Á sama tíma og yfirlýst áform ríkisstjórnarinnar um lögfestingu jafnlaunavottunar rötuðu í erlenda fjölmiðla og vöktu heimsathygli ríkti óvissa um það í velferðarráðuneytinu og meðal aðila vinnumarkaðarins hvort frumvarpið yrði yfir höfuð lagt fram á Alþingi. Þegar málið var afgreitt úr ríkisstjórn og kynnt almenningi í byrjun apríl reyndist það mjög frábrugðið frumvarpinu sem Viðreisn hafði boðað í kosningabaráttu sinni.

Ólíklegt er að samstaða náist um frumvarp Þorsteins Víglundssonar, félags- og jafnréttismálaráðherra, fyrir þinglok. Tveir þingmenn Sjálfstæðisflokksins, Óli Björn Kárason og Brynjar Níelsson, hafa lýst yfir andstöðu við frumvarpið og Nichole Leigh Mosty, þingkona Bjartrar framtíðar og framsögumaður málsins í allsherjar- og menntamálanefnd, hefur tekið undir þá hugmynd að afgreiðslu þess verði frestað. Um er að ræða eitt af fáum einkennismálum Viðreisnar sem flokkurinn fékk samþykkt inn í stjórnarsáttmála þegar ríkisstjórn Sjálfstæðisflokksins, Viðreisnar og Bjartrar framtíðar var mynduð í byrjun ársins.

Hvatti Norðmenn til að feta í fótspor Íslendinga

Þann 15. mars síðastliðinn hélt Þor­steinn Víg­lunds­son, fé­lags- og jafn­rétt­is­málaráðherra, erindi á ráðstefnu Íslands, Sviss og Suður-Afríku á fundi kvenna­nefnd­ar Sam­einuðu þjóðanna í New York og boðaði að síðar þann mánuðinn myndi ríkisstjórn Íslands kynna það sem hann kallaði „groundbreaking legislation“: frumvarp um jafnlaunavottun fyrirtækja. Nokkrum dögum síðar kom Þorsteinn fram í viðtali við norska dagblaðið Dagsavisen og hvatti Norðmenn til að feta í fótspor Íslendinga og lögfesta jafnlaunavottun fyrirtækja. 

Samkvæmt heimildum Stundarinnar áttu sér stað þreifingar á þessum tíma sem miðuðu að því að komast hjá lögfestingu jafnlaunavottunar, að minnsta kosti í þeirri mynd sem áður hafði verið lagt upp með, og koma jafnlaunavottun þess í stað inn í kjarasamninga. Fréttablaðið greindi frá því þann 17. mars að frumvarpið um jafnlaunavottun teldist „óþarft“ ef samkomulag næðist í viðræðum milli fulltrúa vinnumarkaðarins og launþegahreyfingarinnar. Eftirfarandi ummæli voru höfð eftir Þorsteini Víglundssyni: „Frumvarpið er tilbúið í ráðuneytinu og verður lagt fyrir þingið í lok mánaðar ef ekki næst samkomulag milli aðila á vinnumarkaði um að koma jafnlaunavottun inn í samninga.“ Þetta var aðeins tveimur dögum eftir að hann hafði boðað „groundbreaking legislation“ á jafnréttisráðstefnunni í New York.

Þannig voru áform um lögfestingu jafnlaunavottunar kynnt með allt öðrum hætti erlendis heldur en á Íslandi. Samkvæmt heimildum Stundarinnar bundu fulltrúar atvinnurekenda vonir við að samið yrði um að koma jafnlaunavottun inn í kjarasamninga í stað þess að lögbinda hana. Þá voru uppi raddir meðal stjórnarliða um að með þessu mætti leysa þann hnút sem málið var komið í vegna andstöðu þingmanna Sjálfstæðisflokksins. Eins og bent er á í umsögn Sambands íslenskra sveitarfélaga náðist ekki að „innleiða jafnlaunavottunina með kjarasamningi“ og lagði Þorsteinn fram frumvarp sitt í byrjun apríl. 

Frumvarpið gengur skemur en Viðreisn boðaði

Í frumvarpi Þorsteins er lagt til að fyrirtæki og stofnanir með 25 eða fleiri starfsmenn skuli öðlast jafnlaunavottun, en í þessu felst að faggiltur vottunaraðili staðfestir að jafnlaunakerfi fyrirtækis eða stofnunar og framkvæmd þess uppfylli kröfur sérstaks jafnlaunastaðals sem gefinn var út af Staðlaráði Íslands árið 2012.