Þessi grein birtist upphaflega í Stundinni fyrir meira en 3 árum.

Sakborningur í Samherjamálinu sendir ráð um fiskveiðiauðlindir Namibíu úr fangelsinu

Sacky Shangala sendi 31 blað­síðu grein til Swapo-flokks­ins þar sem hann veiti flokkn­um ráð­legg­ing­ar. Shangala er sak­born­ing­ur í Sam­herja­mál­inu í Namib­íu en rétt­ar­höld í því munu hefjast í apríl. Ráð­gjöf Shangala hef­ur ver­ið harð­lega gagn­rýnd í Namib­íu.

Sakborningur í Samherjamálinu sendir ráð um fiskveiðiauðlindir Namibíu úr fangelsinu
Segja Swapo að hlusta ekki á Sacky Álitsgjafar í Namibíu segja Swapo-flokknum að hlusta ekki á Sacky Shangala og ráðleggingar hans. Shangala sést hér í Hafnarfjarðarhöfn ásamt Þorsteini Má Baldvinssyni og öðrum viðskiptaafélögum sínum í Íslandsheimsókn hjá Samherja fyrir nokkrum árum.

Einn af sakborningunum í Samherjamálinu í Nambíu, Sacky Shangala, sem situr í gæsluvarðhaldi grunaður um að hafa þegið mútur frá Samherja hefur sent 31 blaðsíðu langan texta til Swapo-flokksins þar sem hann veitir flokknum ráðleggingar, meðal annars um stefnumörkun við nýtingu á fiskveiðiauðlindum landsins.

Shangala er meðlimur í Swapo-flokknum sem hefur fengið meirihluta í öllum þingkosningum í landinu frá því að landið fékk sjálfstæði fyrir 30 árum. Segja má að skilin á milli Swapo-flokksins og ríkisvaldsins geti verið nokkuð óljós af þessum ástæðum þar sem Swapo situr alltaf einn á valdastóli í landinu. 

Flokkurinn tapaði miklu fylgi í þingkosningum í kjölfar þess að Samherjamálið kom upp í nóvember árið 2019 í umfjöllunum Kveiks, Stundarinnar, Al Jazeera og Wikileaks. 

Texti Shangala, sem er fyrrverandi dómsmálaráðherra Namibíu, er settur upp eins og fræðileg ritgerð og ber yfirskriftina „A Modern Economic, Social and Political Program - Namibian Socialism.“ Réttarhöldin yfir Shangala, sem meðal annars verður ákærður fyrir mútuþægni, meinsæri og peningaþvætti, og öðrum sakborningum í Samherjamálinu munu hefjast í Namibíu í apríl. Shangala, sem er lögfræðimenntaður, er með langa reynslu af opinberum störfum í Namibíu þrát fyrir að vera einungis 44 ára gamall.

Hann var aðal hugmyndafræðingurinn í svokölluðum Namgomar-snúningi með Samherja sem snérist um að misnota milliríkjasamning við Angóla til að útvega útgerðinni kvóta. Endanlega var samið um greiðslur frá Samherja til Shangala og viðskiptafélaga hans vegna þessara viðskipta í höfuðstöðvum Samherja í Katrínartúni í ágúst árið 2014. 

Eins og fræðileg ritgerðSkrif Shangala eru 31 blaðsíða og er sett fram eins og fræðileg ritgerð. Hér er fyrsta síðan.

Sósíalismi vs. blandað hagkerfi

Eitt af því sem Shangala segir í skrifum sínum er að opinber skilgreining á Swapo-flokknum sem sósíalistaflokki gangi gegn því sem fram kemur fram í stjórnarskrá Namibíu, að í landinu sé ríkjandi blandað hagkerfi. Shangala telur að Swapo-flokkurinn sé í reynd ekki sósíalistaflokkur þó hann hafi verið það einu sinni, að pólitísk stefnumörkun flokksins í orði þurfi að ríma við það hvað hann er í reynd. „Nú um stundir er ekki til neitt Swapo-skjal þar sem fram kemur skilgreining á því hvað felst í sósíalisma með namibískum sérkennum og enn síður er til einhver skilgreining á því í hverju þessi sósíalismi birtist og hvernig hann virkar í reynd,“ segir Shangala meðal annars í skrifum sínum. 

Samkvæmt Shangala þarf Swapo-flokkurinn því annað hvort að breyta stefnuskrá sinni, sem er frá árinu 1991 þegar Namibía fékk sjálfstæði frá Suður-Afríku, eða að breyta þarf stjórnarskránni þannig að hún rími við stefnuskrá Swapo-flokksins. 

