Esja Seafood Limited, félag í eigu Samherja sem greiddi hálfan millj­arð króna í mútur til skúffu­fé­lags James Hatuikulipi í Dubaí í skiptum fyrir hesta­makríl­skvóta, er ennþá við­skipta­vinur norska DNB bank­ans. Félagið er með banka­reikn­ing í DNB sem not­aður var til að milli­færa féð til Dubaí-félags­ins Tunda­vala Invest­ments Limited. 

Í tölvu­pósti með svörum til Stund­ar­innar frá rit­ara starf­andi for­stjóra Samherja, Björg­ólfs Jóhanns­sonar, segir um starf­semi Esju Seafood í gegnum DNB bank­ann. „Nei, sam­kvæmt fyr­ir­spurn okkar til stjórn­enda Esju Seafood Ltd hefur reikn­ingum félags­ins ekki verið lokað.“

Norska blaðið Dagens Nær­ingsliv hefur beint spurn­ingum um núver­andi við­skipti Samherja í DNB til upp­lýs­inga­full­trúa norska bank­ans og velt upp spurn­ingum um hvort Sam­herj­a­málið í Namibíu, og fjár­magns­flutn­ingar Samherja í gegnum banka­reikn­inga í DNB, hafi haft ein­hver áhrif á við­skipta­sam­band útgerð­ar­fé­lags­ins við DNB bank­ann eftir så greint var frá mál­inu í fjöl­miðlum. Tals­maður norska bank­ans hefur ekki viljað svara þessu en út frá svörum Samherja má ætla að svo sé ekki. 

Í umfjöll­unum  Wikileaks, Kveiks, Stund­ar­innar og Al Jazeera um Sam­herj­a­skjölin hefur komið fram að Samherji hafi greitt áhrifa­mönnum í Namibíu á annan millj­arð króna í mútur í Namibíu til að fá aðgang að hesta­makríl­skvóta í land­inu og að norski DNB bank­inn hafi lokað banka­reikn­ingum skatta­skjóls­fé­lags­ins Cape Cod FS í bank­anum í maí í fyrra. Reikn­ingar félags­ins voru not­aðir til að greiða laun sjó­manna Samherja í Afríku, meðal ann­ars í Namibíu. 

Sex ein­stak­lingar, þar á meðal tveir fyrr­ver­andi ráð­herrar,  hafa nú verið ákærðir í Namibíu fyrir mútu­þægni, pen­inga­þvætti, fjár­svik og fleiri brot í Sam­herj­a­mál­inu. 

Engar lok­anirEngum banka­reikn­ingum Sam­herj­a­fé­laga hefur verið lokað í DNB bank­anum. Blaðið fjallar um Sam­herj­a­málið á for­síðu sinni í dag.

Reynt að fjarlægja Samherja hf. frá Afríkustarfseminni

Í kjöl­far breyt­inga á eig­naut­an­um­haldi Samherja hf. og dótt­ur­fé­laga þess árið 2018 var rekst­ur­inn á Íslandi og í Færeyjum aðskil­inn frá annarri erlendri starf­semi útgerð­ar­fé­lags­ins. 

Rekst­ur­inn á Íslandi og Færeyjum er nú rek­inn í félag­inu Samherji hf.  en erlendur rekstur, meðal ann­ars starf­semin í Namibíu, í félag­inu Samherji Holding ehf. Félagið Samherji Holding ehf. heldur meðal ann­ars utan um eign­ar­hald á félag­inu Esju Seafood Limited á Kýpur,  í gegnum íslenska eign­ar­halds­fé­lagið Sæból fjár­fest­ing­ar­fé­lag ehf.

Samherji hf. á svo ekki Samherja Holding ehf. heldur er félagið í eigu hlut­hafa Samherja, meðal ann­ars Þor­steins Más Bald­vins­sonar og Krist­jáns Vil­helms­sonar, beint eða í gegnum eign­ar­halds­fé­lög. 

Fyrir þessar breyt­ingar hélt Samherji hf. líka utan um erlendu starf­semi útgerð­ar­fé­lags­ins, meðal ann­ars Esju Seafood, og voru öll þessi félög skil­greind sem „dóttur- og sam­rekstr­ar­fé­lög“.

