Efling lagði í dag fram stjórn­sýslu­kæru til félags- og vinnu­mark­aðs­ráðu­neyt­is­ins vegna miðl­un­ar­til­lög­unnar sem Aðal­steinn Leifsson rík­is­sátta­semj­ari lagði fram í deilu stétt­ar­fé­lags­ins og Samtaka atvinnu­lífs­ins fyrir helgi.

Krafa Eflingar er að miðl­un­ar­til­lagan verði felld úr gildi, meðal ann­ars vegna skorts á sam­ráði við Eflingu. Í kærunni segir að ljóst sé að rík­is­sátta­semj­ari hafi þegar verið búinn að taka ákvörðun um að leggja miðl­un­ar­til­lög­una fram áður en hann fund­aði með samn­inga­nefndum deilu­að­ila síð­asta fimmtu­dags­morgun kl. 9:30. Þá hafi einnig verið búið að boða til blaða­manna­fundar þann sama dag kl. 11 til þess að kynna miðl­un­ar­til­lög­una. Því liggi fyrir að sam­ráðið við Eflingu hafi ekki verið neitt.

Í kæru Eflingar kemur einnig fram að skort hafi á rétt­mæti, með­al­hóf og jafn­ræði við töku ákvörð­un­ar­innar og í þeim efnum er vísað bæði til stjórn­ar­skrár og mann­rétt­inda­sátt­mála Evrópu.

Til við­bótar er í kærunni vikið að „van­hæfi rík­is­sátta­semj­ara“ og vísað til þess að í lögum sé eitt hæf­is­skil­yrða sátta­semj­ara það að „afstaða hans sé slík að telja megi hann óvil­hall­ann í málum launa­fólks og atvinnu­rek­enda“. Í kæru Eflingar eru svo færð rök fyrir því að fram­lagn­ing miðl­un­ar­til­lög­unnar í síð­ustu viku hafi verið með þeim hætti „draga megi óhlut­drægni“ rík­is­sátta­semj­ara og ann­ars starfs­fólks emb­ætt­is­ins „í efa með réttu“. 

Efling gerir kröfu um að rétt­ar­á­hrifum miðl­un­ar­til­lög­unnar verði frestað á meðan málið er til með­ferðar hjá ráðu­neyt­inu.

Kennarar í löngu verkfalli síðastir til að fella miðlunartillögu

Frá því að emb­ætti rík­is­sátta­semj­ara var stofnað árið 1980 hafa rík­is­sátta­semj­arar hvers tíma alls lagt fram 35 miðl­un­ar­til­lögur.

Miðl­un­ar­til­lagan umdeilda sem rík­is­sátta­semj­ari lagði fram í deilu Eflingar og Samtaka atvinnu­lífs­ins er því sú 36. í röð­inni.

Samkvæmt sam­an­tekt sem Heim­ildin fékk frá emb­ætti rík­is­sátta­semj­ara hafa tíu af þeim til­lögum sem lagðar hafa verið fram verið felldar, þar af ein ein­ungis hjá hluta stétt­ar­fé­laga sem um hana greiddu atkvæði.

Ljóst er að í öll þau skipti hefur þurft mun færri atkvæði til en í yfir­stand­andi kjara­deilu Eflingar, en ef og þegar gengið verður til atkvæða um miðl­un­ar­til­lög­una verða yfir 20 þús­und manns á kjör­skránni. Það þýðir að rúm­lega fimm þús­und manns þurfa að greiða atkvæði gegn sam­þykkt til­lög­unnar, svo hún telj­ist felld.

Kennarar þeir einu sem hafa fellt miðlunartillögu frá aldamótum

Einungis ein miðl­un­ar­til­laga frá Rík­is­sátta­semj­ara hefur verið felld frá alda­mótum, en það var miðl­un­ar­til­laga í hinu harð­vít­uga kenn­ara­verk­falli sem lam­aði skóla­starf í land­inu á haust­mán­uðum árs­ins 2004. 

Þar voru alls 4.984 kenn­arar á kjör­skrá og tóku 92,64 pró­sent þeirra þátt í atkvæða­greiðsl­unni. Tæp 93 pró­sent kenn­ara sögðu nei. Í kjöl­farið settu stjórn­völd lög á sjö vikna langt verk­fall kenn­ara og vís­uðu deil­unni til gerð­ar­dóms.

Aðrar til­lögur sem lagðar hafa verið fram á þess­ari öld hafa talist sam­þykktar eftir atkvæða­greiðslu, síð­ast miðl­un­ar­til­laga í deilu hjúkr­un­ar­fræð­inga við ríkið sem sam­þykkt var í lok júní árið 2020.