„Mér finnst út í hött af honum að tjá sig um framtíð Swapo-flokksins þegar hann sjálfur er ein af ástæðunum fyrir þeim vandræðum sem flokkurinn á í núna,“
Graham Hopwood

Álitsgjafi: Fráleitt að ráðin komi frá Sacky

Þessi texti Shangala hefur vakið hörð viðbrögð hjá mörgum stjórnmálaskýrendum og álitsgjöfum í Namibíu og hefur meðal annars verið bent á hversu kaldhæðnislegt það sé að Shangala sé að veita Swapo-flokknum ráðleggingar þegar hann er sjálfur ein af helstu ástæðunum fyrir því af hverju Swapo-flokkurinn og stjórnkerfið í Namibíu eiga í tilvistarkreppu um þessar mundir.  Samherjamálið er stærsta spillingarmál sem komið hefur upp í sögu landsins. 

Graham Hopwood, stjórnandi stofnunar í Namibíu sem heitir Public Policy Research (IPPR), sem fjalllar um stjórnmál og stjórnsýslu, segir meðal annars í viðtali við namibíska blaðið The Namibian að þessi viðleitni Shangala sé fráleit. „Það er fáránlegt af honum að reyna að greina ástandið. Ég vil ekki fara í smáatriðum ofan í einstaka staðhæfingar hans vegna þess að mér finnst út í hött af honum að tjá sig um framtíð Swapo-flokksins þegar hann sjálfur er ein af ástæðunum fyrir þeim vandræðum sem flokkurinn á í núna,“ segir Hopwood. 

Forsíða The Namibian á miðvikudaginn

Þessari gagnrýni á skrif og umvandandi Sacky komu fram í forsíðufrétt The Namibian á miðvikudaginn. 

Ekki ríkt af auðlindum

Annað sem Shangala talar í skrifum sínum er að öfugt við það sem oft er sagt um Namibíu þá sé landið í reynd ekki ríkt af nátturuauðlindum, meðal annars fiski og öðrum sjávardýrum. „Þegar kemur að veiðum á sjávardýrum og fiskveiðum þá eru einungis sex fisktegundir sem hafa verið kvótasettar: lýsingur, steinahumar, rauðkrabbi, skötuselur, hestamakríll og selir … […] Þrátt fyrir 2000 km strandlengju sem nýtur Benguela-straumsins þá eru eru fiskveiðiauðlindir Namibíu takmarkaðar,“ segir Shangala í texta sínum og bendir á að fyrir vikið eigi Namibía erfitt með að koma sér upp gjaldeyrissvaraforða vegna of lítils útflutnings. 

Shangala segir að tölur um útflutning Namibíu tali sínu máli og ríkið sé ekki auðugt af náttúruauðlindum, öfugt við til dæmis Mósambík þar sem mikið er um jarðgas. „Eins og umræðan hér að ofan sýnir þarf Namibía að endurskoða þá hugmynd að landið sé ríkt af náttúruauðlindum þar sem tölurnar segja aðra sögu.“

Eitt af vandamálunum við þessi orð Shangala, segir áðurnefndur Graham Hopwood, er að hann er sjálfur ásakaður um og ákærður fyrir mútuþægni í tengslum við fiskveiðiauðlindir Namibíu. Sú staðreynd að fiskveiðiauðlindir Namibíu eru ekki nægilega tekjuskapandi fyrir landið er því meðal annars Sacky sjálfum að kenna þar sem peningarnir sem Samherji greiddi fyrir aðgang að hestmakrílskvótanum í Namibíu runnu að stóru leyti í vasa Shangala og viðskiptafélaga hans í Swapo-flokknum en ekki til ríkisins. 

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Samherjaskjölin

„Samherji gegndi lykilhlutverki í þessu hneyksli“ - Opið bréf til forsætisráðherra frá Namibíu
FréttirSamherjaskjölin

„Sam­herji gegndi lyk­il­hlut­verki í þessu hneyksli“ - Op­ið bréf til for­sæt­is­ráð­herra frá Namib­íu

Slétt­um fjór­um ár­um eft­ir að ljóstr­að var upp um fram­ferði Sam­herja í Namib­íu kall­ar leið­togi namib­ísku stjórn­ar­and­stöð­unn­ar eft­ir því að ís­lensk stjórn­völd taki ábyrgð, í opnu bréfi til for­sæt­is­ráð­herra Ís­lands. Hundrað millj­óna rík­is­styrk­ur til Sam­herja vek­ur reiði í Namib­íu.
Lögmaður namibískra sjómanna við Samherja: „Borgið það sem þið skuldið þeim“
RannsóknirSamherjaskjölin

