Þessi grein birtist upphaflega í Stundinni fyrir meira en 3 árum.

Namibíski lögmaðurinn í Samherjamálinu: Tilraun „til að ráða mig af dögum“

Namib­íski lög­mað­ur­inn Marén de Klerk býr að sögn yf­ir upp­lýs­ing­um sem sýna að for­seti Namib­íu hafi skipu­lagt greiðsl­ur frá fyr­ir­tækj­um eins og Sam­herja til Swapo-flokks­ins til að flokk­ur­inn gæti hald­ið völd­um. Hann seg­ir að líf sitt sé í rúst vegna mistaka og að hann vilji hjálpa til við rann­sókn Sam­herja­máls­ins.

Namibíski lögmaðurinn í Samherjamálinu: Tilraun „til að ráða mig af dögum“
Segir líf sitt í rúst Namibíski lögmaðurinn Marén de Klerk segir líf sitt vera í rúst út af aðkomu sinni að viðskiptunum sem nú eru til rannsóknar í Namibíu.

Namibíski lögmaðurinn, Marén de Klerk, segir að gerð hafi verið tilraun til að ræna honum og jafnvel ráða hann af dögum eða valda honum skaða eftir að hann flúði Namibíu í kjölfarið á því að Samherjamálið kom upp þar í landi í nóvember 2019. De Klerk segist í yfirlýsingu sem hann sendi namibískum yfirvöldum í apríl síðastliðinn hafa unnið fyrir tvo af sakborningunum í málinu, þá James Hatuikulipi og Sacky Shangala, við að millifæra peninga í félaganetinu sem þeir settu upp til að taka við og miðla greiðslum, frá meðal annars Samherja.

Lögmaðurinn sagði að James og Sacky hefðu sagt við hann að þeir ynnu að undirlagi forseta Namibíu, Hage Geingob. De Klerk heldur því fram að fjármunirnir hafi að hluta til runnið til Swapo-flokksins, ráðandi valdaflokks í landinu sem alltaf hefur fengið meirihluta í kosningum í landinu.

Í yfirlýsingunni segir de Klerk að vegna vitnisburðar síns í málinu þá óttist hann um líf sitt: „Þegar ég lá á sjúkrahúsi í Suður-Afríku þann 14. febrúar 2020 var gerð tilraun til að ræna mér eða, eftir atvikum, að ráða mig af dögum eða valda mér skaða. […] Ég óttast um velferð mína og eiginkonu minnar,“ segir hann í yfirlýsingu sinni. 

Ásökun de Klerks virðist beinast að namibískum aðilum sem telja vitnisburð hans í málinu geta skaðað valdamikla aðila í landinu. 

Yfirlýsing de KlerksYfirlýsing de Klerks er 477 blaðsíður og hefur hún verið til umfjöllunar í namibískum fjölmiðlum síðustu daga. Hér sést fyrsta síðan.

Málið stækkar og ný nöfn koma fram

De Klerk er því að segja að þar sem hann búi yfir upplýsingum sem sýni aðkomu háttsettasta ráðamanns Namibíu, forsetans Hage Geingob, að málinu þá séu líkur á því að líf hans geti verið í hættu. Í upphaflegum umfjöllunum Kveiks, Stundarinnar og Al-Jazeera um málið í nóvember 2019, á grundvelli gagna frá Wikileaks, var ekki fjallað um þessa meintu aðkomu Geingob að málinu. Enda kemur nafn Geingobs ekki fram í þeim gögnum sem undirbyggðu málið þó svo sakborningarnir í málinu sem unnu með Samherja komi úr Swapo-flokknum. Þá bendir ekkert til beinna samskipta Samherja og Geingobs en fyrir liggur að Samherji átti í beinum samskiptum ítrekað við sjávarútvegsráðherra landsins, Bernhard Esau. 

