Bjarni vill ekki rannsaka einkavæðingu bankanna

Þrátt fyrir að rann­sókn á einka­væð­ingu Bún­að­ar­bank­ans hafi leitt í ljós umfangs­mikla blekk­ingu kaup­enda bank­ans, vill Bjarni Bene­dikts­son for­sæt­is­ráð­herra ekki rann­saka einka­væð­ingu bank­anna.

Þetta kemur fram í við­tali Bjarna við Sjón­varpið. „Við þurfum að reyna að draga lær­dóm af því sem þarna gerð­ist,“ sagði Bjarni. Spurður hvort fara þurfi í ítar­legri grein­ingu á því sem fór afvega í einka­væð­ingu bank­anna segir Bjarni þó svo ekki vera. „Í mínum huga er búið að skoða það margoft og nægi­lega vel og við síðan bætt­ist rann­sókn­ar­skýrsla Alþingis í hrun­inu, þar sem menn höfðu heim­ildir til að kalla eftir upp­lýs­ingum langt umfram það sem við höfum áður fest í lög. Ég skal ekki segja, ef ein­hver getur bent mér á þætti í þessum málum sem væri skyn­sam­legt að fara ofan í enn frekar skal ég ekk­ert fyr­ir­fram vera á móti því. En fyrir mína parta er ekk­ert aðkallandi að skoða varð­andi sölu bank­anna sem átti sér stað fyrir nærri fimmtán árum.“

Þá sagði Bjarni að ekki lægi á þar sem „það er ekki beint á dag­skrá um næstu helgi að selja Íslands­banka.“

Nið­ur­staða rann­sókn­ar­skýrsl­unnar er að Ólafur Ólafsson fjár­festir og hópur tengdur honum beitti blekk­ingum í aðdrag­anda kaupa S-hóps­ins á Bún­að­ar­bank­anum 2003. Forveri Bjarna á for­manns­stóli í Sjálf­stæð­is­flokknum, Geir H. Haarde, und­ir­rit­aði söl­una fyrir hönd rík­is­ins og var því lýst yfir að þýskur banki væri aðili að kaup­unum, en það byggði á blekk­ingu Ólafs. 

Skrifstofur Framsóknar fengust frá Ólafi

Tengsl Ólafs Ólafs­sonar við Fram­sókn­ar­flokk­inn hafa verið til umræðu allt frá einka­væð­ingu bank­ans í hendur S-hóps­ins. Ólafur afsal­aði sér húsi til Fram­sókn­ar­flokks­ins mán­uði fyrir einka­væð­ing­una á Bún­að­ar­bank­anum. Í hús­inu, við Hverf­is­götu 33, eru skrif­stofur flokks­ins nú stað­settar. Í við­skipt­unum við flokk­inn, sem fjallað var um í DV árið 2012, veitti Ólafur þau kjör að kaup­verðið yrði greitt með yfir­töku skulda sem voru tölu­vert undir fast­eigna­mati. Afsalið er dag­sett 19. des­em­ber 2002, en tæpum mán­uði síðar, 16. jan­úar 2003, var til­kynnt um kaup hóps undir for­ystu Ólafs á Bún­að­ar­bank­anum. Val­gerður Sverr­is­dóttir, þá við­skipta­ráð­herra úr Fram­sókn­ar­flokknum, skrif­aði undir söl­una fyrir hönd rík­is­ins ásamt Geir Haarde. Einn af for­sprökkum kaup­enda­hóps­ins með Ólafi Ólafs­syni var Finnur Ing­ólfs­son, for­veri Val­gerðar á stóli við­skipta­ráð­herra. 

Einkavæðing Landsbankans óeðlileg

Samþykkt var á Alþingi árið 2012 þings­á­lykt­un­ar­til­laga um að stofna til rann­sóknar á einka­væð­ingu bank­anna sem myndi skila nið­ur­stöðum fyrir sept­em­ber árið eftir. Ekki varð af rann­sókn­inni. Rannsókn á einka­væð­ingu Bún­að­ar­banka nú var að und­ir­lagi Umboðs­manns Alþingis, sem er sjálf­stæð eft­ir­lits­stofnun.

Bjarni Bene­dikts­son vill ekki rann­saka einka­væð­ing­una nánar þrátt fyrir að komið hafi fram yfir­lýs­ingar frá þeim sem þekktu til um að óeðli­lega hafi verið staðið að verki.

Stein­grímur Ari Arason sat í einka­væð­ing­ar­nefnd þegar einka­væð­ing Lands­banka og Bún­að­ar­banka var und­ir­búin. Hann sagði af sér áður en við­skiptin voru frá­gengin vegna vinnu­bragða sem hann taldi vera óeðli­leg. 

Í við­tali við morg­un­út­varp Rásar 2 í apríl 2010 sagði hann frá þeirri reynslu sinni að óeðli­leg afskipti væru af mál­inu af hálfu ein­stakra stjórn­mála­manna. „Við vildum vinna eftir reglum, þannig að það yrði hafið yfir vafa hvað við værum að gera. Smám saman voru regl­urnar svo settar til hliðar.“

Hann telur að Davíð Oddsson og Halldór Ásgríms­son, for­menn Sjálf­stæðis- og Fram­sókn­ar­flokks, hafi verið búnir að ákveða hverjir fengju bank­ana. „Ég fékk það mjög sterk­lega á til­finn­ing­una – og það gerði Val­gerður [Sverr­is­dóttir] líka – að það væru í raun Davíð og Halldór sem réðu ferð­inni, þarna sem áður í mörgum málum. Ég tel 99,9% líkur á því að þeir hafi verið búnir að ákveða að selja þessum tveimur aðilum bank­ana. Það fór ekk­ert á milli mála að þeir höfðu ákveðnar skoð­anir á þessum aðilum. Þetta var póli­tísk ákvörðun hverjir fengu bank­ana.“

Í afsagn­ar­bréfi sínu sagði Stein­grímur Ari að hann hefði „aldrei kynnst öðrum eins vinnu­brögðum“, en hann sat í fram­kvæmda­nefnd um einka­væð­ingu frá árinu 1991.

Rannsóknarnefndin hafði takmarkaðan tíma

Bjarni Bene­dikts­son vís­aði í Sjón­varp­inu í kvöld til þess að rann­sókn­ar­nefnd Alþingis um orsakir og aðdrag­anda falls banka­kerf­is­ins á Íslandi hefði þegar rann­sakað einka­væð­ing­una. Í rann­sókn­ar­skýrslu Alþingis kemur hins vegar fram að tak­mark­aður tími hafi gef­ist til þess að rann­saka einka­væð­ing­una og að úttekt á henni væri ekki heild­ar­út­tekt. 

„Það er ljóst að það væri umfangs­mikið verk ef fjalla ætti í heild um fram­kvæmd einka­væð­ingar eign­ar­hluta rík­is­ins í bönkum og fjár­mála­fyr­ir­tækjum á árunum 1997 til og með 2003. Rann­sókn­ar­nefnd­inni er ætl­aður tak­mark­aður tími til að sinna þeim verk­efnum sem henni eru fengin ... Nefndin ítrekar að hér er ekki um að ræða heild­ar­út­tekt á einka­væð­ingu bank­anna eða tengdum mál­efnum,“ segir í sjötta kafla skýrslu rann­sókn­ar­nefndar Alþingis.