Lög­mað­ur namib­ískra sjó­manna við Sam­herja: „Borg­ið það sem þið skuld­ið þeim“

Lög­mað­ur skip­verj­anna tutt­ugu og þriggja sem dæmd­ar voru bæt­ur vegna ólög­legr­ar upp­sagn­ar Sam­herja­fé­lags í Namib­íu, kall­ar eft­ir því að Ís­lend­ing­ar axli ábyrgð á fram­komu sinni í Namib­íu. Það stand­ist enga skoð­un að Sam­herji hafi ekki vit­að af mál­inu. For­stjóri Sam­herja lof­aði því að fyr­ir­tæk­ið myndi sjá til þess að stað­ið yrði við all­ar skuld­bind­ing­ar og sér­stak­lega hug­að að sjó­mönn­um sem starf­að hefðu fyr­ir fé­lag­ið.
Namibískir sjómenn stefna Samherjamanni eftir tveggja ára bið eftir bótum
FréttirSamherjaskjölin

Namib­ísk­ir sjó­menn stefna Sam­herja­manni eft­ir tveggja ára bið eft­ir bót­um

Á þriðja tug namib­ískra sjó­manna sem voru dæmd­ar bæt­ur vegna ólög­mætr­ar upp­sagn­ar Sam­herja­fé­lags í Namib­íu, hafa enn ekki feng­ið þær greidd­ar. Lög­mað­ur þeirra gagn­rýn­ir for­svars­menn Sam­herja fyr­ir að gang­ast ekki við ábyrgð sinni og hef­ur nú stefnt ein­um stjórn­anda Sam­herja og dótt­ur­fé­lagi þess, fyr­ir dóm í Namib­íu.
Inga þakkar Samherja fyrir en telur að kvótakerfið hafi lagt landið í auðn
FréttirSamherjaskjölin

Inga þakk­ar Sam­herja fyr­ir en tel­ur að kvóta­kerf­ið hafi lagt land­ið í auðn

Inga Sæ­land, formað­ur Flokks fólks­ins, seg­ist hafa slíðr­að sitt póli­tíska sverð þeg­ar hún söng á Fiski­deg­in­um mikla á Dal­vík um helg­ina. Hún skrif­ar þakk­ar­grein í Mogg­ann í dag og þakk­ar Sam­herja fyr­ir Fiski­dag­inn. Sam­kvæmt Ingu kom hún ekki fram á Fiski­deg­in­um sem stjórn­mála­mað­ur held­ur sem mann­eskja í sum­ar­fríi.

Mest lesið

Ráðherrar vængstýfðu Umhverfisstofnun
2
FréttirRunning Tide

Ráð­herr­ar væng­stýfðu Um­hverf­is­stofn­un

Ít­ar­leg rann­sókn Heim­ild­ar­inn­ar á starf­semi Runn­ing Tide sýndi að í að­drag­anda leyf­is­veit­ing­ar hafi ráð­herr­ar tek­ið stöðu með fyr­ir­tæk­inu gegn und­ir­stofn­un­um sín­um sem skil­greindu áform Runn­ing Tide sem kast í haf­ið. Um­hverf­is­stofn­un hafði ekk­ert eft­ir­lit með þeim 15 leiðöngr­um sem fyr­ir­tæk­ið stóð að, þar sem um 19 þús­und tonn­um af við­ark­urli var skol­að í sjó­inn.
Birta um kaup VÍS á Fossum: „Kannski verið hægt að semja betur við þá“
4
FréttirSameining VÍS og Fossa

Birta um kaup VÍS á Foss­um: „Kannski ver­ið hægt að semja bet­ur við þá“

Kaup Vá­trygg­inga­fé­lags Ís­lands á Foss­um í fyrra voru um­deild og lögð­ust þrír líf­eyr­is­sjóð­ir í hlut­hafa­hópn­um gegn þeim. Árs­reikn­ing­ur Fossa fyr­ir ár­ið 2023 sýn­ir fé­lag í rekstr­ar­vanda. Ólaf­ur Sig­urðs­son hjá Birtu seg­ir að árs­reikn­ing­ur­inn sýni að mögu­lega hefði hægt að semja bet­ur við Fossa en að of snemmt sé að dæma við­skipt­in sem mis­tök.
Kaupmáttur eykst lítillega eftir langt samdráttarskeið
9
Fréttir

