Þessi grein birtist upphaflega í Stundinni fyrir meira en 2 árum.

Félag Samherja sem átti útgerðina í Namibíu seldi kvóta sinn á Íslandi

Eign­ar­halds­fé­lag­ið sem Sam­herji not­aði til að halda ut­an um rekst­ur sinn í Namib­íu seldi fisk­veiðikvóta sinn á Ís­landi til ís­lensks dótt­ur­fé­lags Sam­herja ár­ið 2020. Þetta fyr­ir­tæki, Sæ­ból fjár­fest­ing­ar­fé­lag, var í 28. sæti yf­ir stærstu kvóta­eig­end­ur á Ís­landi um vor­ið 2019. Í árs­reikn­ingi fé­lags­ins kem­ur fram hvernig reynt hef­ur ver­ið að skera á tengsl þess við Ís­land í kjöl­far Namib­íu­máls­ins.

Félag Samherja sem átti útgerðina í Namibíu seldi kvóta sinn á Íslandi
Á ekki lengur kvótann Félagið sem Samherji hefur notað til að halda utan um rekstur félagsins í Namibíu hefur selt fiskveiðikvóta sinn á Íslandi. Félagið var í 28. sæti yfir stærstu kvótaeigendur á Íslandi árið 2019. Þorsteinn Már Baldvinsson er forstjóri Samherja. Mynd: Davíð Þór

Sæból fjárfestingarfélag, sem hélt utan um rekstur íslenska útgerðarfélagsins Samherja í Namibíu, seldi fiskveiðikvóta sinn á Íslandi til annars félags í Samherjastæðunni árið 2020. Sæból var um mitt ár í 28. sæti yfir stærstu kvótaeigendur á Íslandi með tæplega 3.200 tonn, í þorski og grálúðu. Um var að ræða 0,75 prósent af heildarkvótanum við Ísland. Nú er félagið hins vegar ekki lengur kvótaeigandi hér á landi. Dótturfélag Samherja, Útgerðarfélag Akureyringa, keypti þennan kvóta félagsins fyrir tæplega 13,1 milljón dollara árið 2020 eða sem nemur rúmlega 1.664 milljónum króna.

Sæból, sem áður hét Polaris Seafood, hafði fyrir þetta haldið á verulegum aflaheimildum við Ísland fyrir Samherja um margra ára skeið.

Þetta sama félag hélt svo meðal annars utan um eignarhluti Samherja í annarri Afríkuútgerð, Kötlu Seafood sem veiddi aðallega í Marokkó og Máritaníu fram til ársins 2013. Sæból á tvö dótturfélög á Kýpur, Esju Seafood og Esju Shipping, sem saman áttu eignir upp á tæplega 150 milljónir dollara í árslok 2020, eða 19 milljarða króna í árslok 2020, samkvæmt ársreikningi Sæbóls.

„Mikilvægir hagsmunaaðilar sem félagið á í samskiptum við, bankar, birgjar og stórir viðskiptavinir hafa haldið tryggð við félagið“
Úr ársreikningi Sæból fjárfestingarfélags

Um söluna á kvótanum til Útgerðarfélags Akureyringa segir í ársreikningnum: „Félagið seldi rekstrarfjármuni sína í árslok 2020 til Útgerðarfélags Akureyringa ehf., sem er dótturfélag Samherja hf.“ Með rekstrarfjármunum er átt við aflaheimildir, kvóta.

Samhliða því að Sæból seldi kvóta sinn á Íslandi til annars Samherjafélags þá hætti eignarhald þess að vera á hendi íslensks félags. Í upphafi árs var félagið í eigu Samherja Holding ehf., sem meðal annars á hlutabréf Samherjasamstæðunnar í Eimskipafélagi Íslands, en í lok árs var félagið komið í hendur fyrirtækis í Hollandi sem heitir Alda Seafood Holding BV.  Stundin hefur áður greint frá flutningi eigna í samstæðu Samherja til Hollands. 

