Stjórn Samtaka atvinnu­lífs­ins hefur ein­róma ákveðið að efna til atkvæða­greiðslu um verk­bann á um 20 þús­und félags­menn Eflingar í kjöl­far þess að upp úr við­ræðum sam­tak­anna við stétt­ar­fé­lagið slitn­aði í gær. 

Atkvæða­greiðsla um verk­bannið hefst klukkan 11 í dag og stendur fram á hádegi á morgun. Verði það sam­þykkt mun verk­bannið taka gildi viku eftir að til­kynn­ing um það hefur verið send til Eflingar og sátta­semj­ara, sem yrði vænt­an­lega á þriðju­dag í næstu viku. Um ótíma­bundið verk­bann er að ræða sem stendur þar til samið hefur verið um nýjan kjara­samn­ing. Und­an­þágur verða veittar frá verk­bann­inu vegna mik­il­vægrar sam­fé­lags­legrar starf­semi. 

Félagar í Eflingu sem verk­bannið nær til sinna ýmsum ófag­lærðum störfum víða í sam­fé­lag­inu. Á meðal þess sem má nefna er bygg­ing­ar­vinna, ræst­ingar og örygg­is­gæsla auk þess sem félags­menn starfa við vinnslu sjáv­ar­af­urða, vöru­dreif­ingu, í mötu­neytum og við heima­þjón­ustu. 

Segja SA hafa siglt viðræðum í strand

Hópar innan Eflingar, hót­el­starfs­menn og olíu­bíl­stjórar, hófu verk­falls­að­gerðir fyrir skemmstu. Þeim var frestað tíma­bundið á fimmtu­dag á meðan að settur rík­is­sátta­semj­ari, Ástráður Har­alds­son, reyndi að miðla málum og koma á alvöru við­ræðum milli deilu­að­ila. Þær til­raunir sigldu í strand í gær og verk­föll hófust að nýju í dag, mánu­dag. Auk þess ljúka fleiri félags­menn innan Eflingar atkvæða­greiðslu um verk­falls­að­gerðir í dag, sem eiga þá að hefj­ast á þriðju­dag í næstu viku. Þar er um að ræða fleiri hót­el­starfs­menn, starfs­menn ræst­ing­ar­fyr­ir­tækja og starfs­menn í örygg­is­gæslu. 

Í til­kynn­ingu sem Efling sendi frá sér í gær sagði að Samtök atvinnu­lífs­ins hefðu siglt kjara­við­ræðum í strand um helg­ina. „Samtökin reynd­ust óviljug til að koma til móts við Eflingu, jafn­vel þótt aðeins væri um að ræða aðlag­anir innan þess ramma sem þegar hefur verið samið um við önnur stétt­ar­fé­lög. Gangur var í við­ræðum um tíma á föstu­dag og laug­ar­dag, en í dag sunnu­dag var blað­inu snúið við. Jafn­framt gengu Samtökin á bak orða sinna um að full­trúar olíu­fyr­ir­tækja og Samskipa kæmu til við­ræðna við Efl­ing­ar­fé­laga hjá þessum fyr­ir­tækjum. Samtökin höfðu lofað því að slíkar við­ræður færu fram meðan verk­falls­að­gerðum yrði frestað. Sam­komu­lag þessa efnis lá fyrir.“

Samn­inga­nefnd Eflingar sam­þykkti eft­ir­far­andi ályktun þegar þessi nið­ur­staða lá fyrir: „Við höfum fyrir hönd Efl­ing­ar­fé­laga lagt okkur veru­lega fram til að ná sam­komu­lagi við atvinnu­rek­endur síð­ustu þrjá sól­ar­hringa. Við sátum langa daga og veltum við hverjum steini. Við lögðum fram til­lögur til lausnar þar sem við teygðum okkur eins langt og við gátum. Við höfum bent á ótal leiðir til aðlög­unar á gild­andi kjara­samn­ingum að okkar aðstæðum og sam­setn­ingu. Því hefur öllu verið hafnað, eða verið svarað með útspilum sem eru vís­vit­andi móðg­anir ætl­aðar til að keyra þessa til­raun í þrot. Á þeim nótum lauk deg­inum í dag, þar sem við skynj­uðum stór­breytt og verra and­rúms­loft af hálfu Samtaka atvinnu­lífs­ins heldur en í gær og fyrra­dag.”

