Ætlar að hlekkja sig við Hegningarhúsið

Rósa Jóns­dóttir ætlar að hlekkja sig við Hegn­ing­ar­húsið á Skóla­vörðu­stígnum frá og með morg­un­deg­inum til að mót­mæla því að dóttir hennar sitji þar inni í kjöl­far þess að Kvenna­fang­els­inu var lokað á föstu­dag.

„Þetta er algjört mann­rétt­inda­brot,“ segir Rósa. „Við vitum ekk­ert hvað hún á að vera þarna lengi. Hún hélt kannski að það yrði fundur í dag, en hún er alein á gangi og lokuð inni í smá­klefa. Þeir fela sig svo á bak við það að það sé opið fram á gang, sem er þrjú skref,“ segir Rósa.

Dóttir hennar var síð­asti fang­inn sem var fluttur úr Kópa­vogs­fang­elsi, eða Kvenna­fang­els­inu, þegar því var lokað á föstu­dag. Í dag er ekk­ert fang­elsi starf­rækt fyrir konur.

„Ég byrja örugg­lega í fyrra­mælið,“ segir Rósa um fyr­ir­hug­aðar mót­mæla­að­gerðir. „Þá mæti ég þarna fyrir utan Skóla­vörðu­stíg­inn með keðju og lása og ætla að hlekka mig þarna fyrir framan.“

„Hún á sér ekki langa sögu. Hún villt­ist af braut og fór að nota mjög hörð efni.“

Braut af sér í neyslu

Dóttir Rósu hlaut dóm fyrir ýmsa smá­glæpi sem áttu sér stað frá mið­biki síð­asta sum­ars og fram á haust. Hún var dæmd fyrir noktun á stolnu greiðslu­korti, ölv­un­arakstur og þjófnað. Dómur féll í lok síð­asta árs og hún hóf afplánun í jan­úar.

Tíminn sem leið frá því að brotin voru framin og afplánun hófst var því óvenju stuttur, miðað við það sem almennt gengur og ger­ist á Íslandi. „Hún á sér ekki langa sögu. Hún villt­ist af braut og fór að nota mjög hörð efni á núll einni. Hún var hneppt í síbrota­gæslu­varð­hald. Það var eitt og annað sem fylgdi neysl­unni, hún framdi ekki lík­ams­árás heldur var hún í því að redda sér næsta skammti með þessum hætti,“ útskýrir Rósa.

Segir dóttur sína standa sig vel

Rósa segir að dóttir sín hafi staðið sig vel í fang­els­inu þar sem hún hafi stundað skóla og vinnu. Hún hafi enn fremur tekið líf án vímu­efna alvar­lega og ætlað sér að fara í með­ferð að aflpánun lok­inni.

„Hún hefur ekk­ert til þess unnið að vera vistuð þarna í afplánun. Hún er búin að standa sig eins og hetja, var orðin kokkur í Kvenna­fang­els­inu og verk­stjóri í vinn­unni þar. Hún hefur ekki brotið af sér í fang­elsi og verð­skuldar ekki að klára afplánun þarna inni. Ég er ekki að segja að hún sé ein­hver eng­ill en hún á þetta ekki skilið,“ segir Rósa.

Hún segir að á Skóla­vörðu­stígnum sé hvorki vinna né nám í boði. „Hún hefur verið lyfja­laus í fang­els­inu en nú á að setja hana á geð­lyf svo hún tóri þar inni.“ 

 „Hún er alein þarna og telur mín­út­urnar.“

Engin heimsókn fram á sunnudag

Samkvæmt Rósu má dóttir hennar aðeins ræða við móður sína og lög­mann sinn. Reglur um far­síma­notkun fanga eru mis­mun­andi en í flestum til­fellum fá fangar aðgang að far­síma, nema þeir hafi brotið reglur fang­els­ins.

Raunar hittir dóttir hennar enga nema fanga­verði og svo móður sína, hana Rósu. „Hún er alein þarna og telur mín­út­urnar. Ég var bara að koma frá henni núna og þá er ég búin með heim­sókn­ar­kvót­ann. Það er bara ein heim­sókn á viku. Ég má koma næst á sunnu­dag­inn.“

Rýma fyrir kynferðisbrotamenn

Páll Winkel fang­els­is­mála­stjóri seg­ist ekki geta tjáð sig um ein­staka fanga, en sam­kvæmt honum stendur ekki til að vista kven­fanga í Hegn­ing­ar­hús­inu til fram­búðar. „Við þurftum að fækka um tólf pláss á mjög stuttum tíma. Við þurfum að passa að menn sem hafa verið dæmdir fyrir kyn­ferð­is­brot séu ekki vistaðir með konum. Það þýðir í raun að við þurfum að flytja fanga á millri allra fang­elsa, sem er tölu­vert flókin aðgerð. Því hitti þannig á að ein kona þurfti að stoppa í Hegn­ing­ar­hús­inu,“ segir Páll.

„Við þurfum að passa að menn sem hafa verið dæmdir fyrir kyn­ferð­is­brot séu ekki vistaðir með konum.“

Einangrun fyrir konur

Engar konur munu hefja afplánun fyrr en í apríl á næsta ári þegar fang­elsið á Hólms­heiði verður opnað. Konur sem lenda í gæslu­varð­haldið fram að því standa því frammi fyrir eins­konar ein­angrun. Kven­fangar verða vistaðir í Hegn­ing­ar­hús­inu, þar til því verður lokað á næstu miss­erum. Þegar Hegn­ing­ar­hús­inu verður lokað verða konur vistaðar í ein­angrun á Litla Hrauni, þar sem þær eru í klefa sínum í 23 tíma á sóla­hring og fá svo að fara einar út í garð í klukku­stund.