Félagið til rannsóknar frá árinu 2019

Rekstur Samherja í Namibíu hefur verið til rannsóknar hjá namibískum og íslenskum yfirvöldum frá því í lok árs 2019 eftir að greint var frá mútugreiðslum útgerðarinnar til áhrifamanna í Namibíu í Kveik, Stundinni, Wikileaks og Al Jazeera. Í ársreikningi Sæbóls fjárfestingarfélags kemur fram, líkt og raunar áður hefur verið sagt frá opinberlega ítrekað, að Samherji hafi lagt reksturinn í Namibíu af eftir að greint var frá þessum upplýsingum.

Lítið hefur spurst út um gang rannsóknarinnar á Íslandi en Stundin hefur áður greint frá yfirheyrslum á hendur nokkrum starfsmönnum og fyrrverandi starfsmönnum Samherja. Eftir því sem næst verður komist er rannsóknin í fullum gangi en COVID-19 faraldurinn hægði á henni, meðal annars vegna örðugleika á samskiptum og samvinnu við yfirvöld í Namibíu. 

Tala ennþá um „ásakanir" JóhannesarSamherji stillir rannsókn Namibíumálsins upp þannig að um sé að ræða „ásakanir" Jóhannesar Stefánssonar.

Um rannsóknina og þessa aflögðu starfsemi segir í ársreikningi Sæbóls: „Í október 2019 sakaði fyrrverandi starfsmaður erlends dótturfélags Samherja Holding [Jóhannes Stefánsson] félagið og starfsmenn samstæðunnar um lögbrot. Félagið tók þessar ásakanir alvarlega og réð stjórn félagsins strax til sín alþjóðlegu lögmannstofuna Wikborg Rein til að framkvæma ítarlega rannsókn á starfsemi dótturfélaga sem tengdust starfseminni í Namibíu.

Rannsókn Wikborg Rein var mjög yfirgripsmikil og voru niðurstöður hennar kynntar stjórn félagsins í júlí 2020. Ásakanirnar eru til rannsóknar hjá yfirvöldum í Namibíu og á Íslandi en ekki hefur verið höfðað mál á hendur félaginu. Félagið hefur mótmælt öllum ásökunum um lögbrot og gert grein fyrir sjónarmiðum sínum opinberlega. Það hefur fjallað ítarlega um hvað fór úrskeiðis í rekstrinum í Namibíu og hvers vegna. Gripið hefur verið til víðtækra ráðstafana til að koma í veg fyrir að slík atvik geti hent á ný. Mikilvægir hagsmunaaðilar sem félagið á í samskiptum við, bankar, birgjar og stórir viðskiptavinir hafa haldið tryggð við félagið. Starfsemi dótturfélaga í Namibíu var lögð niður í árslok 2019 og hefur verið lögð áhersla á að dótturfélög í landinu muni uppfylla skyldur gagnvart namibískum yfirvöldum.“

Eitt af því sem er áhugavert við þessi orð um að „mikilvægir hagsmunaðilar“ hafi haldið tryggð við félagið er að þau eru ekki alveg sönn. Eins og greint var frá í fjölmiðlum hætti meðal annars DNB-bankinn norski að þjónusta Samherja í kjölfar Namibíumálsins auk þess sem fyrirtækið skipti um endurskoðanda hér á landi. 

Kröfur í Nambibíu og Færeyjum

Í ársreikningi Sæbóls er einnig fjallað um það að stjórnvöld í Namibíu og Færeyjum hafi gert kröfur á hendur namibískum félögum Samherja sem lögð hafa verið niður í kjölfar Namibíumálsins. Um er að ræða kröfur vegna ætlaðra vangreiddra skatta meðal annars en í Namibíumálinu var meðal annars greint frá notkun Samherja á félagi í skattaskjólinu Máritíus. Þá er einnig greint frá skattrannsókn færeyskra yfirvalda á Samherja vegna vangreiddra skatta af launum áhafna útgerðarinnar þar í landi. 

