líka um aðgengi að námi almennt. Við höfum verið að benda á að gjaldið er marg­fallt hærra en á Norð­ur­lönd­unum nú þegar,“ segir Rebekka. Í stjórn­ar­sátt­mála rík­i­s­tjórn­ar­innar er mark­mið um að fjár­magna háskóla eins og þekk­ist á Norð­ur­löndum.  

Stúd­enta­ráð stefnir á afhend­ingu ítar­legrar sam­an­tektar um kröfur sínar og mál­flutn­ing til ráð­herra í viku­lok. Rebekka telur hækkun skrá­setn­ing­ar­gjalds­ins vera örvænt­inga­fulla til­raun hjá háskól­anum til að reyna að stoppa í gatið sem við blasir. „Það þarf að ráð­ast á rót vand­ans í stað þess að kafa dýpra í vasa stúd­enta.“