Þá nefnir de Klerk einnig namibíska kaupsýslumanninn Adrian Jacobus Louw til sögunnar og segir hann í yfirlýsingunni að hann hafi unnið fyrir hann sem lögmaður frá árinu 2014. Louw hafi, með sams konar hætti og Samherji gerði, komið á samstarfsverkefni í sjávarútvegi í Namibíu með aðstoð Sacky Shangala og James Hatuikalipi árið 2016. Komið var á samstarfi á milli ríkisfyrirtækisins Fiscor, þar sem James var stjórnarformaður og sem Samherji fékk einnig kvóta frá, og fyrirtækis sem síðar fékk nafnið Seaflower. Tilgangurinn með þessu samstarfsverkefni var að koma kvóta til kaupsýslumannsins Louw sem hann hefði annars ekki komist yfir. 

Orðrétt segir de Klerk um þetta: „Fyrir mér var það ljóst að væntingar Louw voru þær að hann fengi slíka sérmeðferð að honum yrði tryggðir fiskveiðikvótar án þess þó að hann þyrfti að keppa við aðra um þá. Shangala og sjávarútvegsráðherrann áttu að tryggja það í krafti opinberra embætta sinna að hann fengi fiskveiðikvóta sem hann hefði annars ekki komist yfir.“

Fyrir þjónustu sína átti de Klerk að fá greiðslur sem líktust „símanúmerum“ eins og það er orðað í yfirlýsingu hans. „Ég var bergnuminn af því hvernig þetta tækifæri gæti breytt lífi mínu til hins betra, sérstaklega þar sem tekjumöguleikar mínir höfðu dregist saman sökum þess að ég var ekki tengdur Swapo-flokknum, auk þess sem það var gott að stunda viðskipti með manni eins og Louw.“

Talaði við SolbergÍ fyrra vakti athygli þegar Hage Geingob, forseti Namibíu, þakkaði forsætisráðherra Noregs, Ernu Solberg, við hjálpina við rannsókn Samherjamálsins. Ef de Klerk segir rétt frá er Geingob sjálfur viðriðinn það.

Samherjasagan endurtekur sig

Í yfirlýsingunni teiknar de Klerk því upp atburðarás sem er svipuð því sem Jóhannes Stefánsson, uppljóstrari í Samherjamálinu í Namibíu, hefur teiknað upp hvað varðar íslensku útgerðina. Tilgangurinn var meðal annars að fjármagna Swapo-flokkinn.

Namibíski athafnamaðurinn Louw er í hlutverki Samherja í þessari sögu, James og Sacky gegna svipuðum hlutverkum og í sögunni af Samherja, de Klerk verður á endanum eins konar uppljóstrari með sams konar hætti og Jóhannes eftir að hafa tekið virkan þátt í fléttunum og fyrirtækin sem eru notuð eru að hluta til þau sömu og nefnd hafa verið í rannsókn Samherjamálsins. Meðal annars nefnir de Klerk félögin Otuafika Logistics og JTH Trading sem félög sem hann greiddi peninga til en þau tóku einnig við peningum í fléttunum í þeim anga málsins sem snertir Samherja. 

Um aðkomu Hage Geingob að málinu segir de Klerk meðal annars: „Shangala sagði mér að „stjórinn“ hefði skipað Hatuikulipi sem efnahagsráðgjafa sinn til að teikna upp kerfi til að taka við þessum fjárframlögum.“

„Ég fullyrði að það séu prima facie sönnunargögn sem sem sýni það að namibískir embættismenn muni gera allt sem þeir geta til að þagga niður í mér.
Marén de Klerk

Peningar til að halda völdum

Myndin sem de Klerk dregur upp er því af að Swapo-flokkurinn hafi, meðal annars með aðstoð Sacky og James en á endanum fyrir til stuðlan Hage Geingob forseta, veitt fyrirtækjum eins og Seaflower og Samherja aðgang að fiskveiðiauðlindum landsins gegn því að fyrirtækin greiddu þeim peninga leynilega og að þessir peningar hafi svo verið notaðir til aðstoða Swapo-flokkinn við að halda völdum í landinu.