Um þessi tvö mál segir í ársreikningnum:  „Stjórnvöld í Namibíu hafa stofnað til nokkurra skatta- og annarra lögfræðilegra krafna á hendur namibískum dótturfélögum samstæðunnar. Þar á meðal er mögulegt endurmat á skattgreiðslum að fjárhæð 318 milljónum Namibíudala (22 millj. Bandaríkjadala). Niðurstöðu þess og tengdum málskostnaði er ekki hægt að áætla með nægilegri vissu. Stjórnendur fyrirtækisins hafa mótmælt þessum kröfum. Samherji hf., hefur greitt fyrir hönd Sp/f Tindhólms, dótturfélags Sæbóls fjárfestingafélags ehf., samtals um 17 milljónir danskra króna til færeyskra skattyfirvalda vegna óvissu um gildi skattfrelsis fyrir ákveðna áhafnarmeðlimi. Skattyfirvöld í Færeyjum hafa tilkynnt dótturfélagið Sp/F Tindhólm til lögreglu. Málið snýst um tilkynningu til færeyskra yfirvalda varðandi áhöfn um borð í skipum sem skráð eru í alþjóðlegri og landsskipaskrá Færeyja. Óljóst er hvort eða hvernig færeysk skattayfirvöld og lögregla munu fylgja málinu eftir.“

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Samherjamálið

Hluthafar Samherja taka út milljarð í arð eftir uppskiptingu félagsins
FréttirSamherjamálið

Hlut­haf­ar Sam­herja taka út millj­arð í arð eft­ir upp­skipt­ingu fé­lags­ins

Veru­leg­ar breyt­ing­ar voru gerð­ar á upp­bygg­ingu út­gerð­arris­ans Sam­herja í fyrra þeg­ar fjár­fest­ing­ar­starf­sem­in var að­skil­in frá út­gerð­ar­rekstri með stofn­un eign­ar­halds­fé­lags­ins Látra­fjalla ehf. Lík­legt er að eig­end­ur Sam­herja ætli sér einnig að færa út­gerð­ar­fé­lag­ið inn í eign­ar­halds­fé­lag­ið Látra­fjöll en skatta­leg­ar ástæð­ur geta leg­ið þar að baki.
Almenningshlutafélag í stórri eigu Samherja kaupir í sölufyrirtæki Samherja
FréttirSamherjamálið

Al­menn­ings­hluta­fé­lag í stórri eigu Sam­herja kaup­ir í sölu­fyr­ir­tæki Sam­herja

Þor­steinn Már Bald­vins­son, for­stjóri Sam­herja og stjórn­ar­formað­ur Síld­ar­vinnsl­unn­ar, vék sæti þeg­ar al­menn­ings­hluta­fé­lag­ið ákvað að kaupa hluta­bréf í sölu­fyr­ir­tæki Sam­herja af út­gerð­inni. Síld­ar­vinnsl­an ákvað einnig að kaupa hluta­bréf af fyr­ir­tæki í eigu Þor­steins Más og Kristjáns Vil­helms­son­ar fyr­ir rúm­lega 2 millj­arða króna.
„Þetta eru glæpamenn og hegða sér eftir því“
ViðtalSamherjaskjölin

„Þetta eru glæpa­menn og hegða sér eft­ir því“

Jó­hann­es Stef­áns­son, upp­ljóstr­ari í Sam­herja­mál­inu, er sátt­ur við gang rann­sókn­ar­inn­ar hér á landi og seg­ir að fátt geti kom­ið í veg fyr­ir að mál­ið endi með dómi. Hann gagn­rýn­ir þó að­gerð­ar­leysi yf­ir­valda við því þeg­ar Sam­herja­menn hafa áreitt, njósn­að um eða reynt að hræða hann frá því að bera vitni. Fátt í við­brögð­um Sam­herja­fólks hafi þó kom­ið hon­um á óvart, enda fái þau að ganga mun lengra en öðr­um lið­ist.
Skattrannsókn á Samherja snýst um hundruð milljóna króna
FréttirSamherjaskjölin í 1001 nótt

Skatt­rann­sókn á Sam­herja snýst um hundruð millj­óna króna

Skatt­rann­sókn, sem hófst í kjöl­far upp­ljóstr­ana um starfs­hætti Sam­herja í Namib­íu, hef­ur stað­ið frá árs­lok­um 2019. Sam­kvæmt heim­ild­um Stund­ar­inn­ar telja skatta­yf­ir­völd að fyr­ir­tæk­ið hafi kom­ið sér und­an því að greiða skatta í stór­um stíl; svo nem­ur hundruð­um millj­óna króna. Skúffu­fé­lag á Má­ritíus sem stofn­að var fyr­ir milli­göngu ís­lensks lög­manns og fé­lag á Mars­hall-eyj­um, sem for­stjóri Sam­herja þver­tók fyr­ir að til­heyrði Sam­herja, eru í skotlínu skatts­ins.
Færeyskur ráðherra krafinn svara um Samherjarannsókn
FréttirSamherjaskjölin

