Á und­an­förnum vikum hafa borist fjöldi frétta af slæmu og stöðugt versn­andi ástandi í Grikk­landi, þar sem hæl­is­leit­enda­kerfið er löngu sprungið. Á sama tíma kemst Útlend­inga­stofnun ítrekað að þeirri nið­ur­stöðu að það sé öruggt að senda fjöl­skyldur, sem þegar hafa fengið vernd í Grikk­landi, aftur þangað. End­ur­send­ingum barna til Grikk­lands hefur oft verið mót­mælt hér á landi og boðað hefur verið til enn einnar mót­mæla­stöð­unnar í dag klukkan fimm, við dóms­mála­ráðu­neytið.

„Við mót­mælum því að það sé verið að end­ur­senda börn á flótta, aftur til Grikk­lands, börn sem hafa komið hingað og sótt um alþjóð­lega vernd,“ segir Sema Erla Serdar, einn skipu­leggj­enda mót­mæl­anna og stofn­andi hjálp­ar­sam­tak­anna Solaris, sem berst fyrir hæl­is­leit­endur og flótta­fólk. „Þetta eru fimm barna­fjöl­skyldur sem eru í þess­ari stöðu í dag og bíða þess að vera sendar aftur til Grikk­lands. Ein þess­ara fjöl­skyldna verður send úr landi á fimmtu­dag­inn,“ segir Sema. 

„Ein þess­ara fjöl­skyldna verður send úr landi á fimmtu­dag­inn“

Þar á hún við systkin Ali, Kayan, Saja og Jadin sem verða að óbreyttu flutt til Grikk­lands ásamt for­eldrum sínum á fimmtu­dag­inn. Börnin eru öll undir níu ára aldri og for­eldrar þeirra eru fæddir árin 1993 og 1995. Fjöl­skyldan er frá Írak en for­eldr­arnir segj­ast hafa orðið fyrir póli­tískum ofsóknum þar, þau hafi flúið ofbeldi, pynt­ingar og aðrar hörm­ungar. Þau flúðu til Grikk­lands, þar sem þeim mættu slæmar aðstæður. Þau áttu varla fyrir mat, höfðu ekki efni á hús­næði og höfðu lítið sem ekk­ert aðgengi að heil­brigð­is­þjón­ustu. Þá upp­lifði fjöl­skyldan mikið óör­yggi og hræðslu vegna ofbeldis og kyn­þátta­for­dóma sem hún varð fyrir.  

Systk­inin fjögurAð óbreyttu verða þau send úr landi næst­kom­andi fimmtu­dag.

Mynd: Úr einka­safni

Fjöl­skyld­urnar fimm sem nú bíða brott­vís­unar eiga það sam­eig­in­legt að hafa fengið alþjóð­lega vernd í Grikk­landi. Að þau skuli hafa fengið alþjóð­lega vernd þar er stað­fest­ing á neyð þeirra í heima­land­inu, en það er á þeim grund­velli sem íslensk stjórn­völd hafna þeim. Það er hins vegar lítil sem engin vernd í stöðu þeirra í Grikk­landi, nema síður sé, eins og ítrekað hefur verið bent á. Ef mál fjöl­skyldn­anna myndu falla undir Dyfl­inn­ar­reglu­gerð­ina, sem heim­ilar stjórn­völdum að senda fólk aftur til þess lands sem það kom upp­haf­lega til, yrðu þau ekki send frá Íslandi. Íslensk stjórn­völd hættu nefni­lega að senda umsækj­endur um alþjóð­lega vernd aftur til Grikk­lands á grund­velli Dyfl­inn­ar­reglu­gerð­ar­innar árið 2010, þar sem aðstæður í gríska hæl­is­kerf­inu voru þá taldar ófull­nægj­andi. 

Sema Erla segir að ítrekað hafi verið sýnt fram á hrika­legar aðstæður flótta­fólks í Grikk­landi. Viðbúið sé að þær fari versn­andi vegna þeirrar stöðu sem upp er komin á landa­mærum Grikk­lands og Tyrk­lands, en tyrk­nesk yfir­völd hafa til­kynnt að þau séu hætt að hefta för flótta­fólks sem þangað kemur áfram til Evrópu. „Það hefur ítrekað verið sýnt fram á að aðstæður barna á flótta eru jafn­vel verri í Grikk­landi eftir að þau hafa fengið vernd, heldur en þegar þau eru í hæl­is­kerf­inu. Það er líka óásætt­an­legt að í úrskurðum Útlend­inga­stofn­unar gengst stofn­unin við því að mörgu leyti aðstæður séu slæmar í Grikk­landi en kemst engu að síður að þeirri nið­ur­stöðu að senda eigi börn í þessar aðstæður. Við sem sam­fé­lag getum ekki sam­þykkt það. Það er skelfi­leg til­hugsun að þetta sé gert í nafni okkar allra.“

„Það hefur ítrekað verið sýnt fram á að aðstæður barna á flótta eru jafn­vel verri í Grikk­landi eftir að þau hafa fengið vernd“

Hún bendir á að í stóra sam­hengi hlut­anna séu örfá börn sem hingað leita. „Það eru meira en 70 millj­ónir manns á flótta í heim­inum í dag, um helm­ingur þeirra börn. Okkur ber bæði sið­ferði­leg skylda og berum laga­lega ábyrgð á að vernda þau. Ef við sendum þau til baka verða þau áfram á flótta, í stöðu sem getur staðið yfir í mörg ár í við­bót. Það er ekk­ert skjól fyrir börn í Grikk­landi. Við getum ekki dæmt börn til slíkra aðstæðna.“ 

Heldur Sema að mót­mæla­stöður af þessu tagi hafi ein­hver áhrif, að dóms­mála­ráð­herra bregð­ist við kröf­unum? „Það er alla vega ekki annað hægt en að mæta enn eina ferð­ina á enn ein mót­mælin, til þess að sýna and­stöðu okkar á þessum gjörn­ingum. Þessi mót­mæli hafa líka þann til­gang að sýna stuðn­ing. Sýnum fjöl­skyld­unum að þær verði ekki send úr landi með okkar sam­þykki sem almennir borg­arar. Þetta er líka okkar tæki­færi til að sýna stjórn­völdum að við sam­þykkjum ekki aðgerðir sem þessar. Það sem við viljum er svo auð­vitað að stjórn­völd móti sér heild­stæða stefnu í þessum mála­flokki með mannúð að leið­ar­ljósi.“