Því má segja að í dag sé rekst­ur­inn í Namibíu ekki lengur hluti af upp­gjöri Samherja hf. líkt og áður var. 

Talar ekki um Kýp­ur­fé­löginBjörgólfur minn­ist ekki á Kýp­ur­fé­lög Samherja í svari sínu um stöðu við­skipta­sam­bands­ins við DNB bank­ann. Kortið sýnir Sam­herj­a­sam­stæð­una fyrir upp­skipt­ingu hennar og mútu­greiðslur til Namibíu. Kort: Aðal­steinn Kjart­ans­son/Kveikur

„Já, Samherji hf., Kald­bakur ehf. og Ice Fresh Seafood ehf. eru ennþá við­skipta­vinir DNB bank­ans og eiga þar reikn­inga.“ 

Minnist ekki á önnur félög

Í svari við þeirri spurn­ingu hvort Samherji og félög í eigu Samherja séu enn við­skipta­vinir DNB bank­ans segir í svar­inu sem rit­ari for­stjór­ans sendir fyrir hönd Björg­ólfs Jóhanns­sonar: „Já, Samherji hf., Kald­bakur ehf. og Ice Fresh Seafood ehf. eru ennþá við­skipta­vinir DNB bank­ans og eiga þar reikn­inga.“ Kald­bakur ehf. er fjár­fest­ing­ar­fé­lag í eigu Samherja á Íslandi og Ice Fresh Seafood er fisk­sölu­fyr­ir­tæki Samherja. 

Athygli vekur að Björgólfur nefnir ekki Esju Seafood Limited eða önnur félög sem til­heyra Samherja Holding ehf. á Kýpur, eins og til dæmis Esju Shipping Limited eða Noa Pelagic Limited sem einnig greiddi mútur í Namib­íu­mál­inu. Björgólfur minn­ist bara á félög sem til­heyra Samherja hf. jafn­vel þó fleiri félög Samherja eigi banka­reikn­inga í DNB bank­anum. 

Þegar spurt hvort ein­hverjum banka­reikn­ingum sem eru hluti af Samherja hf. eða Samherja Holding ehf. hafi verið lokað segir í svar­inu: „Nei, við höfum ekki fengið upp­lýs­ingar um það.“

Kenndu yfirvöldum um

Þegar greint var frá þeirri ákvörðun hlut­hafa­fundar Samherja hf. að skipta félag­inu upp í tvennt, í íslenska og fær­eyska starf­semi ann­ars vegar í Samherja hf. og aðra erlenda starf­semi hins vegar í Samherja Holding ehf., sagði Þor­steinn Már Bald­vins­son að félagið hafi íhugað að gera þetta út rann­sókn­inni á Seðla­banka­mál­inu, meintum gjald­eyr­is­hafta­laga­brotum fyr­ir­tæk­is­ins. 

Í máli Þor­steins Más í Við­skipta­blað­inu kom jafn­framt fram að íhugað væri að flytja starf­semi Samherji Holding ehf. erlendis „Ekki hefur verið tekin ákvörðun um það hvort eign­ar­halds­fé­lag um erlenda starf­semi Samherja verði stað­sett erlendis. […] Sú reynsla sem Samherji hefur haft af íslenskri stjórn­sýslu und­an­farin sjö ár í harðri aðför Seðla­bank­ans að félög­unum kann að leiða til þess að skyn­sam­legt kunni að vera að eiga ekki allt undir slíkri stofnun og ráða­mönnum.”  Þor­steinn sagði jafn­framt að höf­uð­stöðvar Samherja væru á Akureyri og að þar vildi félagið vera. 

Nú virð­ist taktík Samherja einmitt vera að not­færa sér þessa skipt­ingu Samherja hf. í tvennt í umræðum og svörum um mútu­málið í Namibíu, jafn­vel þó ljóst sé að mik­ill meiri­hluti mútu­greiðsln­anna átti sér stað þegar öll Sam­herja­stæðan var rekin undir hatti Samherja hf.