Hérna, já hérna, er hlekkur á þraut gærdagsins.

***

Fyrri aukaspurning:

Hver er konan sem sést ung að árum á myndinni hér að ofan?

***

Aðalspurningar:

1.   Faðirinn heitir vinsæl kvikmynd, sem líklega hefur ekki enn verið sýnd hér en þar leikur Anthony Hopkins gamlan mann, sem farinn er að þjást af Alzheimer, og reynist það honum mjög erfitt sem von er. Fastlega má búast við að verðlaunum rigni yfir Hopkins fyrir hlutverkið. Myndin er gerð eftir leikriti sem sýnt var í Þjóðleikhúsinu fyrir örfáum árum við mikið lof. Hvaða íslenski leikari lék Föðurinn í þeirri sýningu?

2.   Árið 101 eftir Krist gerði Rómarkeisarinn Trajanus innrás í landið Dakíu og náði með erfiðismunum að leggja landið undir sig. Dakía var síðasta meiriháttar viðbótin við Rómaveldi, en Rómverjar héldu svo landinu í tæp 200 ár — að þeir hrökkluðust þaðan burt. Hvaða nútímaríki samsvarar Dakía?

3.   Lesbos heitir grísk eyja í Eyjahafinu. Af nafni eyjarinnar er dregið orðið „lesbía“ í merkingunni samkynhneigð kona. Hver eru tengsl Lesbos og lesbía? Svarið þarf að vera þokkalega nákvæmt.

4.   Lengsti skipaskurður í heimi heitir einfaldlega Stóri skurður (á ensku er nafn hans þýtt Grand Canal) og er um 1.800 kílómetra langur. Hann var grafinn á löngum tíma og ekki í einu lagi. Í hvaða landi er Stóri skurður?

5.   Henrik heitinn prins í Danmörku leit það fara mjög í taugarnar á sér á síðari hluta ævinnar að hann skyldi ekki fá að bera konungsnafn. Í hvaða landi var Henrik fæddur?

6.   „Gata mæðranna gerist á sjöunda áratugnum og hlutverk kynjanna eru skýr. Heima í götunni ráða konurnar ríkjum, þar er þeirra veröld, með börnum og þvottum, glápi og skvaldri – en líka leyndarmálum og ósögðum orðum, ástleysi og ást.“ Þannig var skáldsagan Gata mæðranna kynnt af Forlaginu fyrir síðustu jól. Höfundurinn er þrautreyndur skáldsagnahöfundur og hún heitir ...?

7.   Undir hvaða nafni var Karol Wojtyla þekktastur?

8.   Heitkona skáldsins, hún Jarþrúður Jónsdóttir — hvar kemur hún við sögu?

9.   Hvað þýðir orðið kreml?

10.   Hvaða mánuður að norrænu tímatali er nýbyrjaður núna?

***

Síðari aukaspurning:

Hver er þessi karl?

***

Svör við aðalspurningum:

1.   Eggert Þorleifsson.

2.   Rúmenía.

3.   Hin samkynhneigða forngríska skáldkona Saffó var frá Lesbos. Hér verður að nefna Saffó á nafn.

4.   Kína.

5.   Frakklandi.

6.   Kristín Marja Baldursdóttir.

7.   Jóhannes Páll II.

8.   Í Heimsljósi (eftir Halldór Laxmess).

9.   Virki.

10.   Góa.

***

Svör við aukaspurningum:

Á efri myndinni er Megan Markle, sem nú kallast stundum hertogaynja af Sussex.

Megan og eiginmaður hennar, Harry

Á neðri myndinni er Reinhard Heydrich.

***

Og svo hlekkurinn á þraut gærdagsins.