Britney Spears er á allra vörum þessa dag­ana í kjöl­far nýju heim­ilda­mynd­ar­innar Framing Britney Spears, sem fram­leidd er af New York Times. Myndin rekur ris og fall Britney í linsu fjöl­miðla og augum heims­byggðar fram að stærsta vendi­punkt­inum í lífi hennar, þegar hún var svipt sjálf­ræði aðeins 26 ára að aldri. Faðir hennar, sem vann á þeim tíma við veislu­þjón­ustu, tók við völd­unum yfir lífi hennar og fjár­ræði yfir stór­veld­inu sem hún hafði byggt.

Markaðsvöruvæðing Lólítunnar

Fyrsta plata Britney Spears, ...Baby One More Time, kom út árið 1999 og topp­aði fljót­lega vin­sælda­lista um allan heim. Platan sam­an­stóð að mestu af ang­ur­værum og örvænt­ing­ar­fullum dæg­ur­lögum um ást, sam­bands­slit og eft­ir­sjá. Leið hinnar sautján ára Britney upp á stjörnu­him­in­inn var greið og skjót, en líf tán­ings­ins tók drastískum breyt­ingum í kjöl­farið. Britney var orðin opin­ber per­sóna, hags­muna­ein­ing fjöl­miðla, stór­fyr­ir­tækja og eigin for­eldra.

Titillag plöt­unnar, ...Baby One More Time, og mynd­bandið sem fylgdi því stimpl­aði hana inn sem kyn­þokka­fulla skóla­stúlku. Hún var Lolita og heim­ur­inn var Humbert Humbert. David LaChapelle mynd­aði Britney í barna­her­berg­inu hennar fyrir Rolling Stone, fáklædda og umkringda barna­leik­föngum. Það var skýrt frá fyrsta degi hvers konar menn­ing­ar­tákn hin sextán ára Britney átti að vera. 

Myndir LaChapelle stimpl­uðu Britney inn í menn­ing­ar­sög­una sem ákveð­inn hug­mynda­fræði­legan ómögu­leika. Rétt eins og í Lolitu eftir Nabokov var henni teflt fram sem báðum pólum af tví­hyggju kven­leik­ans; hún var barn­ung, hrein og tær, en í senn kyn­ferð­is­leg og kyn­þokka­full vera. Skila­boðin voru skýr. Menn­ing­ar­leg þrá­hyggja fyrir hinni barn­ungu Britney Spears var hafin. Hún var skærasta stjarna alda­mót­anna. Karlmenn þurftu ekki að skamm­ast sín fyrir að girn­ast hana. Konur áttu að vera hún. Þetta er þröngur vegur að feta fyrir allra augum. Almenn­ings­á­litið er við­kvæmt og brigðult, frægðin tví­eggja sverð. Ímynd Britney sem stór­stjörnu sáði fræjum eyði­legg­ingar hennar. Heim­ur­inn var hug­fang­inn, en beið í senn eftir því að hún myndi mis­stíga sig. 

Ímyndin innibar eyðilegginguna 

Stefna ofur­kyn­ferð­is­legrar vöru­væð­ingar Britney Spears hélt áfram í næstu plötu hennar, Oops!... I did it again, sem kom út árið 2000. Tit­il­lagið er eins og óður til menn­ing­ar­innar og sam­fé­lags­ins sem hafði kyn­gert hana frá bernsku. Hún gengur inn í hlut­verk kyn­þokka­fullrar geim­veru sem tælir menn að gamni sínu. „Oops, you think I'm in love. That I'm sent from above. I'm not that innocent.“ Hún axlar ábyrgð á eigin kyn­gerv­ingu og fríar okkur henni um leið.

Mark­aðsvæð­ing  Britney Spears krafð­ist þess að báðum pólum menn­ing­ar­legrar tví­hyggju­and­stæðu kven­leik­ans væri pakkað saman í einni ung­lings­stúlku. Britney var hlut­gerð og mark­aðs­vöru­vædd sem kyn­ferð­is­leg vera en í senn kröfð­ust menn­ing­ar­legar afstæður þess að hún væri óspjölluð meyja, hin full­komna fyr­ir­mynd fyrir allar stúlkur í hinum vest­ræna heimi. Það er ef til vill vegna þessa hug­mynda­fræði­lega ómögu­leika að heim­ur­inn beið eftir því að Britney myndi falla. Þver­sögnin gat ekki lifað í sam­lyndi við sjálfa sig til lengri tíma. 

Mynd: Shutterstock

Almenningsálitið snýst gegn Britney

Ofur­fjöl­miðluð sam­bands­slit Britney og Justin Tim­berlake voru upp­hafið af hruni orð­spors hennar. Tón­list­ar­mynd­band Tim­berlake stjórn­aði narra­tívunni sem var borin ofan í almenn­ing. Það mál­aði hana sem svikulan kven­djöful sem traðk­aði á hjartaknús­ar­anum. Í fjöl­miðlum full­yrti hann að hún væri ekki óspjölluð meyja. Hann var ekki aðeins búinn með hana, heldur hafði hún haldið fram­hjá honum. For­sendur ímyndar hennar voru brostnar. Britney var orðin drusla.

Fjöl­miðlar urðu sífellt óvægn­ari í garð Britney og hún byrj­aði að brotna undan álag­inu. Slúð­ur­blöð lögðu fúlgur fjár undir til að fá ljós­myndir sem sýndu hana í slæmu ljósi. Eftir röð fjöl­miðl­aðra áfalla var Britney svipt for­ræði yfir börn­unum sínum. Hún var nauð­ung­ar­vi­stuð á geð­deild og missti að lokum sjálf­ræði. Hún er 39 ára gömul og ósjálf­ráða, en Free Britney-hreyf­ingin berst fyrir frelsi hennar.