Vilhjálmur Árnason, þingmaður Sjálfstæðisflokksins og einn af fulltrúum Íslands á þingi Evrópuráðs, sakar nefnd á vegum Evrópuráðsins um mannréttindabrot gegn Útvarpi Sögu. Þetta kom fram í viðtali Péturs Gunnlaugssonar, útvarpsstjóra stöðvarinnar, við Vilhjálm á fimmtudag. 

Evrópunefndin gegn kynþáttafordómum og umburðarleysi telur að Útvarp Saga dreifi hatursorðræðu gegn innflytjendum, múslimum og hinseginfólki. Í nýjustu eftirlitsskýrslu nefndarinnar um Ísland, sem birt var þann 28. febrúar síðastliðinn, er bent á að kvartanir hafi borist lögreglu vegna hatursáróðursins en Útvarp Saga haldi uppteknum hætti og dreifi „hleypidómum og óumburðarlyndu efni“. 

Mynd: Pressphotos

Í viðtalinu tók Vilhjálmur undir það sjónarmið útvarpsstjórans að þarna væri um dylgjur að ræða. „Þetta, að vera með dylgjur, er ekki pólitísk ákvörðun um hvernig mannréttindi við viljum,“ sagði Vilhjálmur.

Aðspurður hvort hann hygðist beita sér í málinu sem aðalmaður í Íslandsdeild Evrópuráðsþingsins sagðist hann líta málið alvarlegum augum. „Auðvitað mun ég kynna mér vel hvernig svona skýrslur eru gerðar þegar ég fer þarna út og sé hvernig þetta apparat virka,“ sagði hann og bætti því við að hann teldi alvarlegt að Útvarp Saga hefði ekki fengið andmælarétt þegar skýrsla nefndarinnar var unnin. „Það er grundvallarréttur hjá okkur, andmælaréttur og allt það,“ sagði Vilhjálmur. „Það er soldið skrítið, að þeir sem berjast fyrir mannréttindum, að brjóta svo á mannréttindum.“

Andmælareglan er grundvallarregla í stjórnsýslurétti og felur í sér að aðili máls á rétt á að tjá sig um efni málsins áður en stjórnvald tekur ákvörðun í því. Þegar Evrópunefndin gegn kynþáttafordómum og umburðarleysi greinir stöðu mannréttindamála í aðildarríkjum Evrópuráðsins er stjórnvöldum hvers ríkis boðið að gera athugasemdir við skýrsludrög og koma sjónarmiðum sínum á framfæri. Evrópunefndin gegn kynþáttafordómum og umburðarleysi er hins vegar ekki stjórnvald og tekur ekki ákvarðanir um réttindi og skyldur manna. Sú kenning Vilhjálms Árnasonar að nefndin gerist sek um mannréttindabrot með því að bjóða ekki Útvarpi Sögu að tjá sig um ummæli sem fram koma í skýrslunni um Ísland á sér því hvorki stoð í íslenskum lögum né alþjóðlegum mannréttindasáttmálum. 

Mynd: Af vef Evrópuráðsins

Evrópuráðið var stofnað í kjölfar seinni heimsstyrjaldarinnar og starfrækir eitthvert öflugasta og skilvirkasta regluverk heims á sviði alþjóðlegrar mannréttindaverndar. Evrópunefndin gegn kynþáttafordómum og umburðarleysi (European Commission against Racism and Intolerance – ECRI) er ein af þeim eftirlitsnefndum sem ætlað er að tryggja að aðildarríki Evrópuráðsins fylgi þeim mannréttindasáttmálum sem þau hafa skuldbundið sig til að uppfylla. 

Vilhjálmur Árnason er varaformaður Íslandsdeildar Evrópuráðsþingsins og er fulltrúi á þinginu fyrir Íslands hönd ásamt þingkonunum Þórhildi Sunnu Ævarsdóttur og Katrínu Jakobsdóttur. Vilhjálmur situr í jafnréttisnefnd Evrópuráðsins og í nefnd um félagsmál, heilbrigðismál og sjálfbæra þróun.