Fær­eysk­ur ráð­herra kraf­inn svara um Sam­herj­a­rann­sókn

Högni Hoy­dal, formað­ur Þjóð­veld­is­flokks­ins fær­eyska, hef­ur í fær­eyska þing­inu ósk­að eft­ir svör­um við því hvað líði rann­sókn lög­reglu á meint­um skatta­laga­brot­um Sam­herja í Fær­eyj­um. Sam­herji end­ur­greiddi 340 millj­ón­ir króna til fær­eyska Skatts­ins, sem vís­aði mál­inu til lög­reglu. Síð­an hef­ur lít­ið af því frést.
Þorsteinn Már segir ný gögn og vitni til staðar í Seðlabankamálinu
FréttirSamherjamálið

Þor­steinn Már seg­ir ný gögn og vitni til stað­ar í Seðla­banka­mál­inu

Þor­steinn Már Bald­vins­son, for­stjóri Sam­herja, seg­ir ný gögn liggja fyr­ir í skaða­bóta­máli sínu gegn Seðla­bank­an­um. Áfrýj­un Seðla­banka Ís­lands í máli hans var tek­in til með­ferð­ar í Lands­rétti dag en for­stjór­inn hafði bet­ur í hér­aði. „Ég held að þú hljót­ir að gera þér grein fyr­ir því að ég vil ekki tala við þig,“ sagði hann við Stund­ina í Lands­rétti í dag.

Mest lesið

Meðallaun segja ekki allt varðandi kjör fólks í landinu
5
GreiningMillistétt í molum

Með­al­laun segja ekki allt varð­andi kjör fólks í land­inu

Reglu­lega er töl­um um með­al­laun Ís­lend­inga fleygt fram í um­ræð­unni og þau gjarn­an sögð vera óvenju­há í sam­an­burði við önn­ur lönd. Í fyrra voru heild­ar­laun full­vinn­andi fólks að með­al­tali 935.000 þús­und krón­ur á mán­uði. Hins veg­ar fær flest starf­andi fólk mán­að­ar­laun sem eru lægri en þetta með­al­tal. Að ýmsu þarf að gæta þeg­ar með­al­tal­ið er rætt því hlut­fall­ið seg­ir ekki alla sög­una.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

KS kaupir Kjarnafæði – Skagfirska efnahagssvæðið orðið Norðurland allt
2
Skýring

KS kaup­ir Kjarna­fæði – Skag­firska efna­hags­svæð­ið orð­ið Norð­ur­land allt

Kaup­fé­lag Skag­firð­inga mun ekki þurfa að bera kaup sín á Kjarna­fæði und­ir Norð­lenska Sam­keppnis­eft­ir­lit­ið, eft­ir að Al­þingi und­an­skyldi fyr­ir­tæk­in sam­keppn­is­lög­um. KS fær yf­ir­burð­ar­stöðu á kjöt­mark­aði. Kjarna­fæði sam­ein­að­ist Norð­lenska fyr­ir tveim­ur ár­um með ströng­um skil­yrð­um, sem falla nú nið­ur. Verð­laus hlut­ur þing­manns, sem harð­ast barð­ist fyr­ir sam­keppn­isund­an­þág­un­um, í KN, er orð­inn millj­óna­virði.
„Það er ekkert eftir“
3
GreiningMillistétt í molum

„Það er ekk­ert eft­ir“

Þrátt fyr­ir að um helm­ing­ur hjóna­banda endi með skiln­aði virð­ist kerf­ið ekki miða við for­eldra sem vana­lega eru kall­að­ir ein­stæð­ir – en eru í þess­ari grein kall­að­ir sjálf­stæð­ir. Heim­ild­in fékk á þriðja tug þátt­tak­enda til að svara spurn­ing­um um lífs­kjör sín. Svör­in sem bár­ust kall­ast vel á við lífs­kjarak­ann­an­ir sem fram­kvæmd­ar hafa ver­ið að und­an­förnu.

