„Mér finnst íslenskt sam­fé­lag hálf for­dóma­laust,“ segir Sindri Sindra­son, frétta­þulur Stöðvar 2. Hann seg­ist upp­lifa að tabú séu ekki lengur til staðar í íslensku sam­fé­lagi, hann hafi ekki upp­lifað for­dóma þrátt fyrir að vera hluti af minni­hluta­hópum, sem hann taldi upp í við­tali við Töru Margréti Vil­hjálms­dóttur, for­mann Samtaka um lík­ams­virð­ingu, á mánu­dag­inn.

Tara skrifar í pistli að hún upp­lifi að Sindri hafi brotið á sér í við­tali frétt­ar­tíma Stöðvar 2 og seg­ist horfa allt öðru­vísi á fjöl­miðla í kjöl­farið.

Fordómar innra með okkur

Aðdrag­and­inn er að Sindri, sem er frétta­þulur á Stöð 2, lét umdeild orð falla í við­tali við Töru Margréti. Hann spurði hvort for­dómar væru „within“ eða inni í okkur sjálfum. Tara Margrét svar­aði að þetta væri í raun­inni talað úr munni ein­hvers sem hefði for­rétt­inda­stöðu og að hann þyrfti að hafa upp­lifað for­dómana í raun og veru til að skilja þetta. Sindri brást hvass við. „Veistu hvað ég er í mörgum minni­hluta­hópum? Ég er hommi, ég á litað barn, það er ætt­leitt, ég er fyrsti sam­kyn­hneigði mað­ur­inn til að ætt­leiða á Ísland, ég er giftur útlend­ingi, eða hálfum útlend­ingi, þannig að við skulum ekki fara þangað.“

Maður Sindra er hálf­danskur og barn hans hálf­ís­lenskt og hálf­ma­kedónskt.

Sindri: „Mér finnst allir vera í eins konar jaðarhóp“

Aðspurður hvort Sindri og fjöl­skylda hans hafi fundið fyrir for­dómum í sam­fé­lag­inu svarar Sindri neit­andi. „Við erum nátt­úr­lega í jað­ar­hópi. Mér finnst allir vera í eins konar jað­ar­hópi, mér finnst allir vera pínu­lítið öðru­vísi. Maður upp­lifir allt svo­lítið í gegnum börnin sín þar eru bara alls konar fjöl­skyldu­form og það kippir sér aldrei neinn upp við það þó að ein­hver sé pínu öðru­vísi en hann sjálfur. Mér finnst íslenskt sam­fé­lag hálf for­dóma­laust. Mér finnst allir vera frekar jákvæðir og opnir gagn­vart náung­anum. Þó að það sé að sjálf­sögðu und­an­tekn­ing­arnar sem sanna regl­una. Kannski er ég bara svona blindur á for­dómana. Við erum alltaf að leggja áherslu á að virð­ingin, sjálfs­virð­ingin komi að innan, við tölum við börnin okkar að það skipti ekki máli hvað öðrum finnst ef okkur líður vel. Ég barð­ist með það að koma út úr skápnum í sjö ár því ég var svo hræddur um hvað fólk myndi segja því ég var ekk­ert sáttur með þetta á tíma­bili. Svo kom ég út og öllum var svo slétt sama. Þess vegna hef ég þessa til­finn­ingu að þetta sé bara ég. Þegar ég er í ætt­leið­inga­ferl­inu og í fyrsta skipti sem ég fer með hana á leik­skóla þá er maður svona hvað finnst fólki, þegar hún kallar á eftir okkur báðum pabbi og hleypur kannski til okkar beggja í Bónus. Fyrst pældi ég mikið í því en fólk kippir sér ekk­ert upp við það,“ segir Sindri.  

Stendur með svari sínu

Tara seg­ist ekki sjá eftir svari sínu. „Ég mun standa með þessu svari mínu fram í rauðan dauð­ann. Fyrir utan það að ég upp­lifði að brotið hefði verið á mér í beinni þegar hann kom mér algjör­lega í opna skjöldu með þessar við­bót­ar­spurn­ingar sínar var ég í fullum rétti til að álykta að þetta kæmi beint frá honum sem per­sónu en ekki sem hlut­lausum frétta­þuli,“ skrifar Tara Margrét. Hún gagn­rýnir Sindra harð­lega fyrir að hafa blandað eigin per­sónu í við­talið.

Í sam­tali við Stundina svarar Sindri ásök­unum og segir: „Ég vil koma því að, mér finnst mjög leið­in­legt ef henni hafi fund­ist ég ráð­ast á sig en ef maður horfir á við­talið þá er það nátt­úr­lega ekki þannig,“ og bætir við: „Þetta er svo mik­ill stormur í vatns­glasi. En hún er nátt­úr­lega for­maður hags­muna­hóps og á að geta svarað þeim spurn­ingum sem koma fram.“

Tara upplifir að brotið hafi verið á henni í beinni

Tara skrifar að Sindri hafi dregið sig sjálfur inn í umræð­una með orða­lag­inu „svo velti ég öðru fyrir mér og örugg­lega margir aðrir“. Hún segir mik­il­vægt að fjöl­miðla­menn blandi sér ekki per­sónu­lega inn í málin þar sem þeir séu á heima­velli og í valda­stöðu gagn­vart við­mæl­anda og upp­lifir að brotið hafi verið á sér. „Ég horfi allt öðru­vísi á fjöl­miðla eftir það sem kom í kjöl­farið. Ég er svo skað­brennd af þess­ari reynslu að ef að bruna­sárin væru lík­am­leg lægi ég á gjör­gæslu.“

„Ég er svo skað­brennd af þess­ari reynslu að ef að bruna­sárin væru lík­am­leg lægi ég á gjör­gæslu.“

Í sam­tali við Stundina segir Sindri. „Ég hef verið í fjöl­miðlum í 13 ár og held ég hafi aldrei dregið mig svona áður inn. Ég segi samt við hana: ertu að meina mig og hún sagði „já“, hún var ekki að tala almennt heldur benti á mig. Annars hefði ég ekki gert það en ég held að við­brögðin hafi verið miklu meiri en til­efni var til. Ég er ekki að gera lítið úr því að hún finni fyrir for­dómum og að það hljómi þannig. Mér finnst líka leið­in­leg sú gagn­rýni sem hún hefur fengið á sig á kommenta­kerf­unum því ég veit alveg að hún er að vinna gott starf.“ 

Jaðarsetning innan samfélagslegs kerfis

Í pistl­inum skrifar Tara að mikil vit­unda­vakn­ing hafi orðið meðal jað­ar­hópa á ráð­stefn­unni Trufl­andi. „Á ráð­stefn­unni sam­ein­uð­umst við, við vald­efld­umst og lærðum mikið. Við horfð­umst í augu við eigin jað­ar­setn­ingu og for­rétt­indi sem við öll höfum fram yfir hvort annað. Það sem Lydia, aðal­fyr­ir­les­ari ráð­stefn­unnar kenndi okkur var einmitt að horfast í augu við það að jað­ar­setn­ingin sem við verðum fyrir er ekki rakin til ein­hvers innra með okkur eða ein­hvers sem sést utan á okkur. Jað­ar­setn­ingin er til­komin vegna þess sam­fé­lags­lega kerfis sem hefur skap­ast, þar sem einn hópur er tal­inn meira virði en ein­hver annar. Það er sam­fé­lags­lega við­ur­kennd­ara að vera ófatl­aður en fatl­aður, hvítur en svartur, gagn­kyn­hneigður en hinsegin og grannur en feitur. Þannig verður til flókið mynstur for­rétt­inda og jað­ar­setn­ingar sem við höfum hvert og eitt.“

„Tabúin ekki lengur til staðar“

Í við­tal­inu svar­aði Sindri Töru því að hann væri í mörgum minni­hluta­hópum þar sem hann væri giftur útlenskum manni og ættu þeir litað ætt­leitt barn.  „Maðurinn minn er reyndar hálf­danskur. Barnið okkar er hálf-makedónskt og hálf-íslenskt. Ég hef ekki fundið fyrir for­dómum, ég vinn í fjöl­miðlum, ég kynn­ist fullt af fólki,og mín upp­lifun er sú að tabúin séu ekki lengur til staðar vegna þess að við erum svo opin fyrir því að tala um hlut­ina. Maðurinn minn er verk­fræð­ingur sem er mjög karllægur geiri og hann hefur heldur ekki fundið fyrir for­dómum.“ 

Tara seg­ist vona að umræðan fái fólk til að líta í eigin barm og skoða hvernig for­rétt­indi birt­ist í dag­legu lífi. „Eftir við­talið og eftir því sem ég hef verið að púsla allri þess­ari reynslu saman hef ég kom­ist að ákveð­inni nið­ur­stöðu. Hún er að sam­fé­lagið vill að við sem erum ein­hvern öðru­vísi og til­heyrum jað­ar­settum hópum tökum ábyrgð­ina á því á okkur sjálf, ef ekki að öllu leyti að þá alla­vega að hluta til. Það er svo sterkt kveðin vísa að veik staða okkur sé okkur sjálfum að kenna að við höfum lang­flest inn­rætt það með okkur. Þess vegna er hann [Sindri] vanur að fá þetta svar. Þegar ég neit­aði að gefa honum það braut ég þessa sam­fé­lags­legu reglu um að ég, sem jað­ar­sett mann­eskja skyldi bara halda mig á mott­unni, og ekki rugga bátnum. Vegna þess að með því að gera slíkt ógnum við fyr­ir­liggj­andi valda­kerfi og fyrir þá sem hafa völdin er það eðli­lega mjög ógn­vekj­andi.“

Hér má sjá við­tal Sindra við Töru. Samtalið sem hér er rætt um byrjar á 6:45