Vegna laga­breyt­inga, sem munu meðal ann­ars lækka frí­tekju­mark líf­eyr­is­þega úr 109 þús­und krónum í 25 þús­und krónur, taka eldri borg­arar sig nú saman um að aug­lýsa eftir svartri vinnu.

Í fjölda­tölvu­pósti sem gengið hefur á milli eldri borg­ara er því lýst yfir að, vegna breyt­ing­anna á almanna­trygg­ing­ar­lögum, neyð­ist þeir nú til þess að fara að vinna svart.

Eldri borg­arar sem Stundin ræddi við í fyrri umfjöllun um breyt­ing­arnar, segja að hrein­lega sé verið að þvinga fólk sem vill stunda vinnu út af atvinnu­mark­aði.

Í keðju­bréf­inu sem Stund­inni barst eru laga­breyt­ing­arnar gagn­rýndar harð­lega og fast er skotið á síð­ustu rík­is­stjórn: „Yfir­lýs­ingar og fag­ur­gali íslenskra stjórn­mála­manna um að skapa vinnu­um­hverfi og aðstæður í þjóð­fé­lag­inu svo að eldri borg­arar geti starfað sem lengst til að skapa þeim betra heilsu­far og vel­sæmd eru því marklausar með öllu.“  

Í bréf­inu er svo kom­ist að þeirri nið­ur­stöðu að þeir sem vilji halda áfram að vinna neyð­ist nú til þess að sækja sér svarta vinnu, til þess að kom­ast hjá hinum miklu skerð­ingum sem eru í vændum þann 1. jan­úar. „[…]eigum við að fara heim um ármótin og versl­ast upp drep­ast úr leið­indum eða neyð­umst við til að ná okkur í SVARTA VINNU?“ Að lokum eru atvinnu­rek­endur svo ákall­aðir að nýta sér stund­vísa, reglu­sama og heilsu­hrausta eldri borg­ara í svarta vinnu. „ÞVÍ NÚ ER ÞAÐ SVART OG ALLTAF DÖKKNAR ÞAÐ!“ 

Í bréf­inu er komið inn á það hverjar afleið­ingar þess að hætta vinnu geta verið fyrir eldri borg­ara. Þeir eigi það á hættu að ein­angr­ast félags­lega, auk þess sem and­legri og lík­am­legri heilsu þeirra hraki hraðar en hjá þeim sem haldi lengur áfram á vinnu­mark­aði. Rann­sóknir sem gerðar hafa verið virð­ast styðja við þá kenn­ingu, og jafn­vel að eftir því sem fólk er lengur utan vinnu­mark­aðar hraki heils­unni meira. 

Dreifi­bréfið. Ef engar breyt­ingar verða gerðar munu fjöl­margir eldri borg­arar neyð­ast til þess að hætta vinnu um ára­mótin.

„...varðhundur kerfisins til áratuga á rjómaríkum bitlingaspena framsóknar í gegnum lífið“

Í öðru dreifi­bréfi sem sagt er ganga á milli eldri borg­ara er Haukur Ingi­bergs­son, for­maður Lands­sam­bands eldri borg­ara tek­inn föstum tökum. Þar er spurt hvort það sé ekki dæmi­gert fyrir íslenskt stjórn­kerfi „að fram­sókn­ar­mað­ur­inn Haukur Ingi­bergs­son, varð­hundur kerf­is­ins til ára­tuga á rjóma­ríkum bit­linga­spena fram­sóknar í gegnum lífið“ sé í dag for­maður Land­sam­bands­ins. Hans hlut­verk þar sé „að sjá til þess og tryggja það að sem flestir eldri borg­arar lifi sem skemmst og það á und­an­rennu.“

Skotið á Hauk. Haukur Ingi­bergs­son, for­maður Lands­sam­bands eldri borg­ara, er sagður lifa á „rjóma­ríkum bit­linga­spena fram­sóknar“ á meðan eldra fólk fái aðeins und­an­rennu.

Í sam­tali við Stundina sagð­ist Haukur þó hefði viljað sjá frí­tekju­markið mun hærra. Fyr­ir­ætlun stjórn­valda hafi verið að skerða bætur strax frá fyrstu tekjum. Lands­sam­bandið skil­aði áliti við þá til­lögu þar sem komið var á fram­færi að frí­tekju­markið þyrfti að hækka til þess að auka atvinnu­þátt­töku eldri borg­ara. 

Nú eftir ára­mót fá eldri borg­arar mest 180 krónur af hverjum 1000 eftir að yfir frí­tekju­markið er farið. Haukur sagði það vera of lítið, en hann hafði sjálfu heyrt í fólki sem mun hætta á vinnu­mark­aði eftir að breyt­ing­arnar taka gildi. „Ég vil sjá end­ur­skoðun á þessu ákvæði hvað varðar frí­tekju­markið og tek alveg undir þessa gagn­rýni. Þetta er ekk­ert í þágu sam­fé­lags­ins. Eldri borg­arar vilja og geta unnið, það er þörf á vinnu­kröftum þeirra, þess vegna á frí­tekju­markið að vera marg­falt hærra en það er núna.“