Munu lama samfélagið

Í til­kynn­ingu sem Samtök atvinnu­lífs­ins hafa sent frá sér segir að um­svifa­mik­il verk­föll Efl­ing­ar muni lama ís­lenskt sam­fé­lag að stór­um hluta og valda gríð­ar­leg­um kostn­aði. „Verk­bann er neyð­arúr­ræði at­vinnu­rek­anda í vinnu­deil­um til að bregð­ast við verk­föll­um og er ætlað að lág­marka það tjón sem fyr­ir­tæki verða fyr­ir vegna aðgerða Efl­ing­ar. Verk­bann er sam­bæri­legt verk­falli og þýðir að fé­lags­fólk Efl­ing­ar mæt­ir ekki til starfa og launa­greiðslur falla niður. Í stað þess að Efl­ing lami starf­semi til­tek­inna fyr­ir­tækja og at­vinnu­greina með verk­föll­um fárra fé­lags­manna munu SA með verk­banni leit­ast við að stjórna fram­kvæmd vinnu­stöðv­ana og auka þrýst­ing á Efl­ingu að ljúka yf­ir­stand­andi kjara­við­ræðum.“

Þar segir að ófrá­víkj­an­leg krafa Efl­ing­ar um að fá meiri launa­hækk­an­ir en fólk í sam­bæri­leg­um störf­um utan höf­uð­borg­ar­svæðis­ins sé óað­gengi­leg. „Sam­tök at­vinnu­lífs­ins geta ekki teygt sig lengra í átt til Efl­ing­ar án þess að koll­varpa þeim kjara­samn­ing­um sem hafa verið gerðir við öll önn­ur stétt­ar­fé­lög á al­menn­um vinnu­mark­aði en að baki þeim standa tæp­lega 90 pró­sent starfs­fólks á al­menn­um vinnu­mark­aði. Það hníga eng­in rök að því að eitt stétt­ar­fé­lag fái langt­um meiri hækk­un á þess­um tíma en önn­ur. Stutt­um kjara­samn­ing­um er ætlað að bregð­ast við mik­illi verð­bólgu og verja kaup­mátt al­menn­ings án þess að valda at­vinnu­leysi og langvar­andi verð­bólgu­tím­um á Íslandi, lík­um þeim sem eldri kyn­slóðir muna vel eft­ir.“

Í nið­ur­lagi til­kynn­ing­ar­innar segir að fresti Efl­ing boð­uðum verk­föll­um muni Sam­tök at­vinnu­lífs­ins að sama skapi fresta verk­banns­að­gerðum. 

Unnu í Landsrétti

Aðal­steinn Leifsson rík­is­sátta­semj­ari lagði fram miðl­un­ar­til­lögu í deilu Samtaka atvinnu­lífs­ins og Eflingar í síð­asta mán­uði. Í henni fólst að láta alla félags­menn Eflingar kjósa um þá til­lögu, sem byggði á þegar gerðum kjara­samn­ingum við önnur stétt­ar­fé­lög en inni­hélt aft­ur­virkni sem Samtök atvinnu­lífs­ins höfðu sagt að væri ekki lengur á borð­inu.

Efling neit­aði hins vegar að afhenda rík­is­sátta­semj­ara kjör­skrá félags­ins og réttur félags­ins til þess rataði fyrir dóm­stóla. Fyrir viku síðan komst Lands­réttur að þeirri nið­ur­stöðu að Efling þyrfti ekki að afhenda kjör­skrá sína og sneri þar með nið­ur­stöðu hér­aðs­dóms Reykja­víkur.

Aðal­steinn Leifsson ákvað í kjöl­farið að víkja sem rík­is­sátta­semj­ari í þess­ari vinnu­deilu og Ástráður Har­alds­son var skip­aður í hans stað.