Er það hatursorðræða að kalla sjálfstæðismenn spillta, gráðuga eða arðræningja? Að þessu er spurt í ritstjórnarpistlinum Staksteinum í Morgunblaðinu í dag.

Pistillinn birtist í framhaldi af því að Vigdís Hauksdóttir, borgarfulltrúi Miðflokksins, kallaði Dóru Björt Guðjónsdóttur, borgarfulltrúa Pírata, „drullusokk“ og „skítadreifara“ á fundi borgarstjórnar í gær. Vigdís sagði Dóru Björt hafa „hraunað yfir“ Sjálfstæðisflokkinn í ræðu sinni og „drulla yfir“ Miðflokkinn.

Staksteinar eru nafnlaus pistill, en Davíð Oddsson og Haraldur Johannessen eru ritstjórar Morgunblaðsins. „Dóra Björt Guðjónsdóttir pírati er formaður mannréttinda-, nýsköpunar- og lýðræðisráðs hjá Reykjavíkurborg,“ segir í upphafi pistilsins. „Eitt af því sem ráðið hefur áhuga á er að vinna gegn hatursorðræðu.“

Í framhaldinu er vísað í bókun ráðsins gegn fordómum og hatursorðræðu í garð fólks af erlendum uppruna. „Tveimur vikum eftir þessa bókun ritaði formaður ráðsins grein í Mannlíf þar sem farið er ófögrum orðum um þann hóp fólks sem telst sjálfstæðismenn og meðal annars sagt að fulltrúar Sjálfstæðisflokksins séu „frægir fyrir spillingu og sérhagsmunagæslu. Það er orðið daglegt brauð að sýnt sé fram á spillingu kjörinna fulltrúa stærsta flokks landsins án þess að það hafi neinar afleiðingar“,“ segir í Staksteinum.

Hugtakið hatursorðræða (e. hate speech) nær yfir orðræðu sem beinist gegn einstaklingi eða hópi vegna þess hver þau eru og er refsiverð samkvæmt íslenskum lögum. „Hver sem opinberlega hæðist að, rógber, smánar eða ógnar manni eða hópi manna með ummælum eða annars konar tjáningu, svo sem með myndum eða táknum, vegna þjóðernis, litarháttar, kynþáttar, trúarbragða, kynhneigðar eða kynvitundar, eða breiðir slíkt út, skal sæta sektum eða fangelsi allt að 2 árum,“ segir í 233. gr. a. í almennum hegningarlögum.

„Getur ekki verið að þetta sé hatursorðræða?“

Staksteinar velta því þó upp hvort hatursorðræða nái einnig til hópsins sem skráir sig í Sjálfstæðisflokkinn. „[Dóra Björt] bætir því við að hún hafi haldið „að sjálfstæðismenn létu sér duga að arðræna okkur Íslendinga. En nei, betur má ef duga skal til þess að fóðra þessa ómettandi græðgismaskínu sem þekkir engin takmörk“, og klykkir út með því að flokkurinn sé flokkur sérhagsmuna, spillingar og yfirgengilegrar græðgi. Getur ekki verið að þetta sé hatursorðræða?“