Vil­hjálmur Árnason, þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins og einn af full­trúum Íslands á þingi Evr­ópu­ráðs, sakar nefnd á vegum Evr­ópu­ráðs­ins um mann­rétt­inda­brot gegn Útvarpi Sögu. Þetta kom fram í við­tali Péturs Gunn­laugs­sonar, útvarps­stjóra stöðv­ar­innar, við Vilhjálm á fimmtu­dag. 

Evr­ópu­nefndin gegn kyn­þátta­for­dómum og umburð­ar­leysi telur að Útvarp Saga dreifi hat­urs­orð­ræðu gegn inn­flytj­endum, múslimum og hinseg­in­fólki. Í nýj­ustu eft­ir­lits­skýrslu nefnd­ar­innar um Ísland, sem birt var þann 28. febr­úar síð­ast­lið­inn, er bent á að kvart­anir hafi borist lög­reglu vegna hat­ursá­róð­urs­ins en Útvarp Saga haldi upp­teknum hætti og dreifi „hleypi­dómum og óum­burð­ar­lyndu efni“. 

Mynd: Pressphotos

Í við­tal­inu tók Vil­hjálmur undir það sjón­ar­mið útvarps­stjór­ans að þarna væri um dylgjur að ræða. „Þetta, að vera með dylgjur, er ekki póli­tísk ákvörðun um hvernig mann­rétt­indi við viljum,“ sagði Vil­hjálmur.

Aðspurður hvort hann hygð­ist beita sér í mál­inu sem aðal­maður í Íslands­deild Evr­ópu­ráðs­þings­ins sagð­ist hann líta málið alvar­legum augum. „Auðvitað mun ég kynna mér vel hvernig svona skýrslur eru gerðar þegar ég fer þarna út og sé hvernig þetta apparat virka,“ sagði hann og bætti því við að hann teldi alvar­legt að Útvarp Saga hefði ekki fengið and­mæla­rétt þegar skýrsla nefnd­ar­innar var unnin. „Það er grund­vall­ar­réttur hjá okkur, and­mæla­réttur og allt það,“ sagði Vil­hjálmur. „Það er soldið skrítið, að þeir sem berj­ast fyrir mann­rétt­indum, að brjóta svo á mann­rétt­indum.“

And­mæla­reglan er grund­vall­ar­regla í stjórn­sýslu­rétti og felur í sér að aðili máls á rétt á að tjá sig um efni máls­ins áður en stjórn­vald tekur ákvörðun í því. Þegar Evr­ópu­nefndin gegn kyn­þátta­for­dómum og umburð­ar­leysi greinir stöðu mann­rétt­inda­mála í aðild­ar­ríkjum Evr­ópu­ráðs­ins er stjórn­völdum hvers ríkis boðið að gera athuga­semdir við skýrslu­drög og koma sjón­ar­miðum sínum á fram­færi. Evr­ópu­nefndin gegn kyn­þátta­for­dómum og umburð­ar­leysi er hins vegar ekki stjórn­vald og tekur ekki ákvarð­anir um rétt­indi og skyldur manna. Sú kenn­ing Vil­hjálms Árna­sonar að nefndin ger­ist sek um mann­rétt­inda­brot með því að bjóða ekki Útvarpi Sögu að tjá sig um ummæli sem fram koma í skýrsl­unni um Ísland á sér því hvorki stoð í íslenskum lögum né alþjóð­legum mann­rétt­inda­sátt­málum. 

Mynd: Af vef Evr­ópu­ráðs­ins

Evr­ópu­ráðið var stofnað í kjöl­far seinni heims­styrj­ald­ar­innar og starf­rækir eitt­hvert öfl­ug­asta og skil­virkasta reglu­verk heims á sviði alþjóð­legrar mann­rétt­inda­verndar. Evr­ópu­nefndin gegn kyn­þátta­for­dómum og umburð­ar­leysi (European Commission aga­inst Racism and Intolerance – ECRI) er ein af þeim eft­ir­lits­nefndum sem ætlað er að tryggja að aðild­ar­ríki Evr­ópu­ráðs­ins fylgi þeim mann­rétt­inda­sátt­málum sem þau hafa skuld­bundið sig til að upp­fylla. 

Vil­hjálmur Árnason er vara­for­maður Íslands­deildar Evr­ópu­ráðs­þings­ins og er full­trúi á þing­inu fyrir Íslands hönd ásamt þing­kon­unum Þórhildi Sunnu Ævars­dóttur og Katrínu Jak­obs­dóttur. Vil­hjálmur situr í jafn­réttis­nefnd Evr­ópu­ráðs­ins og í nefnd um félags­mál, heil­brigð­is­mál og sjálf­bæra þróun.