Kaup­mátt­ur eykst lít­il­lega eft­ir langt sam­drátt­ar­skeið

Kaup­mátt­ur ráð­stöf­un­ar­tekna á mann jókst lít­il­lega á fyrsta árs­fjórð­ungi þessa árs, eða um 0,1 pró­sent. Á síð­ustu þrem­ur árs­fjórð­ung­um í fyrra hafði kaup­mátt­ur dreg­ist sam­an. Vaxta­gjöld heim­il­anna halda áfram að vega þungt í heim­il­is­bók­haldi lands­manna. Á fyrsta árs­fjórð­ungi greiddu heim­ili lands­ins sam­an­lagt um 35 millj­arða króna í vaxta­gjöld.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Sökktu kurli og seldu syndaaflausn
1
RannsóknRunning Tide

Sökktu kurli og seldu synda­af­lausn

„Ýttu á takk­ann og bjarg­aðu heim­in­um,“ skrif­ar vís­inda­mað­ur af kald­hæðni er hann bend­ir um­hverf­is­ráðu­neyt­inu á var­úð­ar­orð ut­an úr heimi um að­ferð­ir sem fyr­ir­tæk­ið Runn­ing Tide fékk leyfi stjórn­valda til að prófa í þágu lofts­lags í Ís­lands­höf­um. Að­gerð­irn­ar umbreytt­ust í allt ann­að en lagt var upp með. Þær voru án alls eft­ir­lits og gerðu svo þeg­ar upp var stað­ið lít­ið ef nokk­urt gagn. „Ís­land er fyrsta land­ið í heim­in­um til að búa til kol­efnisein­ing­ar með kol­efn­is­bind­ingu í hafi,“ sagði fram­kvæmda­stjór­inn.
Tvíburasystur óléttar samtímis: „Þetta er draumurinn“
4
Viðtal

Tví­bura­syst­ur ólétt­ar sam­tím­is: „Þetta er draum­ur­inn“

Tví­bur­ar, sem lík­lega eru eineggja, gengu sam­tals í gegn­um þrjú fóst­ur­lát á inn­an við ári og voru um tíma óviss­ar um að þeim tæk­ist nokk­urn tím­ann að eign­ast börn. En nú hef­ur birt til og þær eiga von á börn­um með tæp­lega tveggja mán­aða milli­bili. Gen barn­anna verða lík­lega eins lík og hálf­systkina vegna mik­illa lík­inda með genum mæðr­anna.
„Takk fyrir að gefa stað sem er nú rannsakaður fyrir mansal svona góð ummæli“
5
Fréttir

„Takk fyr­ir að gefa stað sem er nú rann­sak­að­ur fyr­ir man­sal svona góð um­mæli“

At­hygl­is­verð um­mæli hafa birst und­ir net­gagn­rýni um Gríska hús­ið á Google. Þar virð­ist veit­inga­stað­ur­inn, sem var lok­að­ur af lög­reglu í gær vegna gruns um man­sal, þakka ánægð­um við­skipta­vin­um fyr­ir að veita staðn­um já­kvæð um­mæli þrátt fyr­ir man­sal­ið. Gríska hús­ið hef­ur al­mennt ver­ið dug­legt að svara gagn­rýn­end­um sín­um full­um hálsi á net­inu.
Running Tide og ráðherrarnir - Koma af fjöllum um eftirlitsleysið
7
FréttirRunning Tide

Runn­ing Tide og ráð­herr­arn­ir - Koma af fjöll­um um eft­ir­lits­leys­ið

Blaða­menn Heim­ild­ar­inn­ar tóku við­töl við þrjá ráð­herra um að­komu þeirra að því að Runn­ing Tide fékk leyfi stjórn­valda til starf­semi á Ís­landi. Um­hverf­is­ráð­herra sagði ein­ung­is hafa haft full­yrð­ing­ar for­svars­manna fyr­ir­tæk­is­ins fyr­ir því að starf­sem­in væri „stærsta ein­staka kol­efn­is­föng­un­ar­verk­efni í heimi“. Ut­an­rík­is­ráð­herra seg­ist ekki geta svar­að því hvort hún hafi skap­að for­dæmi sem leyfi nú að af­gangstimbri verði hent í sjó­inn í stór­um stíl.
Running Tide hætt starfsemi í Bandaríkjunum
9
FréttirRunning Tide