Ef þetta er rétt nær spillingin í málinu upp til æðsta pólitíska valdhafa Namibíu og skýrir það hræðslu de Klerk við snúa aftur til Namibíu. Þess vegna vill hann halda sig í Suður-Afríku líkt og hann ræðir á síðustu blaðsíðu yfirlýsingar sinnar: „Ég fullyrði að það séu prima facie sönnunargögn sem sem sýni það að namibískir embættismenn muni gera allt sem þeir geta til að þagga niður í mér. Ég lifi nú þegar við afskipti, hótanir og áreiti frá þeim. Ég óttast um líf mitt, eiginkonu og barna. Þess vegna tilgreini ég ekki dvalarstað minn,“ skrifar de Klerk og undirstrikar að hann muni ekki yfirgefa Suður-Afríku vegna þessa.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Samherjamálið

Hluthafar Samherja taka út milljarð í arð eftir uppskiptingu félagsins
FréttirSamherjamálið

Hlut­haf­ar Sam­herja taka út millj­arð í arð eft­ir upp­skipt­ingu fé­lags­ins

Veru­leg­ar breyt­ing­ar voru gerð­ar á upp­bygg­ingu út­gerð­arris­ans Sam­herja í fyrra þeg­ar fjár­fest­ing­ar­starf­sem­in var að­skil­in frá út­gerð­ar­rekstri með stofn­un eign­ar­halds­fé­lags­ins Látra­fjalla ehf. Lík­legt er að eig­end­ur Sam­herja ætli sér einnig að færa út­gerð­ar­fé­lag­ið inn í eign­ar­halds­fé­lag­ið Látra­fjöll en skatta­leg­ar ástæð­ur geta leg­ið þar að baki.
Almenningshlutafélag í stórri eigu Samherja kaupir í sölufyrirtæki Samherja
FréttirSamherjamálið

Al­menn­ings­hluta­fé­lag í stórri eigu Sam­herja kaup­ir í sölu­fyr­ir­tæki Sam­herja

Þor­steinn Már Bald­vins­son, for­stjóri Sam­herja og stjórn­ar­formað­ur Síld­ar­vinnsl­unn­ar, vék sæti þeg­ar al­menn­ings­hluta­fé­lag­ið ákvað að kaupa hluta­bréf í sölu­fyr­ir­tæki Sam­herja af út­gerð­inni. Síld­ar­vinnsl­an ákvað einnig að kaupa hluta­bréf af fyr­ir­tæki í eigu Þor­steins Más og Kristjáns Vil­helms­son­ar fyr­ir rúm­lega 2 millj­arða króna.
„Þetta eru glæpamenn og hegða sér eftir því“
ViðtalSamherjaskjölin

„Þetta eru glæpa­menn og hegða sér eft­ir því“

Jó­hann­es Stef­áns­son, upp­ljóstr­ari í Sam­herja­mál­inu, er sátt­ur við gang rann­sókn­ar­inn­ar hér á landi og seg­ir að fátt geti kom­ið í veg fyr­ir að mál­ið endi með dómi. Hann gagn­rýn­ir þó að­gerð­ar­leysi yf­ir­valda við því þeg­ar Sam­herja­menn hafa áreitt, njósn­að um eða reynt að hræða hann frá því að bera vitni. Fátt í við­brögð­um Sam­herja­fólks hafi þó kom­ið hon­um á óvart, enda fái þau að ganga mun lengra en öðr­um lið­ist.
Skattrannsókn á Samherja snýst um hundruð milljóna króna
FréttirSamherjaskjölin í 1001 nótt

Skatt­rann­sókn á Sam­herja snýst um hundruð millj­óna króna

Skatt­rann­sókn, sem hófst í kjöl­far upp­ljóstr­ana um starfs­hætti Sam­herja í Namib­íu, hef­ur stað­ið frá árs­lok­um 2019. Sam­kvæmt heim­ild­um Stund­ar­inn­ar telja skatta­yf­ir­völd að fyr­ir­tæk­ið hafi kom­ið sér und­an því að greiða skatta í stór­um stíl; svo nem­ur hundruð­um millj­óna króna. Skúffu­fé­lag á Má­ritíus sem stofn­að var fyr­ir milli­göngu ís­lensks lög­manns og fé­lag á Mars­hall-eyj­um, sem for­stjóri Sam­herja þver­tók fyr­ir að til­heyrði Sam­herja, eru í skotlínu skatts­ins.
Færeyskur ráðherra krafinn svara um Samherjarannsókn
FréttirSamherjaskjölin

Fær­eysk­ur ráð­herra kraf­inn svara um Sam­herj­a­rann­sókn

Högni Hoy­dal, formað­ur Þjóð­veld­is­flokks­ins fær­eyska, hef­ur í fær­eyska þing­inu ósk­að eft­ir svör­um við því hvað líði rann­sókn lög­reglu á meint­um skatta­laga­brot­um Sam­herja í Fær­eyj­um. Sam­herji end­ur­greiddi 340 millj­ón­ir króna til fær­eyska Skatts­ins, sem vís­aði mál­inu til lög­reglu. Síð­an hef­ur lít­ið af því frést.
Félag Samherja sem átti útgerðina í Namibíu seldi kvóta sinn á Íslandi
FréttirSamherjamálið

Fé­lag Sam­herja sem átti út­gerð­ina í Namib­íu seldi kvóta sinn á Ís­landi

Eign­ar­halds­fé­lag­ið sem Sam­herji not­aði til að halda ut­an um rekst­ur sinn í Namib­íu seldi fisk­veiðikvóta sinn á Ís­landi til ís­lensks dótt­ur­fé­lags Sam­herja ár­ið 2020. Þetta fyr­ir­tæki, Sæ­ból fjár­fest­ing­ar­fé­lag, var í 28. sæti yf­ir stærstu kvóta­eig­end­ur á Ís­landi um vor­ið 2019. Í árs­reikn­ingi fé­lags­ins kem­ur fram hvernig reynt hef­ur ver­ið að skera á tengsl þess við Ís­land í kjöl­far Namib­íu­máls­ins.

Mest lesið

Friðrik keypti varðskip gegnum Ríkiskaup og græddi 40 milljónir við söluna
2
Fréttir

Frið­rik keypti varð­skip gegn­um Rík­is­kaup og græddi 40 millj­ón­ir við söl­una

Frið­rik Arn­gríms­son, fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóri LÍÚ, sem heit­ir SFS í dag, keypti tvö varð­skip af ís­lenska rík­inu eft­ir út­boð hjá Rík­is­kaup­um og seldi þau til Tyrk­lands fyr­ir tæp­lega 40 millj­ón­um krón­um meira en hann greiddi fyr­ir þau. Hann var á sama tíma formað­ur nefnd­ar sem starf­aði með Rík­is­kaup­um um smíði nýs rann­sókna­skips fyr­ir Haf­rann­sókna­stofn­un.
Frumvarp sem á að breyta menntakerfinu eins og við þekkjum það í dag
6
Fréttir

Frum­varp sem á að breyta mennta­kerf­inu eins og við þekkj­um það í dag

Mennta- og barna­mála­ráð­herra hef­ur lagt fram frum­varp um inn­gild­andi mennt­un. Á það að tryggja öll­um jöfn tæki­færi inn­an mennta­kerf­is­ins og taka bet­ur ut­an um skól­ana sjálfa. „Oft á tíð­um eru það ekki endi­lega dýr­ustu og þyngstu lausn­irn­ar sem þarf ef við ná­um að koma miklu fyrr inn. Bæði með breyttri nálg­un á við­fangs­efn­ið en líka með því að að­lag­ast því sem við er­um að gera.“

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Unglingsstúlku í strætó hótað nauðgun og morði - „Allir heyrðu og sáu en enginn gerði neitt“
3
Fréttir

Ung­lings­stúlku í strætó hót­að nauðg­un og morði - „All­ir heyrðu og sáu en eng­inn gerði neitt“

Sex strák­ar sögðu við 14 ára stúlku í strætó að þeir ætl­uðu að nauðga henni og mömmu henn­ar og síð­an myndu þeir drepa þær báð­ar. Stúlk­an varð dauð­hrædd og þor­ir ekki aft­ur í strætó. Fram­kvæmda­stjóri Strætó seg­ir vagn­stjóra hafa átt að bregð­ast harð­ar við. Móð­ir­in kall­ar eft­ir því að al­menn­ing­ur láti sig ör­yggi sam­ferða­manna sinna varða.
Þorsteinn Már og Helga eiga rúmlega 71 milljarð og skulda nánast ekki neitt
5
Greining

Þor­steinn Már og Helga eiga rúm­lega 71 millj­arð og skulda nán­ast ekki neitt

Mikl­ar breyt­ing­ar hafa ver­ið gerð­ar á Sam­herja­sam­stæð­unni á síð­ustu ár­um og eign­ar­hald á henni að stóru leyti fært yf­ir til barna stofn­enda fyr­ir­tæk­is­ins. Fé­lag í eigu barna Þor­steins Más Bald­vins­son­ar sem fékk selj­endalán frá for­eldr­um sín­um til að kaupa hlut þeirra í Sam­herja hef­ur ein­ung­is greitt vexti af lán­inu og hagn­ast alls um 16 millj­arða króna á þrem­ur ár­um.
Leggjast hart gegn nýrri smágreiðslulausn sem gæti sparað heimilum milljarða
7
Greining

Leggj­ast hart gegn nýrri smá­greiðslu­lausn sem gæti spar­að heim­il­um millj­arða

Sam­tök fjár­mála­fyr­ir­tækja segja að frum­varp sem mun gera Seðla­bank­an­um kleift að koma á fót inn­lendri smá­greiðslumiðl­un geri „ráð fyr­ir óvenju­legu inn­gripi í rekst­ur fyr­ir­tækja á sam­keppn­ismark­aði“. Heim­ili lands­ins greiddu alls 37 millj­arða króna í bein og óbein þjón­ustu­gjöld vegna notk­un­ar á greiðslu­kort­um á ár­inu 2022.
Friðrik keypti varðskip gegnum Ríkiskaup og græddi 40 milljónir við söluna
9
Fréttir

Frið­rik keypti varð­skip gegn­um Rík­is­kaup og græddi 40 millj­ón­ir við söl­una

Frið­rik Arn­gríms­son, fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóri LÍÚ, sem heit­ir SFS í dag, keypti tvö varð­skip af ís­lenska rík­inu eft­ir út­boð hjá Rík­is­kaup­um og seldi þau til Tyrk­lands fyr­ir tæp­lega 40 millj­ón­um krón­um meira en hann greiddi fyr­ir þau. Hann var á sama tíma formað­ur nefnd­ar sem starf­aði með Rík­is­kaup­um um smíði nýs rann­sókna­skips fyr­ir Haf­rann­sókna­stofn­un.

Mest lesið í mánuðinum

Uppsagnir á Sóltúni eftir tveggja milljarða útgreiðslu: „Það er gríðarlega þungbær ákvörðun“
2
FréttirEinkarekstur í heilbrigðiskerfinu

Upp­sagn­ir á Sól­túni eft­ir tveggja millj­arða út­greiðslu: „Það er gríð­ar­lega þung­bær ákvörð­un“

