Sig­mundur Davíð Gunn­laugs­son, for­maður Mið­flokks­ins, kallar eftir „leið­rétt­ingu“ fyrir ferða­þjón­ust­una í anda þess þegar verð­tryggð fast­eigna­lán almenn­ings voru nið­ur­greidd með 72 millj­arða króna milli­færslu úr rík­is­sjóði. Þetta kemur fram í Morg­un­blað­inu í dag.

„Leið­rétt­ing“ verð­tryggðu fast­eigna­lán­anna var kosn­inga­lof­orð Fram­sókn­ar­flokks­ins fyrir Alþing­is­kosn­ingar 2013, þegar Sig­mundur Davíð var for­maður flokks­ins. Hlaut flokk­ur­inn rúm 24 pró­sent atkvæða og 19 þing­menn, bestu kosn­ingu síðan á átt­unda ára­tug síð­ustu aldar. Varð Sig­mundur Davíð for­sæt­is­ráð­herra í rík­is­stjórn með Sjálf­stæð­is­flokki.

Í við­tali í Morg­un­blað­inu í dag segir Sig­mundur Davíð að aðferða­fræði „leið­rétt­ing­ar­innar“ geti nýst ferða­þjón­ust­unni í dag. „Ég tel að slík leið­rétt­ing gæti vel verið við­eig­andi leið og að reynslan af leið­rétt­ingu íbúða­lána geti komið að gagni. Það var alltaf lyk­il­at­riðið í leið­rétt­ing­unni að ekki væri verið að gefa ein­hverjum eitt­hvað sem hann ætti ekki til­kall til, heldur aðeins að bæta eins og kostur væri tjónið sem varð af þessum ástæðum.“

Í skýrslu um skipt­ingu þeirra 72,2 millj­arða króna sem fóru í „leið­rétt­ing­una“, sem birt var í upp­hafi árs 2017, kom fram að 86 pró­sent upp­hæð­ar­innar hafi runnið til þess helm­ings Íslend­inga sem er með hæstu launin. Þá hafi eigna­mesta tíund Íslend­inga fengið tæpa 10 millj­arða króna af upp­hæð­inni.

Sig­mundur Davíð segir að endu­skipu­leggja þurfi skuldir ferða­þjón­ustu­fyr­ir­tækj­anna. Annars geti saga áranna eftir hrun end­ur­takið sig þegar fyr­ir­tæki voru yfir­tekin vegna skulda­vanda.

„Ég hef miklar áhyggjur af því, ef fram heldur sem horfir, að þá verði ekki aðeins ein­hæf­ara fyr­ir­tækja­lands­lag heldur sam­þjöppun þar sem menn nota tæki­færið, ef svo má segja, og kaupa fyr­ir­tæki af þeim sem hafa lent í miklum hremm­ingum, og þá á lágu verði, og njóti svo einir ágóð­ans þegar hlut­irnir lag­ast,“ segir Sig­mundur Davíð. „Að þeir njóti þess að hafa haft tæki­færi til að kaupa eignir á bruna­út­sölu án þess að verða fyrir tjón­inu, og að þetta leiði til sam­þjöpp­unar, ekki aðeins í þess­ari grein heldur jafn­vel í öðrum greinum líka.“

Styðji greinina vegna skerðingar ferða- og atvinnufrelsis

Telur Sig­mundur Davíð að þetta geti leitt til mik­illa sár­inda til langs tíma og mála­ferla. „Þess vegna höfum við lagt áherslu á það í okkar til­lögum að þetta mætti ekki fara þannig að bank­arnir yfir­taki þau fyr­ir­tæki sem ekki geta greitt vegna þessa force majeure-ástands, óvæntra og ófyr­ir­séðra aðstæðna, og selji þau síðan eins og gerð­ist í all­mörgum til­vikum eftir banka­hrunið. Að það þurfi jafn­vel að tryggja með lögum að ekki sé hægt að hirða öll fyr­ir­tækin eftir að þau lentu í þessu ástandi til þess eins að skipta svo um eig­endur í fram­hald­inu.“

Sig­mundur Davíð segir það vera sam­eig­in­lega hags­muni sam­fé­lags­ins að ferða­þjón­ustan kom­ist í gegnum tíma­bundið ástand COVID-19 far­ald­urs­ins svo atvinnu­greinin geti skapað störf og verð­mæti að því loknum. „Svo eru sann­girn­is­sjón­ar­mið sem lúta að því að stjórn­völd, ekki aðeins á Íslandi, hafa gert fyr­ir­tækj­unum nán­ast ókleift að starfa og fyrir því eru gild rök. Þetta eru ekki ákvarð­anir sem stjórn­völd vilja taka en þó hefur nið­ur­staða þeirra verið sú, hér og víðar, að til að verja heilsu fólks eigi og þurfi að skerða ferða- og atvinnu­frelsi fólks. Og þegar ríkið tekur ákvörðun um slíkt er eðli­legt að þá komi stuðn­ingur á móti.“