Runn­ing Tide hætt starf­semi í Banda­ríkj­un­um

Marty Od­lin, stofn­andi og for­stjóri Runn­ing Tide í Banda­ríkj­un­um, hef­ur til­kynnt að starf­semi fyr­ir­tæk­is­ins hafi ver­ið lögð nið­ur. Sömu sögu er að segja af dótt­ur­fé­lagi þess á Akra­nesi. Í nýj­asta tölu­blaði Heim­ild­ar­inn­ar var fjall­að um að­gerð­ir Runn­ing Tide hér á landi. Þær fólust í því að henda kanadísku timb­urk­urli í haf­ið inn­an lög­sögu Ís­lands.

Mest lesið í mánuðinum

Auður Jónsdóttir
1
Skoðun

Auður Jónsdóttir

Þið er­uð óvit­ar! ­– hlust­ið á okk­ur

Það er andi elí­tísma í kring­um kosn­inga­bar­áttu Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur. Nafn­tog­að­ir lista­menn, áhrifa­fólk í sam­fé­lag­inu og stjórn­mál­um jafnt sem vél­virkj­ar þaul­setn­asta stjórn­mála­flokks lands­ins leggj­ast á eina sveif með henni. Fyr­ir vik­ið eru kosn­ing­arn­ar áhuga­verð fé­lags­fræði­leg stúd­ía af því að í þeim af­hjúp­ast sam­taka­mátt­ur þeirra sem vald og raddsvið hafa – á ólík­um svið­um.
Sökktu kurli og seldu syndaaflausn
2
RannsóknRunning Tide

Sökktu kurli og seldu synda­af­lausn

„Ýttu á takk­ann og bjarg­aðu heim­in­um,“ skrif­ar vís­inda­mað­ur af kald­hæðni er hann bend­ir um­hverf­is­ráðu­neyt­inu á var­úð­ar­orð ut­an úr heimi um að­ferð­ir sem fyr­ir­tæk­ið Runn­ing Tide fékk leyfi stjórn­valda til að prófa í þágu lofts­lags í Ís­lands­höf­um. Að­gerð­irn­ar umbreytt­ust í allt ann­að en lagt var upp með. Þær voru án alls eft­ir­lits og gerðu svo þeg­ar upp var stað­ið lít­ið ef nokk­urt gagn. „Ís­land er fyrsta land­ið í heim­in­um til að búa til kol­efnisein­ing­ar með kol­efn­is­bind­ingu í hafi,“ sagði fram­kvæmda­stjór­inn.
Saga af áralangri vanrækslu og vonleysi: „Þetta heitir Betra líf sko“
8
RannsóknBrostnar vonir á Betra lífi

Saga af ára­langri van­rækslu og von­leysi: „Þetta heit­ir Betra líf sko“

Slökkvi­lið­ið hef­ur sent kæru til lög­reglu á hend­ur Arn­ari Gunn­ari Hjálm­týs­syni fyr­ir að hafa stefnt lífi og heilsu íbúa áfanga­heim­il­is­ins Betra líf í Vatna­görð­um í hættu eft­ir að eld­ur kvikn­aði þar í fe­brú­ar í fyrra. Áfanga­heim­il­ið flutti þá upp í Kópa­vog. Í styrk­umsókn til Reykja­vík­ur fór Arn­ar með rang­færsl­ur en fékk engu að síð­ur rúm­ar 24 millj­ón­ir fyr­ir rekst­ur­inn. Full­trúi fé­lags- og vinnu­mark­aðs­ráðu­neyt­is­ins lýsti áhyggj­um af eit­ur­lyfja­sölu og vændi á einu áfanga­heim­il­inu.
„Hann sagði við mig að ef mér mislíkaði þetta gæti ég bara flutt út“
10
FréttirBrostnar vonir á Betra lífi

„Hann sagði við mig að ef mér mis­lík­aði þetta gæti ég bara flutt út“

Sylwia Burzy­kowska leigði 12 fer­metra her­bergi á áfanga­heim­ili Betra lífs á Kópa­vogs­braut á 140 þús­und krón­ur á mán­uði sem hún þurfti að greiða í reiðu­fé. Hún skrif­aði und­ir ótíma­bund­inn leigu­samn­ing en hafði að­eins bú­ið þar í þrjá mán­uði þeg­ar hús­ið var rif­ið í byrj­un mán­að­ar­ins. Sylwia býr nú í tjaldi.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár