Stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefnd Alþingis er að kanna mál skrif­stofu­stjór­ans í atvinnu­vega­ráðu­neyt­inu sem lét seinka birt­ingu nýrra laga um lax­eldi sum­arið 2019.  Nefndin mun senda spurn­ingar til ráðu­neyta og spyrj­ast fyrir um birt­ingar á lögum sem við­kom­andi ráð­herrar og ráðu­neyti hafa aðkomu að. Hluti nefnd­ar­manna í stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefnd var fylgj­andi því að láta kanna þetta til­tekna mál sér­stak­lega og eins að láta kanna birt­ingar laga almennt. Þetta kemur fram í tölvu­póstum frá Andrési Inga Jónssyni, nefnd­ar­manni í nefnd­inni og þing­manni utan flokka. 

Andrés Ingi sendi tölvu­póst á for­mann nefnd­ar­innar, Jón Þór Ólason, á föstu­dag­inn í síð­ustu viku eftir að Stundin hafði greint frá því að skrif­stofu­stjór­inn. Jóhann Guð­munds­son, hefði látið fresta birt­ingu nýrra laga um fisk­eldi í júlí í fyrra með vísan til hags­muna lax­eld­is­fyr­ir­tækja sem höfðu frest hjá Skipu­lags­stofnun til að skila inn gögnum til stofn­un­ar­innar. 

Stein­grímur J. Sig­fús­son, for­seti Alþingis, sagði við Stundina í gær að það væri ekki Alþingis sem stofn­unar að svara spurn­ingum um gjörðir fram­kvæmda­valds­ins og að umrædd laga­setn­ing hafi verið í eðli­legum far­vegi á þingi. Stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefnd getur hins vegar kannað málið sem ein af nefndum Alþingis.  

Furðar sig á máli JóhannsAndrés Ingi Jónsson furðar sig á máli Jóhanns Guð­munds­sonar og afskiptum atvinnu­vega­ráðu­neyt­is­ins af laga­birt­ing­unni.

Óljóst hvað Jóhanni gekk til

Jóhann bað um að nýju lögin yrðu birt eftir að lax­eld­is­fyr­ir­tækin höfðu skilað inn umræddum gögnum til stofn­un­ar­innar. Fyrir vikið giltu gömlu lögin um fisk­eldi, ekki hin nýju, um lax­eld­is­á­form þess­ara fyr­ir­tækja í Ísa­fjarð­ar­djúpi og á Aust­fjörðum. 

Ekki liggur fyrir af hverju Jóhann ákvað að láta seinka lög­unum með þessum hætti. Stundin hefur ekki náð tali af honum þrátt fyrir ítrek­aðar til­raunir. 

Atvinnu­vega­ráðu­neytið segir að Jóhann hafi átt frum­kvæði að þessu inn­gripi og að hann hafi verið einn að verki. Ráðu­neytið seg­ist hafa sent Jóhann í „ótíma­bundið leyfi“ frá störfum eftir að ráðu­neytið frétti af sím­tali hans til Stjórn­ar­tíð­inda í júlí í sumar.  Ekki liggur fyrir á hvað for­sendum Jóhann var sendur í leyfi. 

Hvort ein­hver aðili, starfs­maður ráðu­neyt­is­ins eða aðstand­andi lax­eld­is­fyr­ir­tækis, hafi beðið Jóhann um að hringja við­kom­andi sím­tal liggur ekki fyrir. 

Af hverju birtir framkvæmdavaldið lög en ekki löggjafinn?

Í tölvu­pósti Andrésar Inga til Jóns Þórs veltir hann því fyrir sér af hverju fram­kvæmda­valdið, það eru að segja ráð­herrar og ráðu­neyti þeirra, sjái um birt­ingu laga en ekki Alþingi sjálft. Áður en lög eru birt er meiri­hluti Alþingis búinn að sam­mæl­ast um þau og að þau eigi að taka gildi sem fyrst. Fram­kvæmda­valdið getur svo tafið fyrir þess­ari birt­ingu eins og gerð­ist í máli Jóhanns Guð­munds­sonar. 

„Ef út í það er farið, hvers vegna er fram­kvæmda­valdið að birta lög en ekki bara lög­gjaf­inn sjálfur?“

Orðrétt segir Andrés Ingi í tölvu­pósti sínum: „Ég vil biðja um að stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefnd skoði ferlið í kringum birt­ingu laga í Stjórn­ar­tíð­indum. Tilefnið er frétt af því að starfs­maður ANR hafi beðið Stjórn­ar­tíð­indi um að fresta birt­ingu laga á síð­asta ári (sjá Stundina). Bæði er ástæða til að skoða þetta til­tekna mál, en ekki síður að skoða kerfið almennt. Hvaða aðkomu hefur fagráðu­neyti t.d. að birt­ing­unni, þegar Alþingi er búið að sam­þykkja lögin og for­seti stað­festa þau? Ef út í það er farið, hvers vegna er fram­kvæmda­valdið að birta lög en ekki bara lög­gjaf­inn sjálfur?“

Ráðu­neytin munu svo svara spurn­ing­unum um laga­birt­ing­arnar og afskiptin af þeim. Andrés segir að mögu­legt sé að stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefnd vinni svo stutta skýrslu um málið sem byggir á svörum ráðu­neyt­anna.