Einka­rekna hjúkr­un­ar­heim­il­ið Sól­tún hef­ur stað­ið fyr­ir upp­sögn­um síð­ustu vik­urn­ar til að laga rekst­ur­inn sem sagð­ur er ganga illa. Sam­hliða hafa eig­end­ur Sól­tún stað­ið í fast­eigna­við­skipt­um í gegn­um rekstr­ar­fé­lag­ið og tek­ið há­ar fjár­hæð­ir út úr því. Fyrr­ver­andi og nú­ver­andi starfs­menn gagn­rýna stjórn­end­ur Sól­túns fyr­ir upp­sagn­irn­ar.
Móðir Marks heitins: „Þetta er í raun og veru léttir“
3
Úttekt

Móð­ir Marks heit­ins: „Þetta er í raun og veru létt­ir“

Mark Gunn­ar Roberts lést á Þor­láks­messu. Nokkr­um dög­um áð­ur hafði hann fund­ist með­vit­und­ar­laus í fanga­klefa sín­um á Hólms­heiði. Mark ólst upp við drykkju og of­beldi föð­ur síns og ára­tug­um sam­an reyndi móð­ir hans að fá hjálp fyr­ir son sinn, sagði hann „hættu­leg­an án lyfja­gjaf­ar“, en án ár­ang­urs. Síð­ustu ár átti Mark ekki í nein hús að venda önn­ur en neyð­ar­skýli fyr­ir heim­il­is­lausa eða fang­elsi.
Aðstandendur íbúa á Sóltúni beðnir um að þrífa: „Þarna blöskraði mér gjörsamlega“
5
FréttirEinkarekstur í heilbrigðiskerfinu

Að­stand­end­ur íbúa á Sól­túni beðn­ir um að þrífa: „Þarna blöskr­aði mér gjör­sam­lega“

Stjórn­end­ur hjúkr­un­ar­heim­il­is­ins Sól­túns báðu að­stand­end­ur íbúa að hjálpa til við þrif með eig­in tusk­um og hreinsi­efn­um ár­ið 2022. Það var eft­ir að eig­end­urn­ir seldu fast­eign hjúkr­un­ar­fé­lags­ins fyr­ir 3,8 millj­arða, leigðu hús­næð­ið af kaup­and­an­um, greiddu sér 2 millj­arða út úr fé­lag­inu og fóru svo í nið­ur­skurð á þjón­ust­unni. Að­stand­end­ur og starfs­fólk lýsa reynslu sinni af starf­sem­inni og þjón­ustu við gamla fólk­ið.
Unglingsstúlku í strætó hótað nauðgun og morði - „Allir heyrðu og sáu en enginn gerði neitt“
7
Fréttir

Ung­lings­stúlku í strætó hót­að nauðg­un og morði - „All­ir heyrðu og sáu en eng­inn gerði neitt“

Sex strák­ar sögðu við 14 ára stúlku í strætó að þeir ætl­uðu að nauðga henni og mömmu henn­ar og síð­an myndu þeir drepa þær báð­ar. Stúlk­an varð dauð­hrædd og þor­ir ekki aft­ur í strætó. Fram­kvæmda­stjóri Strætó seg­ir vagn­stjóra hafa átt að bregð­ast harð­ar við. Móð­ir­in kall­ar eft­ir því að al­menn­ing­ur láti sig ör­yggi sam­ferða­manna sinna varða.
Ferðasagan: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóðlátan Hafnarfjörð
9
Viðtal

Ferða­sag­an: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóð­lát­an Hafn­ar­fjörð

Fyr­ir ör­fá­um vik­um bjuggu Abeer Herzallah og dæt­ur henn­ar þrjár í tjaldi í Rafah. Há­vað­inn í sprengj­um var orð­inn al­vana­leg­ur og þeim fannst dauð­inn nálg­ast. Svo breytt­ist allt við skila­boð­in: „Þið er­uð komn­ar með leyfi til að fara héð­an.“ Það var kom­inn tími á ferða­lag til Ís­lands, til eig­in­manns­ins sem Abeer hafði ekki hitt í tvö ár.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár