Framlög Íslands til þró­un­ar­mála verða áfram 0,21 pró­sent af vergum þjóð­ar­tekjum sam­kvæmt nýfram­lögðu fjár­laga­frum­varpi, þrátt fyrir yfir­lýs­ingar um sterka stöðu rík­is­sjóðs og að fram­lög til þró­un­ar­mála sem hluti af þjóð­ar­fram­leiðslu verði aukin.

Þetta er í ósam­ræmi við þings­á­lykt­un­ar­til­lögu sem Gunnar Bragi Sveins­son, utan­rík­is­ráð­herra, lagði fram í byrjun júní en þar segir að fram­lag Íslands eigi að hækka um 0,02 pró­sent á næsta ári og verða 0,23 pró­sent af vergum þjóð­ar­tekjum. Samkvæmt til­lög­unni á fram­lagið að fara stig­hækk­andi á næstu árum þar til það nær 0,3 pró­sentum árið 2019. Þá er hlut­fallið áfram langt frá við­miði Sam­ein­uðu þjóð­anna sem segir að ríkar þjóðir skuli veita 0,7 pró­sent af vergum þjóð­ar­tekjum til þró­un­ar­mála. 

Markmiðin óraunhæf

Í júní lagði Gunnar Bragi Sveins­son, utan­rík­is­ráð­herra, fram þings­á­lykt­un­ar­til­lögu þar sem lagt er til að dregið verði veru­lega úr áætl­uðum mark­miðum um þró­un­ar­sam­vinnu. Í sam­tali við Eyjuna sagði Gunnar Bragi að fyrri áætlun í þró­un­ar­málum væri óraun­hæf, en sam­kvæmt til­lögu hans er horfið frá fyrri áætlun sem miðar að því að ná mark­miðum þró­un­ar­sam­vinnu­á­ætlun Sam­ein­uðu þjóð­anna árið 2019.

Samkvæmt fyrri áætlun átti fram­lagið að verða komið upp í 0,42 pró­sent árið 2016. Áætlunin gerði jafn­framt ráð fyrir því að árið 2019 yrði fram­lagið komið upp í 0,7 pró­sent af vergum þjóð­ar­tekjum, líkt og þró­un­ar­sam­vinnu­á­ætlun Sam­ein­uðu þjóð­anna gerir ráð fyrir. Einungis einn þing­maður greiddi atkvæði gegn núgild­andi áætlun þegar hún var sam­þykkt á Alþingi á síð­asta kjör­tíma­bili; Vigdís Hauks­dóttir núver­andi for­maður fjár­laga­nefndar. 

Vegna auk­inna þjóð­ar­tekna hækka fram­lögin hins vegar á milli ára í krónum talið. Þannig hækka fram­lögin um tæp­lega 460 millj­ónir króna frá síð­asta ári og verða í heild­ina 4,721 millj­arðar króna. Af þeirri fjár­hæð ráð­stafar Þró­un­ar­sam­vinnu­stofnun Íslands 1,885 millj­örðum króna eða um 40% af fram­lög­unum. Utan­rík­is­ráðu­neytið ráð­stafar um 60% líkt og verið hefur um langt ára­bil, mest til Háskóla Sam­ein­uðu þjóð­anna á Íslandi, 560 millj­ónum, og til Alþjóða­fram­fara­stofn­un­ar­innar (IDA) rúmum hálfum millj­arði. Frá þessu er meðal ann­ars greint í Heims­ljósum, veftíma­riti um þró­un­ar­mál, sem kom út í dag. 

For­sæt­is­ráð­herra Sig­mundur Davíð Gunn­laugs­son hrós­aði happi yfir sterkri stöðu íslensks efna­hags­lífs í stefnu­ræðu sinni í gær­kvöldi.

Auka framlög til mikilvægustu málaflokkanna

Á sama tíma og lagt er til að veru­lega sé dregið úr mark­miðum í þró­un­ar­málum benda rík­is­stjórn­ar­flokk­arnir á að horfur hafi sjaldan verið betri í efna­hags­málum. Í byrjun mán­aðar kom meðal ann­ars út ný skýrsla um Ísland frá OECD en nið­ur­staða hennar er að góðar horfur séu í íslenskum efna­hags­málum og árangur hafi náðst á mörgum sviðum. 

„Ísland er gott land. Það er betra í dag en í gær og verður enn betra á morgun. Lífskjör batna hratt. Efna­hags­legur jöfn­uður er hvergi meiri og hann er enn að aukast,“ sagði Sig­mundur Davíð Gunn­laugs­son, for­sæt­is­ráð­herra, meðal ann­ars í stefnu­ræðu sinni á Alþingi í gær. Hann benti einnig á að efna­hags­lega hafi Ísland vaxið hrað­ast Evr­ópu­þjóða frá 2013 og sagði árang­ur­inn ein­stakan í alþjóð­legum sam­an­burði. Þá verði íslenska ríkið þriðja árið í röð rekið með afgangi. „En jafn­vel þótt íslenska ríkið sé rekið með afgangi munum við auka fram­lög til allra mik­il­væg­ustu mála­flokk­anna, ekki bara í krónu­tölu, heldur í raun­veru­legum verð­mætum,“ sagði Sig­mundur Davíð.