Mest lesið í mánuðinum

Þau sem hafa hagnast ævintýralega á Þorpinu
1
FréttirHúsnæðismál

Þau sem hafa hagn­ast æv­in­týra­lega á Þorp­inu

Ár­ið 2021 keypti hóp­ur fjár­festa í gegn­um eign­ar­halds­fé­lag­ið Þorp­ið 6 ehf. lóð­ir og bygg­ing­ar­rétt­indi á Ár­túns­höfða í Reykja­vík fyr­ir 7,4 millj­arða króna. Fyrr á þessu ári voru lóða­rétt­ind­in seld fyr­ir ell­efu millj­arða króna án þess að nokk­uð hafi ver­ið byggt á svæð­inu. Við­skipt­in sýna vel hvernig fjár­fest­ar geta hagn­ast æv­in­týra­lega með því að kaupa og selja lóð­ir og bygg­ing­ar­rétt­indi á til­tölu­lega skömm­um tíma.
Hulduheildsali flytur inn hundruð tonna af kjöti
3
RannsóknSamkeppnisundanþága í Landbúnaði

Huldu­heild­sali flyt­ur inn hundruð tonna af kjöti

Ris­ar á ís­lensk­um kjöt­mark­aði, sem fengu í vor um­deild­ar und­an­þág­ur frá sam­keppn­is­lög­um til þess að verj­ast sam­keppni að ut­an, verða á þessu ári um­fangs­mest­ir í kjöt­inn­flutn­ingi og því keppi­naut­ar sjálfs sín. „Von­brigði,“ seg­ir formað­ur at­vinnu­vega­nefnd­ar. Um­fangs­mik­il heild­sala á hundruð­um tonna af inn­fluttu kjöti virð­ist fyrst og síð­ast leiktjald fyr­ir öfl­ug­asta hags­muna­afl­ið gegn inn­flutn­ingi land­bún­að­ar­vara.
Tvíburasystur óléttar samtímis: „Þetta er draumurinn“
4
Viðtal

Tví­bura­syst­ur ólétt­ar sam­tím­is: „Þetta er draum­ur­inn“

Tví­bur­ar, sem lík­lega eru eineggja, gengu sam­tals í gegn­um þrjú fóst­ur­lát á inn­an við ári og voru um tíma óviss­ar um að þeim tæk­ist nokk­urn tím­ann að eign­ast börn. En nú hef­ur birt til og þær eiga von á börn­um með tæp­lega tveggja mán­aða milli­bili. Gen barn­anna verða lík­lega eins lík og hálf­systkina vegna mik­illa lík­inda með genum mæðr­anna.
„Ég var bara niðurlægð“
5
Viðtal

„Ég var bara nið­ur­lægð“

Séra Agnes M. Sig­urð­ar­dótt­ir, bisk­up Ís­lands, vill skila skömm­inni til kirkju­þings þar sem hún upp­lifði nið­ur­læg­ingu eft­ir að óvissa varð uppi um lög­mæti embætt­is­gjörða henn­ar. Hún seg­ir að kirkju­þing hafi átt að greiða úr mál­inu og eyða óvissu um stöðu henn­ar. Agnes tel­ur að karl­kyns bisk­up hefði aldrei þurft að þola slíka fram­komu af hálfu kirkju­þings en hún er fyrsta kon­an sem er kjör­in bisk­up.
Running Tide og ráðherrarnir - Koma af fjöllum um eftirlitsleysið
8
FréttirRunning Tide

Runn­ing Tide og ráð­herr­arn­ir - Koma af fjöll­um um eft­ir­lits­leys­ið

Blaða­menn Heim­ild­ar­inn­ar tóku við­töl við þrjá ráð­herra um að­komu þeirra að því að Runn­ing Tide fékk leyfi stjórn­valda til starf­semi á Ís­landi. Um­hverf­is­ráð­herra sagði ein­ung­is hafa haft full­yrð­ing­ar for­svars­manna fyr­ir­tæk­is­ins fyr­ir því að starf­sem­in væri „stærsta ein­staka kol­efn­is­föng­un­ar­verk­efni í heimi“. Ut­an­rík­is­ráð­herra seg­ist ekki geta svar­að því hvort hún hafi skap­að for­dæmi sem leyfi nú að af­gangstimbri verði hent í sjó­inn í stór­um stíl.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár