Svandís Svav­ars­dóttir mat­væla­ráð­herra, sem meðal ann­ars er ráð­herra sjáv­ar­út­vegs­mála, segir að það sé fátt sem rök­styðji hval­veiðar Íslend­inga eftir árið 2024. Hvalur hf. hefur leyfi til að veiða hvali, lang­reyðar, í sumar og næsta sumar. Í vik­unni gaf Kristján Loftsson, for­stjóri og helsti hlut­hafi Hvals hf., það út að fyr­ir­tækið hygg­ist veiða hvali í fyrsta skipti frá árinu 2018. 

Til­kynn­ing Krist­jáns vakti strax við­brögð frá sam­tökum ferða­þjón­ust­unnar. „Það er nátt­úr­lega marg­þekkt og hefur oft komið fram að ferða­þjón­ustan telur að hval­veiðar skaði ímynd Íslands sem ferða­manna­lands. Það er engum blöðum um það að fletta. Það þarf ekki annað en að skoða umfjöllun um hval­veiðar Íslend­inga í erlendum miðlum. Þetta eru oft og tíðum í stórum fjöl­miðlum mjög ástríðu­fullar umfjall­anir,“ sagði Jóhannes Skúlason, for­maður sam­tak­anna. 

Í svari til Stund­ar­innar um hvort hún hygg­ist heim­ila hval­veiðar áfram eftir árið 2023 segir Svandís að hún telji að svo verði ekki en að gera þurfi úttekt á því hvort veið­arnar skili fjár­hags­legum ávinn­ingi. „Áður en ákvörðun er tekin um fram­tíð hval­veiða þarf að gera úttekt á hvort veið­arnar skili þjóð­ar­bú­inu efna­hags­legum ávinn­ingi. Í núver­andi stöðu virð­ist vera fátt sem rök­styður það að heim­ila hval­veiðar eftir árið 2024.“

Viðvarandi tap á veiðunum

Svandís segir aðspurð að við­var­andi tap hafi verið á hval­veið­unum og að þar af leið­andi hafi þau fyr­ir­tæki sem hafa leyfi til þess­ara veiða ekki nýtt sér þau, að und­an­skildu Hval hf. „Síðustu þrjú ár hafa engin stór­hveli verið veidd en ein hrefna var veidd árið 2021. Fátt bendir til þess að það sé efna­hags­legur ávinn­ingur að því að stunda þessar veiðar, þar sem þau fyr­ir­tæki sem hafa leyfi til hval­veiða hafa ekki nýtt þau. Ástæður þessa geta verið nokkrar en má vera að við­var­andi tap af þessum veiðum sé lík­leg­asta ástæðan.“ 

Svandís segir aðspurð um hvað henni finn­ist um að fyr­ir­tæki Krist­jáns Lofts­sonar að veiða hvali í sumar að það sé fyr­ir­tæk­is­ins að ákveða það: „Hvalur hf. hefur til­skilin leyfi til hval­veiða í sumar sam­kvæmt núver­andi reglu­gerðum, og því stjórn­enda og eig­enda Hvals hf. að meta hvort fyr­ir­tækið nýti sér það leyfi. Vert er að benda á í þessu sam­hengi að síð­ustu þrjú ár hafa engin stór­hveli verið veidd og aðeins ein hrefna,“ segir Svandís. 

Skoðun Katrínar forsætisráðherra

Ekki hlynnt hval­veiðumKatrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra hefur gefið það út að hún sé ekki hlynnt hval­veiðum Íslands.

Skoðun Svan­dísar Svav­ars­dóttur rímar við þá skoðun Katrínar Jak­obs­dóttur for­sæt­is­ráð­herra að rök fyrir áfram­hald­andi veiðum á hval skorti. Hún hefur sagt við Stundina: „Ég hef haft miklar efa­semdir um að veiðar á lang­reyðum við Íslands­strendur geti talist sjálf­bærar út frá umhverfis-, sam­fé­lags­legum og efna­hags­legum sjón­ar­miðum. Þá hef ég einnig efa­semdir um að veiði­að­ferð­irnar upp­fylli þær kröfur sem við gerum um vel­ferð dýra.“

Miðað við afstöðu mat­væla­ráð­herra og for­sæt­is­ráð­herra verður að telj­ast afar ólík­legt að hval­veiðar verði heim­il­aðar áfram eftir sum­arið 2023 þar sem þær telja að rök skorti fyrir þeim.