Framlög Íslands til þróunarmála verða áfram 0,21 prósent af vergum þjóðartekjum samkvæmt nýframlögðu fjárlagafrumvarpi, þrátt fyrir yfirlýsingar um sterka stöðu ríkissjóðs og að framlög til þróunarmála sem hluti af þjóðarframleiðslu verði aukin.

Þetta er í ósamræmi við þingsályktunartillögu sem Gunnar Bragi Sveinsson, utanríkisráðherra, lagði fram í byrjun júní en þar segir að framlag Íslands eigi að hækka um 0,02 prósent á næsta ári og verða 0,23 prósent af vergum þjóðartekjum. Samkvæmt tillögunni á framlagið að fara stighækkandi á næstu árum þar til það nær 0,3 prósentum árið 2019. Þá er hlutfallið áfram langt frá viðmiði Sameinuðu þjóðanna sem segir að ríkar þjóðir skuli veita 0,7 prósent af vergum þjóðartekjum til þróunarmála. 

Markmiðin óraunhæf

Í júní lagði Gunnar Bragi Sveinsson, utanríkisráðherra, fram þingsályktunartillögu þar sem lagt er til að dregið verði verulega úr áætluðum markmiðum um þróunarsamvinnu. Í samtali við Eyjuna sagði Gunnar Bragi að fyrri áætlun í þróunarmálum væri óraunhæf, en samkvæmt tillögu hans er horfið frá fyrri áætlun sem miðar að því að ná markmiðum þróunarsamvinnuáætlun Sameinuðu þjóðanna árið 2019.

Samkvæmt fyrri áætlun átti framlagið að verða komið upp í 0,42 prósent árið 2016. Áætlunin gerði jafnframt ráð fyrir því að árið 2019 yrði framlagið komið upp í 0,7 prósent af vergum þjóðartekjum, líkt og þróunarsamvinnuáætlun Sameinuðu þjóðanna gerir ráð fyrir. Einungis einn þingmaður greiddi atkvæði gegn núgildandi áætlun þegar hún var samþykkt á Alþingi á síðasta kjörtímabili; Vigdís Hauksdóttir núverandi formaður fjárlaganefndar. 

Vegna aukinna þjóðartekna hækka framlögin hins vegar á milli ára í krónum talið. Þannig hækka framlögin um tæplega 460 milljónir króna frá síðasta ári og verða í heildina 4,721 milljarðar króna. Af þeirri fjárhæð ráðstafar Þróunarsamvinnustofnun Íslands 1,885 milljörðum króna eða um 40% af framlögunum. Utanríkisráðuneytið ráðstafar um 60% líkt og verið hefur um langt árabil, mest til Háskóla Sameinuðu þjóðanna á Íslandi, 560 milljónum, og til Alþjóðaframfarastofnunarinnar (IDA) rúmum hálfum milljarði. Frá þessu er meðal annars greint í Heimsljósum, veftímariti um þróunarmál, sem kom út í dag. 

Forsætisráðherra Sigmundur Davíð Gunnlaugsson hrósaði happi yfir sterkri stöðu íslensks efnahagslífs í stefnuræðu sinni í gærkvöldi.

Auka framlög til mikilvægustu málaflokkanna

Á sama tíma og lagt er til að verulega sé dregið úr markmiðum í þróunarmálum benda ríkisstjórnarflokkarnir á að horfur hafi sjaldan verið betri í efnahagsmálum. Í byrjun mánaðar kom meðal annars út ný skýrsla um Ísland frá OECD en niðurstaða hennar er að góðar horfur séu í íslenskum efnahagsmálum og árangur hafi náðst á mörgum sviðum. 

„Ísland er gott land. Það er betra í dag en í gær og verður enn betra á morgun. Lífskjör batna hratt. Efnahagslegur jöfnuður er hvergi meiri og hann er enn að aukast,“ sagði Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, forsætisráðherra, meðal annars í stefnuræðu sinni á Alþingi í gær. Hann benti einnig á að efnahagslega hafi Ísland vaxið hraðast Evrópuþjóða frá 2013 og sagði árangurinn einstakan í alþjóðlegum samanburði. Þá verði íslenska ríkið þriðja árið í röð rekið með afgangi. „En jafnvel þótt íslenska ríkið sé rekið með afgangi munum við auka framlög til allra mikilvægustu málaflokkanna, ekki bara í krónutölu, heldur í raunverulegum verðmætum,“ sagði Sigmundur Davíð.