„Það er að eiga sér stað menn­ing­ar­legt stór­slys á Íslandi, það er bara ekki hægt að kalla það öðru nafni,“ segir Eyþór Eðvarðs­son í sam­tali við Stundina, en hann átti frum­kvæði að átaki til verndar strand­minja við Ísland. Laug­ar­dag­inn 18. apríl næst­kom­andi verður haldin ráð­stefna á Hótel Sögu um mál­efni minja sem eru í hættu vegna ágangs sjávar. Eyþór segir þetta mest­megnis vera sjáv­ar­út­vegs­minjar; naust, varir, ver­búðir, fisk­garða, en einnig bæj­ar­hóla og aðrar minjar tengdar land­bún­aði. „Þetta er bara að hverfa mjög hratt. Það hefur eitt­hvað gerst með brim­rót hérna við Ísland, það er að aukast. Forn­leifa­fræð­ingar sem hafa verið að grafa við strendur tala um þetta, en við höfum einnig verið að rýna í loft­myndir og það sést alveg klár­lega að rofið er orðið það mikið að það stefnir í að við missum þetta næstum því allt saman ef við grípum ekki inn í.“

Stórmerkilegar minjar að hverfa

Eyþór tekur dæmi um Siglu­nesið á Siglu­firði. „Á þessu svæði eru stór­merki­legar minjar sem eru dag­settar alveg frá fyrstu tíð Íslands, frá því Sigl­firð­ingar byrj­uðu að veiða fisk. Þar eru fullt af ver­búðum og meðal ann­ars ösku­haugar með fisk­beinum sem miklu fleiri en forn­leifa­fræð­ingar geta rann­sakað. Siglu­nesið sjálft á tíu til fimmtán ár eftir og þá er það horfið,“ segir Eyþór. Þá segir hann ástandið einnig afar slæmt á Norð­ur­landi Vestra, þar sem um 80 pró­sent af minjum eru að hverfa. Á Vest­fjörðum sé staðan svipuð.